IV SA/Wa 2041/12

WyrokWSA w Warszawie2012-11-29

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji w otulinie parku narodowego, oparta na potencjalnym negatywnym wpływie na korytarz ekologiczny i ekosystemy, jest uzasadniona w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i ustawowych zakazów zabudowy w otulinie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający, w jaki sposób planowana inwestycja w otulinie parku narodowego konkretnie naruszałaby wartości chronione w samym parku. Podkreślono, że otulina jest instrumentem ochrony, a nie formą ochrony przyrody samą w sobie, a ograniczenia zabudowy powinny być proporcjonalne i oparte na konkretnych dowodach, a nie jedynie na projektach planów ochrony czy ogólnych obawach.
Stan faktyczny
Skarżący W.H. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i garażowo-inwentarskiego w zabudowie zagrodowej na działce położonej w otulinie parku narodowego. Dyrektor parku narodowego odmówił uzgodnienia projektu decyzji, wskazując na negatywny wpływ inwestycji na korytarz ekologiczny, migrację zwierząt i ekosystemy. Minister Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie, uznając brak wystarczającego uzasadnienia odmowy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Środowiska i utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. sprawy ze skargi W. H. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] czerwca 2009 roku nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego W. H. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Środowiska, zwany dalej Ministrem, postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. nr [...]utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, budynku garażowo-inwentarskiego w zabudowie zagrodowej, na terenie nieruchomości, obejmującej część działki o nr ewid. [...] położonej w miejscowości T. gmina D. , w otulinie [...]Parku Narodowego (dalej [...]) i przylegającej do granicy [...], zgodnie z wnioskiem z dnia [...] września 2007 r. i jego modyfikacją w dniu [...] kwietnia 2009 r., złożonym przez W.H. Minister wyjaśnił, że pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. Wójt Gminy D. zwrócił się do Dyrektora [...] o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji, polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego oraz budynku garażowo-inwentarskiego w zabudowie zagrodowej, na działce o nr ewid. [...]położonej w miejscowości T. gmina D. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Dyrektor [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. odmówił uzgodnienia. Jak ustalił organ pierwszej instancji, działka numer ewidencyjny [...] położona jest w całości w otulinie [...], w zlewni i geo-ekosystemie Jeziora [...], na terenie użytkowanym rolniczo niezabudowanym, o charakterze otwartym. Od strony północnej przedmiotowa działka przylega do rowu melioracyjnego (działka nr [...]), a od strony południowej graniczy z drogą gminną (działka nr [...]) biegnącą wzdłuż granicy [...]. Za drogą rozciąga się ekosystem leśny, a za nim łąka trzęślicowa. Od strony wschodniej działka nr [...] graniczy z działką nr [...] (grunty orne kl. IVa), a od strony zachodniej z działką nr [...] (grunty orne kl. IVa). Działka nr [...] znajduje się w odległości 700-1000 m od projektowanej drogi ekspresowej [...] i planowanego przejścia dla zwierząt dużych i wraz z otaczającymi gruntami stanowi projektowany korytarz ekologiczny o znaczeniu lokalnym, symbol "2L" W-T.B. T.B. to enklawa stanowiąca obszar ochrony ścisłej, najbliższe zabudowania od projektowanej inwestycji to miejscowość J. (ok. 900m) oraz miejscowość T. (ok. 1400m). Na dowód, że przedmiotowy obszar spełnia rolę korytarza ekologicznego w rozumieniu art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220 ze zm., dalej ustawa o ochronie przyrody), organ przytoczył wyniki inwentaryzacji zwierzyny z dnia 2 lutego 2009 r. przeprowadzonej na terenie sąsiadujących kompleksów T.B. i W. Ograniczając się jedynie do zwierzyny grubej, reprezentowanej przez gatunki parzystokopytne łącznie w obu kompleksach, stwierdzono [...] jelenie, [...] saren i [...] dziki. Jednocześnie sporządzono dokumentację fotograficzną obrazującą, że migracja zwierzyny między wspomnianymi kompleksami odbywa się przez teren działki nr [...] i najbliższego sąsiedztwa. Dyrektor [...] stwierdził, że z przyrodniczego punktu widzenia droga gruntowa (działka nr [...]) o szerokości 4m nie stanowi buforu między terenem planowanej inwestycji a obszarem [...]. Droga ta jest wykorzystywana sporadycznie, jedynie w sezonie prac polowych i nie spełnia wymogów drogi publicznej. Intensyfikacja ruchu na tej drodze, związana z zasiedleniem działki [...] zmieni charakter terenu i zmusi znaczną ilość zwierząt do przeniesienia się w inne miejsca. Dotyczy to również dużej ilości ptaków podlegających ochronie ścisłej na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz. U. Nr 220 poz. 2237), tj.: dzięciołów, sikor, pokrzewki, piegży, trznadla, świergotka łąkowego, drozda śpiewaka, kosa, zięby, sójki i jemiołuszki, których miejsca gniazdowania oraz żerowania były stwierdzone na przedmiotowym obszarze lub jego bezpośredniej bliskości. Pola, na których ma być realizowana inwestycja, są również miejscem odpoczynku licznych gatunków migrujących takich jak gęsi, kaczki, czajki i gołębie grzywacze. Na terenie uroczyska T.B., stanowiącego enklawę [...], będącego jednocześnie częścią Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk Natura 2000 "[...]"i Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków "[...]", bytują następujące gatunki wymienione w Załączniku 1 Dyrektywy Ptasiej (Dyrektywa 79/409/EWG w sprawie ochrony dzikich ptaków; żuraw, błotniak stawowy, kania ruda, dzięcioły.Według organu pierwszej instancji zabudowa siedliskowa na tym terenie zagraża stabilności populacji bytujących tam gatunków jak i stabilności całego ekosystemu. Z rozeznania terenowego organu wynika, że wielu właścicieli gruntów byłoby zainteresowanych zmianą sposobu użytkowania gruntów w kierunku umożliwienia ich zabudowy. Jakakolwiek zabudowa w tym obszarze pociąga za sobą rozbudowę całej infrastruktury; wodociągów, kanalizacji, gazociągów, czy choćby napowietrznych linii energetycznych. Dyrektor [...] przywołał ponadto zapisy w Planie Ochrony WPN na lata 1998 -2017, który jakkolwiek ze względów formalnych przestał obowiązywać, to jest ciągle aktualny merytorycznie. Organ pierwszej instancji wskazał na opisaną w planie konieczność zapewnienia możliwości przemieszczania się zwierzyny m.in. poprzez zabezpieczenie drożności korytarza ekologicznego na terenie planowanej inwestycji. W ramach projektu Planu Ochrony dla [...] z 2006 r., na terenie Parku wyznaczono korytarze ekologiczne o znaczeniu krajowym, regionalnym i lokalnym. Dyrektor stwierdził, że efektywność przejścia dla zwierzyny planowanego nad trasą [...] zależy od drożności korytarza ekologicznego, przebiegającego przez teren objęty przedmiotowym uzgodnieniem. Obszar, na którym planowana jest przedmiotowa inwestycja, jest w rozeznaniu organu jedynym terenem, po którym może migrować zwierzyna z [...]. W opinii organu uzgadniającego, zabudowa korytarza ekologicznego w miejscu, gdzie planowana jest inwestycja, pogorszy jego funkcjonalność lub całkowicie pozbawi go funkcji, którym ma służyć. Wybudowanie budynków mieszkalnych i garażowo-inwentarskich w niezabudowanym terenie otuliny [...], o kluczowej roli łącznika ekologicznego, godzi w interes ochrony przyrody, a zatem i w interes społeczny. Organ pierwszej instancji podniósł ponadto, że w uzgadnianym projekcie warunków zabudowy przewiduje się odprowadzanie ścieków do zbiornika bezodpływowego, a źródło dostaw wody określono jako ujęcie indywidualne. W ocenie organu stanowi to jaskrawy przykład lekceważenia zagrożeń stwarzanych takim rozwiązaniem gospodarki wodno-ściekowej dla pobliskich unikalnych ekosystemów bagiennych, które objęto najwyższymi prawnymi formami ochrony, a o których przetrwaniu decyduje ilość i jakość wody gruntowej w obszarze zlewni. Dyrektor [...] wskazał dodatkowo na jeszcze jeden aspekt związany z przedmiotowym projektem. Uzgodnienie inwestycji na działce nr [...] pociąga za sobą rozbudowę drogi gminnej o nr ewid. [...]. Wynika to z pism Wójta Gminy D. z dnia [...] listopada 2007 r. i [...] maja 2009 r., w których stwierdza się, iż do spełnienia wymogów, przewidzianych dla drogi publicznej, konieczne jest poszerzenie drogi i uzyskanie zgody zarządcy drogi na jej użytkowanie. W opinii organu "upublicznienie" drogi nr ewid. [...], biegnącej w bezpośrednim sąsiedztwie Obszaru Ochrony Ścisłej [...] podwyższa Istotnie negatywne oddziaływanie przedmiotowej inwestycji na cele ochrony, dla których utworzono [...]. Dyrektor [...] przywołał również wnioski z opracowania na temat lokalizacji zabudowy zagrodowo-siedliskowej we wsi T. działki o nr ewid. [...] (po podziale: [...] i [...]), wykonanego na zlecenie organu uzgadniającego przez dr hab. K.K., biegłego Wojewody [...], eksperta Polskiej Izby Ekologii nr [...]: rozpoczęta na analizowanym terenie urbanizacja pogłębi dalszą izolację [...] w przestrzeni regionu, a niezabudowanie ostatnich już terenów otwartych wokół Parku umożliwi jego dalszą ochronę. Z tych względów lokalizacja jakichkolwiek inwestycji na działce [...] (po podziale [...]i [...]) i działkach sąsiednich nie może mieć miejsca. Podsumowując Dyrektor [...] podniósł, iż całościowa analiza danych przyrodniczych i materiałów kartograficznych przedmiotowego obszaru wskazuje, iż nie ma możliwości realizacji planowanej inwestycji w sposób, który nie ograniczałby migracji zwierząt i nie wpływał negatywnie na faunę i florę enklawy [...] - Obszaru Ochrony Ścisłej [...]. Zgodnie z art. 5 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody, otulina jest strefą ochronną, graniczącą z formą ochrony przyrody i wyznaczoną indywidualnie dla formy ochrony przyrody w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami zewnętrznymi, wynikającymi z działalności człowieka, a przedmiotowa inwestycja, zaplanowana w otulinie [...] niesie ze sobą zagrożenia dla wartości, dla których Park został utworzony. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ww. ustawy zabrania się podejmowania działań, mogących w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także w znaczący sposób wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000. Co prawda w myśl art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody bezwzględny zakaz budowy obiektów i urządzeń innych niż służące celom parku dotyczy tylko terenu parku, to zgodnie z określeniem otuliny podanym w art. 5 pkt 14 ustawy, niedopuszczalna jest również budowa obiektów i urządzeń w otulinie parku, jeśli miałoby to zagrażać ekosystemom parku i chronionym na jego obszarze wartościom. Po rozpatrzeniu zażalenia W.H., Minister postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, Dyrektor [...] ma prawo i obowiązek przeciwdziałać niepożądanym i szkodliwym dla chronionego obszaru zmianom walorów przyrodniczych i krajobrazowych na terenie otuliny. Inwestycja, której dotyczy projekt decyzji o warunkach zabudowy zagraża tym walorom w następujących aspektach: 1. zmniejszenie powierzchni biologicznie czynnej; 2. zmniejszenie różnorodności biologicznej obszaru objętego zabudową i zagospodarowaniem siedliska; 3. zmniejszenie obszaru siedlisk dostępnych dla chronionych gatunków ptaków związanych z terenami otwartymi; 4. obciążenie krajobrazu dodatkowymi elementami infrastruktury tj.: linie energetyczne, zbiorniki na nieczystości, utwardzone dojazdy i powierzchnie podwórza, ogrodzenia posesji; 5. rozczłonkowanie obszaru terenów otwartych; 6. zmiany w stosunkach wodnych obszaru zasilania w wodę OOŚ (Obszaru Ochrony Ścisłej) "[...]" poprzez sczerpywanie wody przez ujęcie indywidualne i zagrożenie obniżenia poziomu wód gruntowych, 7. wprowadzenie zagrożenia zanieczyszczenia wód gruntowych zasilających [...] poprzez zastosowanie prymitywnego systemu gospodarki ściekowej; 8. zwiększenie emisji zanieczyszczeń powietrza spalinami z systemu CO. i samochodowymi; 9. wprowadzenie niepokoju hałasem, zwiększonym ruchem dojazdowym i penetracją otoczenia Minister uznał, że Dyrektor [...] wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko względem przedmiotowej inwestycji. W sposób logiczny i jasny wyjaśnił liczne aspekty oddziaływania planowanej inwestycji na przyrodę [...], popierając swoje stanowisko ustaleniami kolejnych wizji lokalnych, analizą przyrodniczą wykonaną na użytek przedmiotowego postępowania przez powołaną w tym celu komisję oraz opinią ekspercką dr hab. K.K. Minister wskazał, że jakkolwiek art. 6 ust 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że: "każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich", to w jego opinii postanowienie Dyrektora [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nie narusza gwarantowanego powyższym przepisem prawa, ponieważ: 1. obszar na którym leży działka nie posiada ważnego planu zagospodarowania przestrzennego; 2.uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy przedmiotowej działki naruszyłoby chroniony prawem interes publiczny, bo takim właśnie jest ochrona zagrożonych wyginięciem gatunków roślin i zwierząt lub siedlisk przyrody, na terenie parku narodowego, zgodnie z art. 6 pkt 9b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2004, Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.). W ocenie organu odwoławczego przedmiotowa inwestycja posiada większość cech zidentyfikowanych jako zagrożenia dla chronionego obszaru, będącego miejscem planowanej lokalizacji. Zasiedlenie działki nr [...] niezaprzeczalnie prowadzi do zwiększonej penetracji siedlisk. Opisane zjawisko jest udziałem samych mieszkańców, ich gości, interesantów, oferentów usług oraz zwierząt domowych (psy, koty i inne). Zwiększa się przy tym ruch pojazdów mechanicznych, będących ważnym czynnikiem śmiertelności płazów, gadów i innych zwierząt. Pojazdy jak i budynek mieszkalny przyczyniają się do podniesienia emisji hałasu wprowadzając dodatkowy element niepokoju na tym terenie, który pełni rolę lęgowej ostoi szeregu gatunków ptaków. Niezwykle istotny jest problem zanieczyszczeń przedmiotowego obszaru. Emisja spalin samochodowych, spaliny z systemu grzewczego, środki ochrony roślin, nawozy mineralne i organiczne używane w ogrodzie, detergenty używane do mycia samochodu, wycieki oleju samochodowego lub paliwa, zwiększenie potencjalnego zagrożenia wyciekiem ścieków bytowych są nieodzownymi konsekwencjami założenia siedliska mieszkalnego, a ich istnienie w bezpośredniej bliskości OOŚ "[...]" jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia interesu ochrony jego czystości. Skargę na postanowienie Ministra z dnia [...] września 2010 r. wniósł W.H., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i wniósł o uchylenie postanowień organu pierwszej i drugiej instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie należy do kompetencji Dyrektora [...] wprowadzanie ograniczeń zabudowy danego terenu na przyszłość, bowiem kompetencja taka przysługuje organom gminy jako tzw. władztwo planistyczne. Ponadto, sama okoliczność, że działka inwestora leży w całości w otulinie [...] nie ma żadnego znaczenia prawnego. W otulinie parku narodowego można bowiem wprowadzić jedynie zakaz w postaci strefy ochronnej zwierząt łownych (art. 11 ust. 2 i 3 ustawy o ochronie przyrody). Na temat innych zakazów obowiązujących w otulinie parku narodowego ustawa milczy. Stwierdzony i niekwestionowany fakt, że spotyka się tam różne gatunki pospolitego ptactwa, nie może uzasadniać odmowy ustalenia warunków zabudowy dla pojedynczego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie zagrodowej. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia 9 września 2010 r. Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 2068/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd, dokonując kontroli kwestionowanego rozstrzygnięcia nie dopatrzył się, aby stanowisko organów orzekających w sprawie przekroczyło granice uznania administracyjnego lub miało charakter arbitralny czy dowolny, lub też by organy orzekające w sprawie przekroczyły swoją kompetencję rzeczową, Na skutek uwzględnienia wniesionej przez skarżącego skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 774/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Na wstępie podkreślić należy, iż stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd, któremu sprawa została przekazana w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. A zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający ponownie sprawę zobowiązany był uwzględnić ocenę prawną zawartą w wydanym w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2009r. Orzekający w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 774/11 uchylił wyrok sądu pierwszej instancji podkreślając na wstępie, iż w ustawie o ochronie przyrody nie określono wobec obszaru otuliny zakazów w zakresie wykonywania własności nieruchomości w niej położonych, tak jak uczyniono to w odniesieniu do obszaru samego parku narodowego w art. 15 ustawy o ochronie przyrody. Nie oznacza to jednak, że brak jest jakichkolwiek ograniczeń dotyczących zabudowy na terenie otuliny. Ustawowo określony cel otuliny stanowi podstawę do formułowania ograniczeń w sferze wykonywania własności nieruchomości położonych w otulinie. Zagrożenia zewnętrzne powołane w definicji otuliny zawartej w art. 5 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody to czynniki mogące wywołać niekorzystne zmiany cech fizycznych, chemicznych lub biologicznych zasobów, tworów i składników chronionej przyrody, walorów krajobrazowych oraz przebiegu procesów przyrodniczych, wynikających z przyczyn naturalnych lub z działalności człowieka, mający swoje źródło poza granicami obszarów lub obiektów podlegających ochronie prawnej (art. 5 pkt 29 ustawy o ochronie przyrody). Mając na uwadze cel otuliny, wynikający z definicji legalnej otuliny, przyjąć należy że w otulinie parku narodowego można lokalizować tylko takie inwestycje, które dla tego parku nie stwarzają zagrożenia wynikającego z działalności człowieka. Natomiast o niemożności zaakceptowania określonej inwestycji na terenie otuliny przesądza brak możliwości pogodzenia tej inwestycji z funkcją ochronną otuliny (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OS K 590/08). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wobec braku ustawowego zakazu zabudowy w otulinie, rolą organów uzgadniających jest wykazanie, że inwestycja, określona w projekcie decyzji o warunkach zabudowy stwarza zagrożenie dla parku narodowego. NSA zwrócił uwagę, że organ uzgadniający ocenia jedynie projekt decyzji i do jego właściwości należy kontrola zgodności zamierzenia inwestycyjnego z daną regulacją materialnego prawa administracyjnego. Organ uzgadniający nie może wyjść przy tym poza ustawowo określony zakres uzgodnienia, a oceny dokonuje z punktu widzenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego, regulującego daną kwestię. W niniejszej sprawie organy mogły więc decydować o tym jedynie, czy planowane przedsięwzięcie nie narusza wartości istotnych dla parku narodowego, z uwagi na usytuowanie planowanej inwestycji na obszarze otuliny wyznaczonej wokół niniejszego parku, a wprowadzanie ograniczeń zabudowy danego terenu na przyszłość, prowadzące faktycznie do generalnego zakazu zabudowy, pozostaje poza granicami kompetencji organu uzgadniającego. Ograniczenia takie mogłyby być ustanowione w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jednakże w rozpatrywanej sprawie dla analizowanego obszaru taki plan nie został uchwalony. NSA zwrócił uwagę, że z akt sprawy nie wynika, żeby na terenie działki skarżącego aktualnie znajdował się korytarz ekologiczny. Dyrektor [...] przywołał zapisy Planu Ochrony [...] na lata 1998 - 2017, przewidującego utworzenie korytarza ekologicznego, jednakże plan ten przestał obowiązywać. Samo jednak projektowanie korytarzy ekologicznych nie może stanowić podstawy odmowy uzgodnienia. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, że Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku nie ocenił stanowiska organów dotyczącego zagrożeń, jakie niesie przewidywane rozwiązanie w zakresie gospodarki wodno - ściekowej dla pobliskich ekosystemów bagiennych. Organ i instancji podniósł bowiem, że w uzgadnianym projekcie warunków zabudowy przewiduje się odprowadzanie ścieków do zbiornika bezodpływowego, a źródło dostaw wody określono jako ujęcie indywidualne. Organ wskazał że kontrola stanu technicznego i szczelności szamb jest trudna i bardzo kosztowna, a ewentualne awarie, trudne do wykrycia, zlokalizowania i usunięcia. Podobnie organ II instancji, podkreślając szkodliwość przydomowych zbiorników na nieczystości płynne wskazał na ryzyko wypłukania ścieków bytowych z przydomowych zbiorników w przypadku wystąpienia lokalnych podtopień spowodowanych zjawiskami pogodowymi oraz na szereg niebezpieczeństw będących konsekwencją korzystania z takich zbiorników. Wobec powyższego NSA stwierdził, że argumentacja organów odnośnie potencjalnej możliwości dalszej zabudowy spornego terenu i negatywnego wpływu planowanej inwestycji na migrację zwierząt, a także niepoparte żadnymi dowodami stanowisko organów odnośnie zagrożeń tej inwestycji dla parku narodowego, w szczególności związanych z projektowanymi korytarzami ekologicznymi - zaaprobowana przez Sąd I instancji - wobec braku obowiązywania na analizowanym obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz ustawowych zakazów zabudowy w obszarze otuliny - nie były wystarczające do przesądzenia braku możliwości pozytywnego uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy przedmiotowej inwestycji i nie uwzględniały przepisów art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i wynikających z nich konsekwencji w postaci potrzeby badania - w kontekście zasady proporcjonalności - konieczności (niezbędności) wprowadzanych ograniczeń prawa własności. Mając na uwadze powyższą ocenę Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz fakt że sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a kontrola taka jest możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, w ocenie orzekającego ponownie Sądu w sprawie niezbędne jest przeprowadzenie postępowania administracyjnego. W sprawie konieczne jest bowiem wyjaśnienie jaka konkretnie działalność człowieka (i dlaczego) na terenie otuliny [...] Parku Narodowego będzie oddziaływała negatywnie na teren [...] Parku Narodowego, niosąc za sobą zagrożenie dla tej formy ochrony przyrody. Należy przy tym mieć na uwadze, iż otulina nie jest przedmiotem ochrony, a wyłącznie instrumentem ochrony przyrody. NSA podkreślił, że formą ochrony przyrody w rozpoznawanej sprawie jest [...] Park Narodowy. Otulina tego Parku, wyznaczona na obszarach graniczących z tą forma ochrony przyrody sama nie jest formą ochrony przyrody (art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Jak wynika z definicji ustawowej, otulina jako strefa ochronna ma zabezpieczać formę ochrony przyrody przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka. Wobec tego nie można traktować otuliny jako obszaru podlegającego ochronie na równi z formą ochrony przyrody, którą zabezpiecza. Niezbędne jest również ustalenie, gdzie faktycznie przebiega korytarz ekologiczny na który powołują się organy i czy obejmuje nieruchomość skarżącego. Zdaniem NSA bowiem samo projektowanie korytarzy ekologicznych nie może stanowić podstawy odmowy uzgodnienia. Ponadto orzekające w sprawie organy uznały, że kontrola stanu technicznego i szczelności szamb jest trudna i bardzo kosztowna, a ewentualne awarie trudne do wykrycia, zlokalizowania i usunięcia. Organy podnosiły, iż szkodliwość przydomowych zbiorników na nieczystości płynne stwarza ryzyko wypłukania ścieków bytowych z przydomowych zbiorników w przypadku wystąpienia lokalnych podtopień spowodowanych zjawiskami pogodowymi oraz wpływa na szereg niebezpieczeństw będących konsekwencją korzystania z takich zbiorników. W ocenie Sądu organy nie wzięły jednak pod uwagę kwestii, że uzgodnienie nie musi być bezwarunkowe i organ powołany do uzgodnienia w przedmiocie warunków zabudowy winien rozważyć, czy po spełnieniu określonych warunków istnieje możliwość realizacji planowanego zamierzenia inwestycyjnego na danym terenie. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. art. 145 § 1 pkt c) p. p. s. a. orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 Sąd orzekł o niewykonywaniu zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Jednocześnie Sąd - działając w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a. - zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym zwrot uiszczonego wpisu sądowego, a także postanowił o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego na podstawie przepisu art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust.2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 02.163.1349 z późn. zm).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło