IV SA/Wa 203/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. D. o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący K. D. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] listopada 2013r. uchylająca decyzję Wójta Gminy B. z [...] sierpnia 2013r. (nr [...]) o umorzeniu postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia i wymierzył skarżącemu karę pieniężnej za usuniecie drzew bez wymaganego zezwolenia. Do pisma procesowego dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca podał, że wraz z żoną prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 23,94 ha, "które nie przynosi dochodów adekwatnych do wydatków". Oświadczył, że ma na utrzymaniu "liczną rodzinę" – ojca, dwóch synów, synową oraz wnuka. Ojciec skarżącego jest emerytem (jego emerytura wynosi 950 zł. brutto). Rodzina skarżącego posiada dom o powierzchni 220 m2, mieszkanie (59 m2), działkę gospodarczą zabudowaną budynkami (0,16 ha). Skarżący dysponuje maszynami rolniczymi, których wartości nie potrafił określić. Dochody z gospodarstwa rolnego skarżący oszacował na kwotę 7000 zł. brutto miesięcznie. We wniosku oświadczył ponadto, że posiada kredyt na kwotę 225 000 zł. Wyjaśnił też, że dysponuje oszczędnościami pieniężnymi w kwocie 25 000 zł. Stwierdzono, co następuje: Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przez K. D. jest nieuzasadniony. Zdaniem referendarza sądowego wnioskodawca nie wykazał bowiem, że poniesienie przez niego kosztów postępowania w tej sprawie (na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi w kwocie 3201 zł.) spowoduje, że nie będzie on w stanie zapewnić sobie (i rodzinie) minimum warunków socjalnych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu. Referendarz podkreśla, że niemożność poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego nie należy utożsamiać z niemożnością poniesienia tych kosztów bez jakiegokolwiek uszczerbku (por. np postanowienie NSA z 19 lutego 2008r., sygn. akt I FZ 15/08, dostępne na stronie: www.nsa.gov.pl). Nawet bowiem odczuwalny istotnie uszczerbek związany z poniesieniem kosztów sądowych nie powinien skutkować przyznaniem prawa pomocy w zakresie częściowym, jeżeli pozostałe po ich pokryciu środki finansowe wystarczają do zaspokojenia podstawowych potrzeb strony i jej rodziny (por. postanowienie WSA w Warszawie z 30 września 2005r., sygn. akt III SA/Wa 760/05, postanowienie NSA z 19 lutego 2008r., sygn. akt I FZ 22/08, dostępne na stronie: www.nsa.gov.pl). Skarżący i jego żona uzyskują stałe dochody z gospodarstwa rolnego. Dysponują przy tym oszczędnościami w kwocie 25.000 zł. W tej sytuacji nie ma podstaw aby stwierdzić, że skarżący spełnia przywołane wyżej przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Należy podkreślić, że z punktu widzenia ustawowych zasad przyznawania prawa pomocy nie wszystkie wydatki korzystają z pierwszeństwa przed kosztami sądowymi. W tym zakresie priorytetowo traktowane są jedynie te, które mają na celu zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, jak zakup żywności, środków czystości, leczenie, podstawowe wydatki związane z utrzymaniem domu/mieszkania. Co do zasady, w przypadku skarżącego nie można więc do nich zaliczyć wydatków związanych ze spłatą kredytów/pożyczek. Podkreślić trzeba, że skarżący posiada oszczędności o wartości znacznie przekraczającej koszty sądowe już wymagane i mogące wystąpić w przyszłości w niniejszej sprawie. Z treści wniosku PPF nie wynika, by możliwość dysponowania nimi była w jakikolwiek sposób wyłączona lub ograniczona. Prawo pomocy jako instytucja wyjątkowa ma gwarantować prawo do sądu osobom najuboższym, które bez tej pomocy byłyby go pozbawione. Nie może służyć zabezpieczaniu lub poprawie stanu majątkowego, a taki wymiar we wskazanej sytuacji miałoby przyznanie skarżącej dochodzonego zwolnienia. Ponoszenie kosztów sądowych zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego. Nie uzasadnia to jednak jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu. Jak wykazano powyżej, ocena stanu majątkowego i możliwości płatniczych K. D. nie pozwala stwierdzić, że w niniejszej sprawie zachodzi taka sytuacja. Osiągając stały dochód i dysponując oszczędnościami w podanej wyżej kwocie skarżący może ponieść koszty postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.