IV SA/Wa 2022/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-17
Skład orzekający: Katarzyna Golat, Anna Sękowska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie zezwolenia na pobyt stały cudzoziemcowi, którego podstawą było pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim, jest uzasadnione w sytuacji, gdy rozwód nastąpił w ciągu dwóch lat od udzielenia zezwolenia, nawet jeśli związek nie był fikcyjny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozwód cudzoziemca z obywatelką polską w ciągu dwóch lat od uzyskania zezwolenia na pobyt stały stanowi przesłankę do jego cofnięcia na podstawie art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach. Nawet jeśli związek nie był fikcyjny, a rozwód nastąpił bez orzekania o winie, ustawodawca przewidział taką możliwość, a zasada ochrony praw nabytych nie wyklucza regulacji ograniczających prawa podmiotowe w uzasadnionych przypadkach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o cofnięciu zezwolenia na pobyt stały. Zezwolenie zostało udzielone skarżącemu w związku z zawarciem małżeństwa z obywatelką polską. Po rozwiązaniu małżeństwa przez rozwód w ciągu dwóch lat od uzyskania zezwolenia, organy administracji uznały, że zachodzą przesłanki do jego cofnięcia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną interpretację art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach oraz nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2016 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na pobyt stały oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...].06.2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 199 ust. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 oraz Dz. U. z 2014 r. poz. 463, z późn. zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), określanej dalej jako Kpa, po rozpatrzeniu odwołania, złożonego obywatela [...] S. B. ur. [...].03.1979 r. (określanego dalej jako skarżący) od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].11.2015 r. [...], orzekającej o cofnięciu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały, udzielonego na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2013 r. Nr [...], Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że S. B. w dniu 7.02.2013 r. uzyskał zezwolenie na osiedlenie się na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 (obowiązującej wówczas) ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (j.t. Dz. U. z 2011 r., Nr 264, pozycja 1573, z późn. zm.), tj. z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelką polską, A.S. (po zawarciu związku – A. B.).
Dalej organ podał, że z uwagi na uzyskanie przez organ I instancji informacji, iż ww. związek małżeński skarżącego z A. S. w dniu [...].06.2014 r. został rozwiązany przez rozwód, w dniu [...].12.2014 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały, a decyzją z dnia [...].11.2015 r. Wojewoda [...] orzekł o cofnięciu S. B. zezwolenia na pobyt stały, wskazując art. 199 ust. 1 pkt 2 oraz art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach.
Organ I instancji podał, że związek małżeński cudzoziemca i obywatelki polskiej został rozwiązany poprzez rozwód przed upływem 2 lat od uzyskania zezwolenia na pobyt stały oraz, że z uwagi na wykorzystywanie przez cudzoziemca uzyskanego zezwolenia w celu emigracji zarobkowej, a zatem innym, niż zostało udzielone, za cofnięciem zezwolenia przemawia interes Rzeczypospolitej Polskiej.
W odwołaniu skarżący zarzucił organowi I instancji błędną interpretację przepisów art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach oraz naruszenie art. 7, 8, 78 i 80 Kpa, w szczególności w wyniku nieprzeprowadzenia wnioskowanego dowodu w postaci przesłuchania wskazanych świadków, "uznanie za udowodnione okoliczności popartych wyłącznie zeznaniami A. S. niezasługującymi na przymiot wiarygodności" oraz prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie strony do władzy publicznej.
Skarżący w odwołaniu wskazał, m.in., że przepis art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach ma charakter uznaniowy, a zatem nie przewiduje obligatoryjnego cofnięcia zezwolenia na pobyt stały i nie oznacza dowolności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącego miał on prawo opuścić terytorium Polski po rozwiązaniu małżeństwa i organ I instancji nie powinien uwzględniać tej okoliczności przy rozstrzyganiu sprawy. Ponadto – w ocenie skarżącego - organ nie stwierdził znamion fikcyjności związku małżeńskiego, natomiast dokonał nieprawidłowych ustaleń w zakresie przyczyn rozpadu małżeństwa i utrzymywania kontaktów cudzoziemca z jego małoletnim synem po ustaniu małżeństwa. Stwierdził, że do rozpadu małżeństwa doprowadziła prawdopodobnie zmiana nastawienia A. S. do [...], nie zaś nastawienia cudzoziemca do kwestii religijnych, co ma potwierdzać treść jej artykułu zamieszczonego na stronie internetowej.
Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywodził, że zgodnie z art. 199 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, zezwolenie na pobyt stały cofa się cudzoziemcowi, jeżeli wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, jeżeli podstawą udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały był fakt pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim, zezwolenie można cofnąć, jeżeli cudzoziemiec rozwiódł się w ciągu 2 lat od dnia, w którym udzielono mu zezwolenia na pobyt stały. Organ przypomniał, że S. B. w dniu [...].04.2008 r. zawarł w kraju pochodzenia związek małżeński z obywatelką polską, A. S. W dniu 30.08.2010 r. cudzoziemiec złożył za pośrednictwem Ambasady RP w [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (obecnie zezwolenia na pobyt czasowy). W trakcie postępowania, cudzoziemiec wówczas został przesłuchany w Ambasadzie RP w [...], natomiast obywatelka polska w siedzibie organu I instancji tj. przed Wojewodą [...]. Przesłuchania zostały przeprowadzone w dniu 30.09.2010 r. Z protokołów przesłuchań wynika, że małżonkowie poznali się przez Internet, lecz ich zeznania były wówczas zgodne, wykazali się szeroką wiedzą o sobie, obywatelka polska kilkakrotnie przed i po zawarciu związku wyjeżdżała do [...]. W dniu [...].10.2010 r. Wojewoda [...] udzielił cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia na podstawie art. 53 a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach wskazując, że zezwolenie umożliwi mu wjazd do Polski w celu połączenia z żoną, a następnie umożliwi organowi przeprowadzenie pełnego postępowania administracyjnego w celu stwierdzenia charakteru związku. Cudzoziemiec przyjechał do Polski w dniu 15.12.2010 r. w dniu 22.02.2011 r. cudzoziemiec wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie kolejnego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W dniu 17.03.2011 r. małżonkowie zostali przesłuchani do protokołów i poinformowali wówczas, że obywatelka polska jest w ciąży. Małżonkowie zamieszkiwali wówczas wspólnie z rodzicami obywatelki polskiej, a ich zeznania były zgodne.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].04.2011 r. orzekł o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach (z uwagi na małżeństwo) z terminem ważności do dnia 6.04.2012 r.
Kolejny wniosek został złożony w dniu 20.12.2011 r. W trakcie prowadzonego wówczas postępowania dołączono akt urodzenia dziecka małżonków - małoletniego A. B. (ur. [...].10.2011 r.) oraz został przeprowadzony wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania małżonków. Z wywiadu wynikało, że małżonkowie wspólnie prowadzili gospodarstwo domowe.
W dniu 7.02.2012 r. Wojewoda [...] udzielił cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem ważności do dnia 6.02.2014 r. Następnie w dniu 11.12.2012 r. cudzoziemiec wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelka polską. W trakcie prowadzonego postępowania, organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy, z którego wynikało, że nadal wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe.
Ponadto z przeprowadzonej wówczas analizy przekroczeń granicy przez skarżącego nie wynikało, iż wyjeżdżał on poza granice Polski.
Wojewoda [...] udzielił cudzoziemcowi zezwolenia na osiedlenie się decyzją z [...].02.2013 r.
Do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] w dniu 30.08.2013 r. wpłynęło pismo A. B., w którym poinformowała ww. organ, iż istnieje możliwość popełnienia przez cudzoziemca oszustwa, polegającego na uzyskaniu stałego pobytu w celu wyjazdu z Polski do innych państw UE i podjęcia tam pracy m.in. we [...]. Obywatelka polska wyjaśniła, że po uzyskaniu tego zezwolenia, cudzoziemiec deklarował zamiar wyjazdu do [...] na stałe, a w trakcie małżeństwa nie uczestniczył w życiu rodzinnym, nie sprawował opieki nad dzieckiem, nie dokładał się do budżetu rodzinnego. Ponadto wyraziła obawy z powodu radykalizacji poglądów religijnych cudzoziemca i zgłosiła zamiar złożenia pozwu o rozwód. Cudzoziemiec, według oświadczenia obywatelki polskiej, przebywał wówczas w [...] i miał wrócić w dniu 2.11.2013 r.
W dniu 17.12.2014 r. do organu I instancji wpłynął akt małżeństwa, w którym widniała adnotacja, że w dniu [...].06.2014 r. Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem sygn. akt [...] rozwiązał związek małżeński cudzoziemca i obywatelki polskiej przez rozwód. Wyrok w powyższej sprawie uprawomocnił się w dniu 22.07.2014 r. Ponadto, obywatelka polska po rozwodzie powróciła do nazwiska - [...].
W dniu 29.12.2014 r. A. S. została przesłuchana do protokołu i zeznała, że mąż wyjechał z Polski w czerwcu lub lipcu 2013 r., nie konsultując tego z nią. Obywatelka polska wyjaśniła, że mąż nie interesuje się dzieckiem, nie ma z nim żadnego kontaktu, pomimo, że ma taką możliwość, w związku z czym obywatelka polska zamierza złożyć wniosek o pozbawienie cudzoziemca władzy rodzicielskiej wobec syna. Cudzoziemiec przebywał w różnych krajach UE, a także w kraju pochodzenia. Podała, że jej decyzja o rozwodzie wynikała z faktu, iż cudzoziemiec po uzyskaniu pobytu stałego zmienił stosunek wobec niej i podjął decyzję o wyjeździe, a następnie nie kontaktował się z nią. Jednak uprzednio związek nie "układał się" od 2012 r., cudzoziemiec nie uczestniczył w życiu rodzinnym, wykazywał postawę roszczeniową wobec żony. Obywatelka polska wyjaśniła w trakcie przesłuchania, iż była zakochana i miała nadzieję na zmianę sytuacji. W ocenie A. S., cudzoziemcowi zależało wyłącznie na uzyskaniu pobytu stałego.
Ponadto organ wskazał, że wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...].06.2014 r. władzę rodzicielską powierzono obywatelce polskiej, cudzoziemiec otrzymał prawo widywania się z dzieckiem 2 razy w miesiącu w miejscu zamieszkania dziecka i w obecności matki oraz orzeczono alimenty wobec dziecka. W dniu 19.01.2015 r. wpłynęło oświadczenie cudzoziemca, iż obecnie przebywa w [...].
W dniu 9.03.2015 r. pełnomocnik skarżącego nadesłał pismo, w którym zakwestionował wiarygodność zeznań A. S. i podkreślił, że rozwód został orzeczony bez orzekania o winie. Pełnomocnik wniósł wówczas o przesłuchanie świadków w sprawie oraz uwzględnienie przelewów bankowych mających potwierdzać fakt uiszczania przez cudzoziemca alimentów wobec dziecka.
W dniu 13.04.2015 r. cudzoziemiec został przesłuchany do protokołu i zeznał, że próbował ratować związek, ale żona odmówiła i to ona ponosi winę za rozwód. Cudzoziemiec stwierdził, że atmosfera w domu rodziców obywatelki polskiej była zła, co wpływało z kolei na ich relacje i chciał się przeprowadzić, ale żona nie chciała, a "ta sytuacja miała wpływ na naszą decyzje o rozsianiu, to jednak nie był jedyny powód. Moja żona się zmieniła, zmieniła zdanie na temat mojej religii. Poza tym żona sama podejmowała decyzje dotyczącego mojego syna. Razem z matką, Moja teściową podejmowała decyzje dotyczącego mojego syna. Kłótnie dotyczyły między innymi tego, jak wychowywać syna. Teściowa wtrącała się do życia prywatnego mojego i żony". Skarżący stwierdził, że żona utrudniała mu kontakty z synem, żądała pieniędzy, a jego decyzja o wyjeździe była spowodowana złą sytuacją w domu, jednak żona zgodziła się na wyjazd, on przysyłał żonie pieniądze i utrzymywali stały kontakt. Jednak po powrocie cudzoziemca do Polski, jego żona kazała mu się wyprowadzić i złożyła pozew o rozwód. Ponadto wyjaśnił, że pierwszy raz wyjechał z Polski w sierpniu 2013 r. do [...], następnie we wrześniu 2013 r. do [...], później w lipcu 2014 r. do [...] i w październiku 2014 r. wyjechał do [...]. Cudzoziemiec podkreślił, iż chciał utrzymywać kontakty z żoną, jednak ona tego nie chciała i groziła, że zrobi wszystko, aby stracił "dokument pobytowy" w Polsce. W okresie przesłuchania cudzoziemiec przebywał w Polsce, gdyż w [...] nie mógł już pracować i zeznał, że utrzymuje kontakty z synem, zgodnie z orzeczeniem sądowym. Skarżący zadeklarował, że chce utrzymywać kontakty z dzieckiem.
W dniu 21.04.2015 r., wpłynęły wyciągi z rachunku bankowego, z którego wynika, że skarżący dokonywał on przelewów na rachunek bankowy A. S. z tytułu alimentów na rzecz małoletniego syna.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].11.2015 r. orzekł o cofnięciu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały, powołując się na art. 199 ust. 1 pkt 2 oraz art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach. Organ I instancji odstąpił od przeprowadzenia dowodu w postaci przesłuchania wskazanych przez skarżącego świadków. Ponadto organ I instancji stwierdził, iż z dokonanych ustaleń (przeprowadzonych w deklarowanym miejscu zamieszkania cudzoziemca), wynika, iż cudzoziemiec przebywa w [...]. Z kolei fakt, iż cudzoziemiec wykorzystuje zezwolenie pobyt stały w celu emigracji zarobkowej, stanowi podstawę do cofnięcia cudzoziemcowi z uwagi na interes RP.
W trakcie postępowania odwoławczego organ uzyskał z Sądu Rejonowego [...] w [...] wniosek z dnia 23.12.2014 r. A. S. o pozbawienie władzy rodzicielskiej cudzoziemca wobec małoletniego A. B., w którym wskazano, że cudzoziemiec od lipca 2014 r. nie spotyka się z dzieckiem, nie kontaktuje się z nim, nie uczestniczy w życiu dziecka.
W dniu 5.02.2016 r. wpłynęły oświadczenia świadków, wskazanych przez pełnomocnika w trakcie postępowania toczącego się przed organem I instancji – A. S. i pana E. D. W oświadczeniach wskazano, że cudzoziemiec regularnie odwiedza syna i przynosi mu prezenty, a z żoną miał konflikt, który doprowadził do rozwodu, którego zażądała ona. Cudzoziemiec natomiast, nie chciał się zgodzić na rozwód.
Następnie dołączono kopię postanowienia Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...].10.2015 r. sygn. akt [...], na mocy którego S. B. został pozbawiony władzy rodzicielskiej nad małoletnim A. B.
Skarżący dołączył także kopię pozwu o rozwód, złożonego przez A. S. (wówczas B.), kopię sprawozdania z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w miejscu zamieszkania obywatelki polskiej, przeprowadzone przez kuratora sądowego w trakcie sprawy rozwodowej oraz kopię protokołu rozwodowego z dnia [...].06.2014 r.
Z protokołu wynika m.in., że "strony zgodnie oświadczają, że wnoszą o rozwód bez orzekania o winie, pozwany zgadza się, aby małoletni mieszkał z powódką, strony zgodnie wnoszą o to aby pozwany spotykał się w I i III sobotę miesiąca w godzinach 12.00-14.00 w obecności powódki, pozwany będzie płacił alimenty w kwocie 300 zł, na co powódka wyraziła zgodę.
Powołując się na powyższe ustalenia organu podał, że wobec S. B. zachodzą przesłanki, określone w art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że cudzoziemiec rozwiódł się w ciągu 2 lat od dnia, w którym udzielono mu zezwolenia na pobyt stały, gdyż w dniu [...].02.2013 r. uzyskał zezwolenie na osiedlenie się w dniu [...].06.2014 r. uzyskał rozwód z A. S. Obywatelka polska przed uzyskaniem przez męża zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony oraz zezwolenia na osiedlenie się nie powoływała się na problemy małżeńskie, jednak małżonkowie zostali przesłuchani jedynie w trakcie pierwszego postępowania o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
Organ podkreślił, iż przepis art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach stanowi fakultatywną przesłankę do cofnięcia zezwolenia na pobyt stały. Organ I instancji oparł się na zeznaniach obywatelki polskiej, z uwzględnieniem zeznań cudzoziemca, a także ustaleniach dokonanych w zakresie aktualnego pobytu cudzoziemca, wskazujących, iż nadal przebywa poza terytorium Polski.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji powinien uwzględnić wniosek o przesłuchanie świadków, jednak świadkowie nie wnieśli do sprawy informacji mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie.
Organ zauważył, że Sąd orzekając o pozbawieniu władzy rodzicielskiej cudzoziemca wobec małoletniego syna, uwzględnił wniosek obywatelki polskiej, a zatem organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, nie mają podstaw do kwestionowania jej zeznań w ww. zakresie złożonych w trakcie niniejszego postępowania. Z kolei rozwód został orzeczony bez orzekania o winie, a więc także za zgodą cudzoziemca i przyjęciem przez niego warunków rozwodu (możliwość widywania się z synem jedynie w obecności matki).
W ocenie organu odwoławczego nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji, gdyż wobec S. B. jednoznacznie zachodzą przesłanki z art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, a okoliczności sprawy nie wskazują, aby rozwiązanie małżeństwa nastąpiło bez winy cudzoziemca, a zatem fakt, iż wniosek o rozwód został złożony nie przez niego, lecz przez żonę w niniejszym postępowaniu, nie stanowi okoliczności przemawiającej na jego korzyść.
Odnosząc się z kolei do zarzutu organu I instancji, stwierdzającego, że cofnięcia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały wymaga interes RP (art. 199 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach) organ wskazał, że uzasadnieniem zastosowania tej przesłanki nie może być fakt, iż cudzoziemiec wykorzystywał wymienione zezwolenie w celu emigracji zarobkowej. Cofnięcie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 199 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach powinno być uzasadnione poważnym naruszeniem przez niego obowiązujących przepisów prawa lub zachowaniem, które w znaczącym stopniu zagraża interesowi naszego kraju, co nie zachodzi w niniejszej sprawie.
Organ zaaprobował pogląd pełnomocnika, że decyzja organu I instancji nie uwzględnia wszystkich okoliczności w sprawie, lecz istotny jest fakt, iż rozstrzygnięcie jest słuszne, a okoliczności zostały uwzględnione przez organ odwoławczy.
Odnosząc się do braku rozważenia w przedmiotowej sprawie kwestii słusznego interesu strony i słusznego interesu obywateli, organ wskazał, że zastosowanie tej zasady nie może prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Również określona w art. 80 Kpa zasada zapewnia organowi prowadzącemu postępowanie możliwość badania sprawy i swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem obowiązującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej porządku prawnego. Odnosząc się do naruszenia art. 78 Kpa, organ podkreślił, iż organ I instancji uzasadnił, z jakiego powodu odmówił uwzględnienia wniosku w tym zakresie, a ponadto wskazani świadkowie mieli możliwość wypowiedzenia się na piśmie w trakcie postępowania odwoławczego. Organ uznał, że dołączony do odwołania artykuł, który miał zostać napisany przez A. S. (wówczas B.) nie może zostać uwzględniony przez organ jako okoliczność podważająca wiarygodność jej zeznań w trakcie niniejszego postępowania.
Odnosząc się natomiast do zarzutów pełnomocnika, że organ I instancji dał wiarę zeznaniom obywatelki polskiej organ podkreślił, iż z akt zgromadzonych w sprawie nie wynika, aby zeznania złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, były nieprawdziwe.
W skardze na decyzję z [...].06.2016 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego - art 199 ust 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 1650, z późn. zm.) przez jego błędną interpretację w zakresie przesłanek uzasadniających cofnięcie zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) naruszenie przepisów postępowania - art. 7 Kpa przez przekroczenie granic uznania administracyjnego polegające na dowolnym przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie uzasadnione było cofnięcie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
3) naruszenie przepisów postępowania - art. 78 § 1 Kpa przez nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez stronę dowodów z przesłuchań świadków – A. S. i E. E. i poprzestanie wyłącznie na odebraniu pisemnych oświadczeń od tych osób;
4) naruszenie przepisów postępowania - art. 80 Kpa przez uznanie za udowodnione okoliczności popartych wyłącznie zeznaniami Pani A. S. niezasługującymi na przymiot wiarygodności;
5) naruszenie przepisów postępowania - ar. 7 Kpa przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; uchylenie w całości decyzji Wojewody [...] z [...].11.2015 r. na podstawie art. 135 p.p.s.a.; rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Zdaniem skarżącego wydaje się oczywistym, że art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach ma przeciwdziałać ma fikcyjnym małżeństwom, zawieranym wyłącznie w celu uzyskania zezwolenia na pobyt; stały, rozwiązywanych następnie po krótkim okresie czasu. W niniejszej sprawie okoliczności takie jak: czas od nawiązania znajomości do zawarcia małżeństwa, czas trwania małżeństwa oraz fakt narodzin wspólnego dziecka przemawiają jednoznacznie przeciwko przyjęciu, że zawarte przez skarżącego małżeństwo było fikcją. Do argumentów tych organy I i II instancji nie odniosły się w jakikolwiek sposób.
Skarżący zarzucił, że organy nie przedstawiły też własnego rozumienia funkcji przepisu art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, które byłoby odmienne od rozumienia tego przepisu przez skarżącego. Fragmenty uzasadnień decyzji organów odnoszące się do art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach koncentrują się wokół samego faktu ustania małżeństwa cudzoziemca. Trudno jednak dopuścić, by przesłanka ustania małżeństwa w określonym terminie stanowiła jednocześnie przesłankę konieczną zastosowania art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, a zarazem samodzielny argument przesądzający o zasadności jego zastosowania.
Ponadto w uzasadnieniu skargi skarżący podał, że organy I i II instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania przez nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez stronę dowodów z przesłuchań świadków – A. S. i E. E. Organ II instancji poprzestał jedynie na odebraniu od tych osób pisemnych oświadczeń. Wskazać należy, że oświadczenia pisemne nie mogą być uznane za dowód przyczyniający się do wyjaśnienia okoliczności sprawy w równym stopniu, co przesłuchanie. Oczywistym jest bowiem, że wypowiedź ustna umożliwia szersze zrelacjonowanie okoliczności sprawy; umożliwia ponadto organowi i stronie zadawanie pytań zmierzających do uzyskania od świadka dokładniejszych czy pełniejszych informacji. Powyższe zaniechanie skarżący ocenił jako dodatkowo niewłaściwe, jeśli weźmie się pod uwagę, że okoliczności istotne dla sprawy (w przekonaniu organów) zostały ustalone głównie na podstawie zeznań byłej żony skarżącego. Skarżący zakwestionował stanowisko organu II instancji, który stwierdził, że organ I instancji powinien był uwzględnić wniosek o przesłuchanie wnioskowanych przez skarżącego świadków, z drugiej strony jednak uznał, że świadkowie ci nie wnieśli do sprawy informacji mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie.
Skarżący dodał, że całkowite danie wiary zeznaniom A. S. było błędem organów I i II instancji już choćby z tej przyczyny, że zeznania byłego małżonka generalnie traktować należy ze szczególną ostrożnością.
W ocenie skarżącego dodatkowym potwierdzeniem tezy o konieczności ostrożnego traktowania zeznań A. S. była publikacja dostępna pod adresem internetowym http://[...] zgłoszona przez niego jako dowód w odwołaniu od decyzji Wojewody [...]. Dowód ten został przez organ II instancji pominięty tak naprawdę bez żadnego uzasadnienia a organ II instancji w ogóle nie zapoznał się z tą publikacją, gdyż w uzasadnieniu swej decyzji wspomina o "artykule, napisanym przez panią A. S.", a publikacja ta nie jest artykułem, lecz udzielonym przez nią wywiadem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Skarga jest nieuzasadniona.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji z [...].06.2016 r., wydanej przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców stanowi art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym można cofnąć cudzoziemcowi zezwolenie na pobyt stały, którego podstawą udzielenia był fakt pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim, jeżeli cudzoziemiec rozwiódł się w ciągu 2 lat od dnia, w którym udzielono mu zezwolenia na pobyt stały.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący rozwiódł się w ciągu 2 lat od dnia, w którym udzielono mu zezwolenia na pobyt stały, gdyż w dniu [...].02.2013 r. uzyskał zezwolenie na osiedlenie się - obecnie zezwolenie na pobyt stały - w dniu [...].06.2014 r. uzyskał rozwód z A. S. W dniu [...].06.2014 r. Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem sygn. akt [...] rozwiązał związek małżeński cudzoziemca i obywatelki polskiej. Wyrok w powyższej sprawie uprawomocnił się w dniu 22.07.2014 r. Ponadto, obywatelka polska po rozwodzie powróciła do nazwiska - S.
W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe fakty, należy zgodzić się z organem, że w przypadku skarżącego zachodziły przesłanki do cofnięcia mu zezwolenia na pobyt stały, na podstawie art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, a nie art. 199 ust. 2 tego aktu (z tego względu zarzuty dotyczące błędnej oceny art. 199 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach są bezprzedmiotowe).
Okoliczności ustawowe ujęte w art. 199 mają różny charakter prawny, niemniej ustawodawca przypisał im być na tyle istotne znaczenie, iż ich wystąpienie nie może pozostać bez wpływu na trwałość obowiązującej decyzji administracyjnej wydanej w przedmiocie zezwolenia na pobyt stały.
W ocenie Sądu zastosowanie w rozpatrywanej sprawie art. 199 ust. 3 ustawy, nie stanowi naruszenia zasady ochrony praw nabytych. Jak słusznie zwrócił na to uwagę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę, w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że zasada demokratycznego państwa prawnego oraz wywodzona na jej podstawie zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasada ochrony praw nabytych i interesów w toku, nie wykluczają stanowienia regulacji ograniczających lub znoszących prawa podmiotowe, a jedynie nakazują by legislacja została przeprowadzona z uwzględnieniem ustanowionego zakazu wstecznego działania prawa oraz nakazu przestrzegania reguł przyzwoitej legislacji, w tym przestrzegania zasady dostatecznej określoności przepisów prawa, a także ustanowienia odpowiedniej vacatio legis. Uzasadnieniem naruszenia ochrony praw nabytych może być bowiem potrzeba realizacji innej wartości istotnej dla systemu prawnego, choćby nie była ona wprost wyrażona w tekście przepisów konstytucyjnych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 12.01.2011 r. III SA/Wr 483/10, LEX 757976). Zasada ochrony praw nabytych zakazuje wprawdzie arbitralnego znoszenia lub ograniczania prawa podmiotowych przysługujących jednostce lub innym podmiotom prywatnym występującym w obrocie prawnym jednak ochrona praw nabytych nie może oznaczać nienaruszalności tych praw i nie ma charakteru absolutnego. Nie wyklucza stanowienia regulacji mniej korzystnych dla jednostki (wyrok WSA w Gliwicach z 30.06.2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 1271/07, LEX nr 494374).
Kwestionowany przepis art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach uzupełnia katalog okoliczności uzasadniających cofnięcie zezwolenia na pobyt stały w stosunku do poprzednio obowiązującej regulacji. Zezwolenie na osiedlenie się przed 1 maja 2014 r. również nie miało charakteru niewzruszalnego i możliwe było - w sytuacjach przez ustawę przewidzianych - jego cofnięcie. Jednakże w ustawie o cudzoziemcach z 2003 r. brak było regulacji pozwalających na odmowę, względnie cofnięcie udzielonego zezwolenia w przypadkach, w których więź małżeńska byłą podtrzymywana jedynie w celu uzyskania bezterminowego zezwolenia pomimo, że faktyczna więź łącząca małżonków została zerwana wcześniej. Dlatego też ustawodawca wprowadził możliwość cofnięcia zezwolenia w przypadku rozwodu, który nastąpiłby przed upływem 2 lat od udzielenia zezwolenia.
Udzielenie zezwolenia na osiedlenie się, czy też zezwolenia na pobyt stały następuje w wyniku rozważenia okoliczności dotyczących konkretnego związku małżeńskiego. Udzielenie zezwolenia na tej podstawie jest obwarowane określonymi warunkami, m. in. pozostawaniem w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem polskim przez co najmniej trzy lata przed dniem, w którym złożono wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały i przebywaniem bezpośrednio przed złożeniem wniosku nieprzerwanie na terytorium Polski przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelem polskim (art. 197 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach). Bezsprzecznie oznacza to, że omawiane zezwolenie ma być udzielane cudzoziemcom pozostającym w związkach małżeńskich z konkretnym obywatelem polskim przez określony czas, bez konieczności wykazywania, że małżeństwo było fikcyjne i niezależnie od tego który z małżonków przyczynił się do jego rozpadu. Przedstawiona przez skarżącego argumentacja w tym zakresie nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Nieskuteczny jest ponadto zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, które według skarżącego, polegało na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego. Okoliczności stwarzające podstawę do cofnięcia zezwolenia istnieją obiektywnie i nie są – jak wyżej powiedziano – przedmiotem sporu.
Z koli nieprzesłuchanie świadków czy niewzięcie pod uwagę udzielonego wywiadu mogłoby stanowić błąd procesowy decydujący o uchyleniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jedynie wówczas, gdyby miało istotny wpływ na wynik sprawy, czego – ze względu na obiektywny charakter pozytywnej przesłanki w postaci rozwodu oraz z uwagi na inne dowody, np. odebranie skarżącemu praw rodzicielskich – nie można wykazać.
Następstwa stwierdzonych uchybień nie były zatem na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia.
Biorąc pod uwagę, że ustawodawca w art. 199 ust. 3 zawarł dyspozycję fakultatywną (jedynie dopuszczając możliwość cofnięcia decyzji o zezwoleniu, a nie czyniąc ją obligatoryjną), słusznie organ poddał analizie szersze okoliczności sprawy niż jedynie następstwo czasowe udzielenia zezwolenia i rozwiązania małżeństwa (w tym pisemne zeznania świadków, o przesłuchanie których wnioskował skarżący). Ponadto organ oparł się na zeznaniach obywatelki polskiej, z uwzględnieniem zeznań cudzoziemca, a także ustaleniach dokonanych w zakresie aktualnego pobytu cudzoziemca, wskazujących iż przebywał on poza terytorium Polski. Uwzględnił treść wniosku o pozbawienie władzy rodzicielskiej (karta 41 akt sprawy) i postanowienie o pozbawieniu (karta 74 akt sprawy), jako świadczące o wiarygodności twierdzeń skarżącej i naświetlające zachowanie skarżącego, przede wszystkim w odniesieniu do małoletniego syna i potrzeby posiadania przez skarżącego pozwolenia na pobyt, (które wszak wydane zostało w związku z zawarciem związku małżeńskiego), przy rozważeniu potrzeby jego utrzymania w kontekście opieki nad synem. Nie można zatem skutecznie wywodzić, że doszło do wydania decyzji dyskrecjonalnej, z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Zaskarżona decyzja w uzasadnieniu oddaje logiczny tok rozumowania przyjęty przez organ, odwołuje się do środków dowodowych, świadcząc o prawidłowej analizie materiału dowodowego.
Z uwagi na to, iż w zaskarżona decyzja nie nakazuje opuszczenia przez skarżącego terytorium RP, decyzja ta nie narusza jego prawa do życia rodzinnego. Z ingerencją władzy publicznej w życie rodzinne nie może być utożsamiana zaskarżona decyzja, albowiem wiążące Polskę zobowiązania konwencyjne nakierowane są na przeciwdziałanie wydaniu decyzji skutkującej rozłączeniem cudzoziemca z jego rodziną. Powyższe w pełni potwierdza orzecznictwo strasburskie, które krajowy środek ingerencji w prawo do życia rodzinnego łączy z decyzjami o wydaleniu cudzoziemca lub nakazie opuszczenia przez niego terytorium państwa, w którym zamieszkuje jego rodzina (por. wyrok ETPC z dnia 27 października 2005 r., sprawa Keles v. Republika Federalna Niemiec, 32231/02; wyrok ETPC z 9 października 2003 r., sprawa Slivenko v. Łotwa, 48321/99, wyrok NSA z 26 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1271/09, CBOSA. Zauważenia jednocześnie wymaga, że formę ochrony prawnej i opieki państwa nad rodziną, jaką gwarantuje art. 18 Konstytucji RP, upatrywać należy w normie uprawniającej wszystkich cudzoziemców, których małżonkiem jest obywatel polski, do legalizacji swojego pobytu poprzez możliwość wystąpienia o udzielenie zezwolenia na pobyt. Powyższa podstawa prawna znajdowała zastosowanie do osoby skarżącego, niemniej jednak sytuację prawną w jakiej się on ostatecznie znalazł ukształtowała norma wyrażona w art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, do czego przyczynił się swoim zachowaniem sam skarżący.
Ponadto skarżący mógł (i może) ubiegać się o inne formy statusu uprawniającego do przebywania w Polsce.
Należy również podkreślić, że przedmiotem postępowania było cofniecie zezwolenia na pobyt stały. Zaskarżona decyzja nie orzekała natomiast o wydaleniu. Do przymusowego wydalenia skarżącego z Polski mogłoby dojść po wszczęciu i przeprowadzeniu odrębnego postępowania - w sprawie zobowiązania skarżącego do powrotu. Wówczas, na mocy art. 348 pkt 2 w związku z art. 356 ust. 12 ustawy o cudzoziemcach, organy będą zobowiązane ustalić m. in. czy zobowiązanie do powrotu naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. względnie, czy naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w dniu 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.
Mając powyższe na względzie, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone decyzje, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a uzasadnieniom wydanych w sprawie decyzji nie można przypisać cechy dowolności.
Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151, w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło