IV SA/Wa 2025/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-31
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Aneta Dąbrowska, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, ale której interes prawny wynika z toczącego się postępowania o zasiedzenie, ma legitymację do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w celu zmiany wpisów w rejestrze gruntów dotyczących tej nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba, która nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości i której interes prawny wynika wyłącznie z toczącego się postępowania o zasiedzenie, nie ma legitymacji do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w celu zmiany wpisów w rejestrze gruntów. Interes prawny musi mieć swoje źródło w obowiązujących przepisach prawa materialnego, a nie w zdarzeniach przyszłych i niepewnych, takich jak prawomocne orzeczenie sądu o zasiedzeniu.Stan faktyczny
J. S. zwrócił się o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu sprostowania wpisów w rejestrze gruntów dotyczących działek nr [...] i [...], wskazując na niezgodność wpisu właściciela z aktem notarialnym. Starosta odmówił wszczęcia postępowania, a następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący argumentował, że jego interes prawny wynika z toczącego się postępowania o zasiedzenie tych działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z [...] lipca 2012r. - zaskarżonym skargą przez J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...][...] kwietnia 2012 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie nieprawidłowości w prowadzeniu rejestru gruntów i doprowadzenia wpisów do stanu zgodnego z prawem w odniesieniu do działek nr [...] i [...] z obrębu m. R. Stan sprawy przedstawia się następująco: J. S. pismem z 9 września 2011 r. zwrócił się o wszczęcie postępowania w sprawie nieprawidłowości w prowadzeniu rejestru gruntów przez Starostę [...] i doprowadzenia wpisów do stanu zgodnego z prawem w odniesieniu do działek nr [...] i [...] z obrębu m. R. W motywach wniosku podał, że dokonany w rejestrze gruntów w 1992 r. wpis E. S. c. M. i J.- jako właścicielki działek nr [...] i [...] jest niezgodny z zapisami w dokumencie własnościowym, tj. akcie notarialnym Rep. [...] nr [...] z [...] kwietnia 1991 r. Potwierdza to załączony do wniosku wypis z rejestru gruntów oraz pismo organu z 9 marca 2009 r. Wpis ten ma znaczenie dla toczącego się postępowania sądowego o zasiedzenie ww działek.
Postanowieniem z [...] października 2011 r. Starosta [...] odmówił wszczęcia postępowania we wnioskowanej przez J. S. sprawie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, w wyniku rozpatrzenia zażalenia J. S., postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ wskazał, iż z aktów notarialnych zgromadzonych w sprawie niezbicie wynika, że ich stroną była E. S. c. M. i J., natomiast wypisy z rejestru gruntów według stanów na dzień: z 19 grudnia 2006r., 16 stycznia 2007r. i 1 lutego 2007r. wykazują jakoby rodzicami ww byli M. i J. Wskazuje to na błędność zapisu imienia ojca właścicielki - powinno być M. i J., a nie M. i J. Zaś kwestia braku interesu prawnego wnioskodawcy wymaga jeszcze zbadania. W tym zakresie organ pierwszej instancji powinien podjąć działania w celu uzyskania informacji odnośnie postępowania o zasiedzenie działek będących przedmiotem wniosku. Starosta [...], w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, postanowieniem z [...] kwietnia 2012r. odmówił wszczęcia postępowania, w wyżej przedstawianej sprawie, z wniosku J. S. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że pismem z 23 marca 2012r. zwrócił się do J. S. o dostarczenie dokumentu potwierdzającego jego tytuł prawny do nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...] R. (odpisu z księgi wieczystej, prawomocnego orzeczenia sądu, umowy zawartej w formie aktu notarialnego, ostatecznej decyzji administracyjnej lub innego posiadanego dokumentu świadczącego o prawach do nieruchomości objętej wnioskiem). W piśmie z 10 kwietnia 2012 r. J. S. podał, iż prowadzone jest nadal postępowanie o zasiedzenie działki nr [...] (sygn. akt [...]) i działki nr [...] (sygn. akt [...]), a pod sygnaturą [...] toczy się postępowanie o zasiedzenie na rzecz wnioskodawcy i jego żony nieruchomości położonych w W., tj. działek o nr: [...],[...] i [...],[...],[...],[...],[...]. Ponadto poinformował, iż Sąd Rejonowy w W. dokonał zabezpieczenia w postaci wpisu ostrzeżeń w KW [...],[...],[...] oraz w toku postępowania jest wniosek o dokonanie zabezpieczenia w KW [...]. Wnioskodawca zatem uważa, że ze względu na prowadzone przed sądem postępowania o zasiedzenie z jego wniosku oraz wpisane ostrzeżenia w księgach wieczystych - posiada interes prawny do doprowadzenia wpisów w rejestrach gruntowych do stanu zgodnego z dokumentacją źródłową. Dalej organ zauważył, że z posiadanych przez organ w ewidencji gruntów i budynków dokumentów prawnych wynika, iż umową darowizny z [...] kwietnia 1991 r. (akt notarialny Rep. [...] Nr [...]) J. S. c. J. i A. darowała E.S. c. M. i J. działki nr [...] i [...] o powierzchni [...] ha położone w obrębie [...] R. Dla przedmiotowej nieruchomości w Sądzie Rejonowym [...] Wydziale Ksiąg Wieczystych założono księgę wieczystą nr [...] (KW nr [...] po zmianie numeracji w Sądzie Rejonowym w W. Wydziale Ksiąg Wieczystych). W 1992 roku w rejestrze gruntów obrębu [...] R. wpisano właściciel: S. E. c. M. i J. w miejsce właściciela S.J. c. J. i A. do nieruchomości o pow. [...] ha oznaczonej jako działki nr [...] i [...]. Umową sprzedaży 13 grudnia 2006 r. E. S. zbyła nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Zmianą nr [...] z [...] wprowadzono w operacie ewidencyjnym obrębu [...] R. dane wynikające z wymienionej umowy sprzedaży. Umową sprzedaży z 28 grudnia 2006 r. E. S. zbyła udział w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Zmianą nr [...] z [...] lutego 2007r. zmieniono dane ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] R. zgodnie z umową sprzedaży z 28 grudnia 2006 r. Z aktualnych danych ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] R. wynika, iż nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] ujawniona jest w KW nr [...] 2, natomiast nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] ujawniona jest w KW nr [...] prowadzonych przez Sąd Rejonowy w W. Wydział Ksiąg Wieczystych. W konsekwencji Starosta stwierdził, iż widniejący w ewidencji zapis: "S.E. c. M. i J.", wynika z odmiany imienia M. i nie podzielił twierdzenia wnioskodawcy, że taki zapis pozwala uznać "S. E." za dwie różne osoby. Tak oczywisty błąd, widniejący w ewidencji gruntów i budynków poprawiono w drodze czynności materialno – technicznej. Zmianą nr [...] z dnia 2012-03-[...] dokonano korekty imienia ojca oraz danych adresowych E. S. i wpisano m. in.: S. E. (M., J.), a wykreślono m. in.: S. E. (M., J.). Z kolei żądanie wszczęcie postępowania – zdaniem organu - zostało wniesione przez osobę, która nie wylegitymowała się posiadaniem interesu prawnego do zainicjowania postępowania administracyjnego. W aktualnych danych ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] R. do działek nr [...] i [...] nie jest wpisany J. S. Wnioskodawca również nie dostarczył dokumentu potwierdzającego, iż posiada tytuł prawny do ww nieruchomości, czyli tych, do których wnosi o zmianę danych w operacie ewidencyjnym. Interes prawny wywodzi z toczących się przed sądem postępowań o zasiedzenie. Tymczasem nie jest legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, do których osiągnięcia dąży, a więc takimi, które nastąpią dopiero w przyszłości. Zdarzenia przyszłe, a zatem i niepewne mogą najwyżej stanowić o interesie faktycznym, a nie prawnym. Ten zaś nie daje legitymacji procesowej do żądania wszczęcia postępowania. Stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. jest osoba, która posiada tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, a nie prawo domniemane, które nie wynika ze stosownego dokumentu. Złożenie wniosku do sądu o stwierdzenie zasiedzenia nie stanowi o posiadaniu interesu prawnego w postępowaniu ewidencyjnym, objętego wprowadzeniem zmian właściciela nieruchomości. Przedmiotowe postępowania są w toku, nie zostały zakończone, czyli orzeczenie sądu o zasiedzeniu nieruchomości nie zapadło. Dopiero prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie będzie podstawą wpisu do księgi wieczystej i zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Ostatecznie organ stwierdził, że przeprowadzona analiza posiadanych dokumentów prawnych w odniesieniu do nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...],[...] położonych w obrębie [...] R. wskazuje, iż aktualne dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie wykazują niezgodności stanu własności, wprowadzone zmiany są prawidłowo udokumentowane i zgodne z posiadaną dokumentacją prawną.
Na powyższe postanowienie J. S. wniósł zażalenie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z [...] lipca 2012r. utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] kwietnia 2012r., uznając je za uzasadnione. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy na wstępie zauważył, że kwestionowane przez żalącego się wpisy w ewidencji gruntów i budynków zostały skorygowane z urzędu na podstawie dokumentów wyszczególnionych jako mogące stanowić podstawę zmiany danych ewidencyjnych w § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W dalszej natomiast części organ odniósł się do braku legitymacji żalącego się do wszczęcia żądanego postępowania, wskazując że przepisami prawa materialnego określającymi strony postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków są art. 20 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z przepisów tych wynika, że stroną w tych sprawach jest właściciel nieruchomości bądź podmiot, we władaniu którego znajdują się grunty państwowe i samorządowe. J. S. nie posiada prawa własności do wymienionych we wniosku działek, w związku z czym nie ma przymiotu strony, której wniosek powodowałby wszczęcie postępowaniu administracyjnego w tym zakresie. Na zakończenie organ odparł zarzuty zawarte w zażaleniu uznając je za nieuzasadnione i w części niezrozumiałe. Niewiadomo bowiem, dlaczego organ miałby wyjaśniać w czyim imieniu dana osoba występuje, jeżeli pismo zawiera nazwisko, imię, adres i podpis osoby, od której pochodzi. Natomiast opisana wyżej zmiana została wprowadzona przez organ z urzędu po uwzględnieniu oceny [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wyrażonej w uzasadnieniu postanowienia z [...] stycznia 2012 r. J. S. w skardze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu pierwszej instancji. Zarzucił: nieustalenie właściwe stron postępowania; oparcie ustaleń faktycznych będących podstawą postanowień na domniemaniach, zamiast na zgromadzonym materiale dowodowym odnośnie stanu sprawy zasiedzeniowej, czyli z naruszeniem art. 136 K.p.a.; naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art.9,art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez zaakceptowanie naruszenia prawa przez organ pierwszego stopnia, działanie w sposób podważający zaufanie skarżącego do władzy publicznej, niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, podjęcie postanowienia w oparciu o niepełne informacje, sprzeczność ustaleń i stanowisk organu zawartych w uzasadnieniu skarżonego postanowienia i uzasadnieniu postanowienia z [...] stycznia 2012r., podjęcie próby wprowadzenia w błąd zarówno skarżącego jak i składu orzekającego; niezastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. w sytuacji konieczności przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego co do stanu sprawy zasiedzeniowej; naruszenie art. 124 § 2 K.p.a. przez wadliwość uzasadnienia skarżonego postanowienia oraz akceptację dla takiej samej wadliwości postanowienia organu pierwszej instancji, polegających na braku uzasadnienia prawnego i nieodniesienie się do zarzutów zażalenia. Brak jest wskazania podstawy prawnej postanowienia z przytoczeniem przepisów prawa i wyjaśnieniem ich zastosowania w niniejszej sprawie. Dalej skarżący podniósł, że niezrozumiałe jest zaakceptowanie przez organ nadzoru dokonania w całkowitej sprzeczności z prawem przez organ pierwszej instancji samowolnej interpretacji imienia właścicielki zawartego w dokumentach źródłowych - aktach notarialnych, będących podstawą wpisu do rejestru gruntowego i w konsekwencji dokonanie wpisu w sprzeczności z dokumentami prawnymi. Organ mając tego pełną świadomość oraz obowiązek stania na straży prawa, winien z urzędu podjąć kroki w celu wyeliminowania "kryminalnych wręcz patologii w podległej mu jednostce". W takiej sytuacji, postępując zgodnie z prawem, należałoby najpierw doprowadzić do zmiany zapisu aktów notarialnych, a dopiero na ich podstawie dokonać zmiany wpisu w rejestrze gruntowym. Działanie, które usiłują legitymizować skarżone organy mają charakter poświadczenia nieprawdy i w tej sprawie toczy się postępowanie w Prokuraturze Rejonowej w W. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego – w odpowiedzi na skargę – wniósł o jej oddalenie, tym samym podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) - zwanej dalej: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] lipca 2012r. i postanowienie Starosty [...] z [...] kwietnia 2012r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Tym samym nie stwierdzono przywołanych w zarzutach skargi naruszeń przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 124 § 2, art. 136 i art. 138 § 2 K.p.a., które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a i Sąd nie dostrzegł naruszenia prawa, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. Stroną postępowania administracyjnego – w myśl art. 28 K.p.a. - jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z przepisu tego wynika, że jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się interesem prawnym. Interes prawny jest kategorią normatywną, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania (wyrok NSA z 15.04.1993r., sygn. akt I SA 1719/92, publ. OSP z 1994r., nr 10, poz. 199). Mieć interes to znaczy ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok NSA z 28.12.2007r., sygn. akt I OSK 1387/07, publ. Lex nr 365847). akt IV SA 498/87, publ. GAP 1988, nr 16). Od tak pojmowanego interesu należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącymi stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia przez organ administracji stosownych czynności w tej konkretnej sprawie.
Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne [(Dz.U. z 2010r., nr 193, poz. 1287, ze zm.) – dalej w skrócie: u.p.g.k.] ewidencja gruntów i budynków jest jednolitym dla kraju, systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 (właściciele gruntów i budynków, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części) i art. 51 (osoby władające, oprócz właściciela do czasu uregulowania tytułu własności, z tym że dotyczy to ewidencji gruntów i budynków założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków) – stosownie do art. 22 ust. 2 u.p.g.k. - są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Ewidencja – stosownie do § 10 ust. 1 pkt 2, ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ((Dz.U. nr 38, poz. 454) – zwanego dalej: rozporządzeniem w sprawie ewidencji) – obejmuje dane dotyczące właścicieli nieruchomości, w przypadku zaś braku tych danych w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają. Nadto oprócz wyżej wymienionych danych – na podstawie § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji - wykazuje się dane dotyczące m. in. użytkowników wieczystych gruntów, jednostek organizacyjnych sprawujących (trwały) zarząd nieruchomościami, użytkowników gruntów państwowych i samorządowych. Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 (§ 46 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji).
Z przytoczonych regulacji prawnych należy wyprowadzić tezę, iż przymiot strony w sprawie wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków ma podmiot, którego prawa do nieruchomości podlegają ujawnieniu w rejestrze ewidencyjnym. Stanowisko to jest także zgodne z poglądem prezentowanym dotychczas w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z 15.04.2008r., sygn. akt I OSK 666/07, publ. Lex nr 505243; wyrok NSA z 11.07.2006r., sygn. akt I OSK 1069/05, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok WSA w Warszawie z 3.06.2005r., sygn. akt IV SA/Wa 420/05, publ. Lex nr 179224). W wyroku z 3 czerwca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż przymiot strony w postępowaniu w sprawie wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów przysługuje podmiotom, których prawa do nieruchomości podlegają ujawnieniu w ewidencji. Zaś dokonanie zmian w ewidencji gruntów jest możliwe w przypadku udokumentowania przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy skarżący wnioskował o przeprowadzenie postępowania w zakresie wpisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek o nr [...] i [...] z obrębu m. R., pomijając przy tym okoliczności z nich wynikające. Mianowicie, że pierwsza z wymienionych działek stanowi współwłasność M.G. (15/100) i E. S. (85/100), natomiast druga własność U. i P.R. Skarżący uważa bowiem, że interes prawny do zainicjowania postępowania związanego z przedmiotowymi wpisami w ewidencji gruntów i budynków daje mu toczące się postępowanie o zasiedzenie działek nr [...] i [...]. Mając za podstawę powyższe – w ocenie Sądu - organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż skarżący nie posiada interesu prawnego, który dawałby mu prawo do żądania wszczęcia wnioskowanego postępowania. Skarżący w chwili obecnej nie legitymuje się jakimkolwiek tytułem prawnym do którejś z tych działek. Uprawnienia podmiotu, który może żądać działania organu ze względu na swój interes prawny nie dają mu również toczące się przez sądem powszechnym postępowania o zasiedzenie tych nieruchomości. W chwili obecnej skarżący nie posiada żadnego prawa, które podlegałoby ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków obejmującej działki nr [...] i [...], ewentualnie dawałoby skarżącemu prawo do żądania skorygowania istniejących – w jego ocenie - nieprawidłowości w aktualnych wpisach. Należy zgodzić się z organem, że nie można uznać legitymacji prawnej podmiotu, który uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami mającymi nastąpić w przyszłości, do których dąży. Z interesem prawnym w rozumieniu art. 28 K.p.a. mamy bowiem do czynienia wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy sytuacją prawną danego podmiotu, a normą prawnomaterialną, na której budowany jest taki interes, jak również ów interes musi być realny, a nie przewidywany w przyszłości, hipotetyczny. W ocenie Sądu okoliczności wskazane przez skarżącego w trakcie postępowania administracyjnego takiego interesu prawnego nie potwierdzają. Skarżący nie jest właścicielem działek objętych wnioskiem, ani też nie posiada żadnego innego prawa, z którego mógłby wywodzić swój interes prawny do żądania wnioskowanej zmiany w ewidencji gruntów. Toczące się przed sądem powszechnym postępowania o zasiedzenie przemawiają jedynie za interesem faktycznym skarżącego. W konsekwencji należało przyznać rację organom, które odmówiły skarżącemu wszczęcia wnioskowanego postępowania administracyjnego. W kontekście zarzutów i treści skargi zauważyć należy, iż: - po pierwsze niezrozumiały jest zarzut dotyczący nieustalenia stron postępowania, skoro przedmiotem rozstrzygnięcia była odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego wnioskowanego jedynie przez skarżącego, któremu zapewniono w nim czynny udział; - po drugie nietrafna jest argumentacja skarżącego jakoby ustalenia faktyczne oparto na domniemaniach, bez przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego i wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, który dałby pełny obraz stanu faktycznego sprawy. W argumentacji tej skarżący przede wszystkim porusza kwestię postępowania zasiedzeniowego i niewykonania w tym zakresie przez organy obu instancji wytycznych uprzednio wyrażonych przez organ drugiej instancji w postanowieniu z [...] stycznia 2013r. W ocenie Sądu kwestia ta została wyjaśniona w sposób, który dawał organom podstawy do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 61 a K.p.a. Jej ustalenie nie zostało oparte na domniemaniach, tylko wyjaśnieniach i dokumentach pochodzących od samego skarżącego. Starosta [...], wykonując wspomniane wytyczne organu odwoławczego, pismem z 23 marca 2012r. zwrócił się do skarżącego o dostarczenie dokumentu potwierdzającego jego tytuł prawny do nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] (np. prawomocnego orzeczenia sądu). W odpowiedzi skarżący poinformował, że nadal prowadzone jest postępowanie o zasiedzenie działek nr [...] i nr [...] (pismo z 10 kwietnia 2012r.). Informację tę następnie powtórzył w zażaleniu. Niebudzące wątpliwości wyjaśnienia skarżącego, pozwoliły na uznanie, że prowadzenie dalszych czynności w tym przedmiocie było zbędne. Organy miały podstawy uznać ten aspekt sprawy za dostatecznie wyjaśniony i przyjąć, że postępowanie zasiedzeniowe nie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem sądu cywilnego, zatem skarżący nie dysponuje dokumentem dającym mu tytuł prawny do działek nr [...] i [...];
- po trzecie nie można zgodzić się ze skarżącym, iż organ odwoławczy nie dokonał ponownego rozpatrzenia sprawy i nie odniósł się do argumentacji zawartej w zażaleniu oraz nie przytoczył przepisów prawa stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Sąd, po analizie akt sprawy, stwierdził że postępowanie organów w zakresie oceny interesu prawnego skarżącego uprawniającego go do żądania wszczęcia postępowania zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad ogólnych powołanych w skardze, jak i zasad postępowania dowodowego, w konsekwencji uzasadnione zgodnie z wymogami art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. W podjętych postanowieniach organy powołały stosowne podstawy prawa procesowego, na których oparły wydane rozstrzygnięcia (organ pierwszej instancji art. 61 a K.p.a., a organ drugiej instancji art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a.). Z kolei w treści uzasadnień przytoczono przepisy prawa materialnego z zakresu prawa geodezyjnego i kartograficznego, z których wywiedziono brak uprawnienia po stronie skarżącego do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Ponadto organ odwoławczy w sposób wystarczający odniósł się do treści zażalenia;
- po czwarte skarżący nie może też kwestionować, nawet jeżeli nie akceptuje dokonanej przez organ w drodze czynności materialno – technicznej zmiany w ewidencji gruntów i budynków, z tego samego powodu, z którego nie może żądać wszczęcia postępowania o uporządkowanie widniejącego w ewidencji zapisu dotyczącego działek nr [...] i [...]. Uprawnienie takie miałyby tylko podmioty wpisane w ewidencji, czyli te których ta zmiana dotyczyła. W wyniku kontroli legalność zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu pierwszej instancji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wymienione akty administracyjne zostały wydane zgodnie z prawem. W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Wynagrodzenie dla pełnomocnika będącego adwokatem za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu przyznano – w punkcie 2 – na zasadzie art. 250 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło