IV SA/Wa 2041/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-04-25
Skład orzekający: Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, złożony przez adwokata, powinien zostać uwzględniony w całości, jeśli zawiera żądanie przekraczające 150% stawki minimalnej za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącego koszty postępowania od momentu ustanowienia pełnomocnika do wydania wyroku w pełnej wysokości. W odniesieniu do kosztów sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, sąd uwzględnił wniosek w maksymalnej wysokości dopuszczalnej przez przepisy, tj. 150% stawki minimalnej, oddalając wniosek o zasądzenie kosztów w wysokości trzykrotności stawki minimalnej. Sąd uznał, że w przypadku pomocy prawnej z urzędu nie ma zastosowania przepis umożliwiający zasądzenie opłaty do sześciokrotności stawki minimalnej, a jedynie do 150% stawki minimalnej.Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącego, adwokat M. K., ustanowiony z urzędu w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, złożył dwa wnioski o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Pierwszy dotyczył kosztów postępowania od momentu ustanowienia pełnomocnika do wydania wyroku, a drugi – kosztów sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości trzykrotności stawki minimalnej. Referendarz sądowy odmówił przyznania wynagrodzenia z uwagi na brak wymaganego oświadczenia, jednak pełnomocnik złożył sprzeciw, uzupełniając braki. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano adwokatowi M. K. kwotę 420 zł, powiększoną o 96,60 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 2. Oddalono w części przenoszącej równowartość 150% stawki minimalnej wniosek o zwrot kosztów dotyczących sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi B. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków 1. przyznaje adwokatowi M. K. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 420 zł (czterysta dwadzieścia złotych), powiększoną o kwotę 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt groszy) stanowiącą równowartość kwoty podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu; 2. oddala w części przenoszącej równowartość 150% stawki minimalnej wniosek o zwrot kosztów dotyczących sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
B. S. wniósł skargę na wymienioną w sentencji postanowienia decyzję.
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 września 2013 r. skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy m. in. w zakresie ustanowienia adwokata (k. 21-22). Pełnomocnikiem skarżącego z urzędu został wyznaczony adw. M. K. (k. 27), który zaświadczeniem lekarskim usprawiedliwił swą nieobecność na rozprawie 28 stycznia 2014 r.
Wyrokiem z 28 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru odpisu wyroku z uzasadnieniem, został on doręczony pełnomocnikowi skarżącego 27 lutego 2014 r. (k. 81).
24 marca 2014 r. pełnomocnik skarżącego przeglądnął akta sprawy w czytelni akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Pełnomocnik skarżącego dwoma odrębnymi pismami datowanymi na 10 marca 2014 r., nadanymi w urzędzie pocztowym 11 marca 2014 r., wniósł o zasądzenie na swoją rzecz:
1. kosztów postępowania od momentu ustanowienia pełnomocnika do wydania wyroku (k. 78) oraz
2. kosztów dotyczących sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości trzykrotności przepisanej stawki minimalnej, jednocześnie załączając wspomnianą opinię i dodatkowe informacje o udzielaniu skarżącemu pomocy prawnej (k. 74-76).
Postanowieniem z 18 marca 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy z uwagi na brak oświadczenia, o którym mowa w § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461), zwanego dalej "rozporządzeniem".
Pełnomocnik skarżącego 21 marca 2014 r. złożył oświadczenia, że opłaty adwokackie, których dotyczą jego wnioski zawarte w pismach datowanych na 10 marca 2014 r. nie zostały opłacone w całości lub w części (k. 68-69).
Następnie, 25 marca 2014 r., pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia z 18 marca 2014 r., w całości podtrzymując żądania o przyznanie kosztów zawarte w pismach datowanych na 10 marca 2014 r. (k. 90).
W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że:
1. oświadczenia, o których mowa w § 20 rozporządzenia zostały złożone 21 marca 2014 r., czyli zanim zaskarżone sprzeciwem postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego,
2. możliwe było wezwanie pełnomocnika skarżącego do złożenia powyższych oświadczeń w trybie uzupełnienia braków wniosków,
3. skoro zostały złożone dwa wnioski, to powinny były zostać wydane dwa postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W związku z wniesieniem sprzeciwu od postanowienia z 18 marca 2014 r., który nie został odrzucony, postanowienie to utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.".
Stosownie do art. 250 P.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji 240 zł, natomiast stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie mniej niż 120 zł.
Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny wkład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.
Z kolei, zgodnie z § 19 pkt 1 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 rozporządzenia.
Ponadto § 2 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Usługi prawnicze świadczone z urzędu, zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.), podlegają opodatkowaniu stawką podatku od towarów i usług w wysokości 23%.
Odnośnie wniosku pełnomocnika skarżącego o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania od momentu ustanowienia pełnomocnika do wydania wyroku (k. 78) należy stwierdzić, że wniosek ten zasługuje na uwzględnienie w całości. Mimo bowiem usprawiedliwionego z powodów zdrowotnych niestawiennictwa pełnomocnika skarżącego na rozprawie, dokonywał on przez wydaniem wyroku - jak wynika z jego oświadczeń - czynności adwokackich w postaci telefonicznych porad na rzecz skarżącego. Z tej racji, na podstawie § § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, przyznano pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie w wysokości 240 zł, powiększone o kwotę 55,20 zł stanowiącą równowartość podatku od towarów i usług.
Jeżeli chodzi zaś o drugi wniosek pełnomocnika skarżącego - o zasądzenie na jego rzecz kosztów dotyczących sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości trzykrotności przepisanej stawki minimalnej - należy stwierdzić, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie ma zastosowania § 2 ust. 2 rozporządzenia umożliwiający zasądzenie opłaty za czynności adwokata do wysokości sześciokrotności stawki minimalnej, lecz § 19 pkt 1 rozporządzenia umożliwiający zasądzenie opłaty za czynności adwokata do wysokości 150% stawki minimalnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 września 2012 r., sygn. akt III KO 107/11 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 18 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 489/09). W ocenie sądu zasądzenie opłaty w wysokości 150% stawki minimalnej jest uzasadnione z uwagi na nakład pracy wykonanej przez pełnomocnika skarżącego po wydaniu wyroku (przeglądnięcie akt sprawy w czytelni akt, sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz telefoniczne konsultacje ze skarżącym) oraz zawiły charakter sprawy. Z tej racji, na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 19 pkt 1 rozporządzenia, przyznano pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie w wysokości 180 zł, powiększone o kwotę 41,40 zł stanowiącą równowartość podatku od towarów i usług. W pozostałej zaś części wniosek ten został oddalony.
Odnosząc się zaś do drugiego i trzeciego argumentu zawartego w uzasadnieniu sprzeciwu należy wskazać, że:
1. brak oświadczeń, o których mowa w § 20 rozporządzenia nie jest brakiem formalnym wniosków, stąd niemożliwe było wezwanie pełnomocnika skarżącego do ich złożenia w trybie uzupełnienia braków formalnych wniosków,
2. złożenie dwóch wniosków samo z siebie nie obliguje sądu do ich rozpoznania w drodze dwóch odrębnych (w sensie formalnym) postanowień.
Konkludując sąd stwierdza, że zadośćuczynił w całości wnioskowi o zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów postępowania od momentu ustanowienia pełnomocnika do wydania wyroku, a jeżeli chodzi o wniosek o zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów dotyczących sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości trzykrotności przepisanej stawki minimalnej, to uwzględniony on został w maksymalnej części, na jaką pozwalają aktualne regulacje prawne.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd orzekł, jak w pkt 1 i 2 sentencji na podstawie art. 250 P.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b, § 19 pkt 1 oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło