IV SA/Wa 2043/11

WyrokWSA w Warszawie2012-04-20

Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę ostatecznej decyzji uzgadniającej warunki rekultywacji gruntu, złożony na podstawie art. 155 k.p.a., może zostać uwzględniony, gdy interes strony w przesunięciu terminu wykonania rekultywacji pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym polegającym na jak najszybszym wyeliminowaniu zagrożenia związanego z rozprzestrzenianiem się zanieczyszczeń?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o zmianę ostatecznej decyzji uzgadniającej warunki rekultywacji gruntu, złożony na podstawie art. 155 k.p.a., nie może zostać uwzględniony, gdy interes strony w przesunięciu terminu wykonania rekultywacji pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym. Interes społeczny, polegający na jak najszybszym wyeliminowaniu zagrożenia związanego z rozprzestrzenianiem się zanieczyszczeń i skażeniem terenu, ma pierwszeństwo przed słusznym interesem strony, zwłaszcza gdy źródło zanieczyszczenia jest aktywne, a strona od lat wiedziała o konieczności rekultywacji.
Stan faktyczny
Spółka P. S.A. uzyskała decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. uzgadniającą warunki rekultywacji skażonej ziemi na terenie stacji paliw, z terminem zakończenia do 31 grudnia 2011 r. Wniosek Spółki o przesunięcie terminu do 31 grudnia 2012 r. został odrzucony przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, a następnie decyzję tę utrzymał w mocy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 155 k.p.a. i innych przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków rekultywacji skażonego gruntu - oddala skargę - IV SA/Wa 2043/11 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. uzgodnił Spółce Akcyjnej P. warunki rekultywacji skażonej ziemi występującej na obszarze stacji paliw płynnych nr [...] w N. przy ul. [...]. Termin zakończenia wykonania rekultywacji ustalono do dnia 31 grudnia 2011 r. W dniu 17 czerwca 2011 r. Spółka Akcyjna P. wystąpiła z wnioskiem o zmianę decyzji z dnia [...] kwietnia 2009r. w punkcie dotyczącym terminu zakończenia wykonania rekultywacji i przesunięcie tego terminu do dnia 31 grudnia 2012 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. odmówił zmiany decyzji z dnia [...] kwietnia 2009r. uzgadniającej warunki rekultywacji skażonego gruntu występującego na obszarze stacji paliw płynnych nr [...] w N. przy ul. [...]. Po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. od decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wywodził, iż zawarta w art. 155 k.p.a. przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony powinna podlegać ocenie według wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady uwzględniania z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. Zdaniem organu oznacza to, że przepisy prawa zobowiązują do załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi on w kolizji z interesem społecznym. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zauważył, że w rozpatrywanej sprawie w interesie społecznym leży doprowadzenie powierzchni ziemi do jakości określonej standardami, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi. Organ zwrócił uwagę, że we wnioskach do opracowań ze stycznia 2009 r. zawarto informację, że zanieczyszczenie rozprzestrzeniło się poza teren stacji paliw w kierunku południowo - zachodnim zgodnie z kierunkiem spływu wód tj. do rzeki [...] oraz studni byłej mleczarni. Stąd też organ nie podzielił poglądu zawartego w odwołaniu, że zanieczyszczenie nie rozprzestrzenia się i niewielkie przedłużenie w czasie wykonania rekultywacji nie odegra większej roli dla pogorszenia stanu środowiska. Organ zauważył, że zgodnie z dokumentacją źródłem zanieczyszczenia są nieszczelne zbiorniki podziemne. Jest więc to cały czas źródło aktywne i powinno zostać usunięte, by nie prowadzić do rozszerzania się zanieczyszczeń. I skażania coraz większego terenu. Organ podkreślił, że władający powierzchnią ziemi miał świadomość co najmniej od 2004 r. istnienia tego zanieczyszczenia i ciążącego na nim obowiązku przeprowadzenia rekultywacji, co wnosić można na podstawie dokonanego przez podmiot zgłoszenia z dnia 29 czerwca 2004r. Pięć lat później Spółka wystąpiła o uzgodnienie warunków rekultywacji. W ocenie organu odwoławczego był to okres wystarczająco długi do opracowania zakresu i sposobu rekultywacji. Podobnie dwuletni okres od czasu wydania decyzji uzgadniającej warunki rekultywacji do chwili obecnej był okresem wystarczającym do podjęcia prac, o których konieczności przeprowadzenia podmiot wiedział od 2004 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł P. S.A. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez uznanie, iż nie zachodzą prawem przewidziane przesłanki do zmiany decyzji na mocy, której strona nabyła prawo oraz rażące naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77, 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie nieuwzględnienia wniosku z art. 155 k.p.a. oraz nieuwzględnienie interesu strony i interesu społecznego. W uzasadnieniu skargi Spółka wywodziła, że nie zgadza się z zarzutem, iż nie podjęła żadnych działań zmierzających do wykonania decyzji z dnia [...] kwietnia 2009r., albowiem w 2009 r. wykonano badania geologiczne określające skalę zanieczyszczenia oraz jego rozprzestrzenienie. Skarżąca podkreślił, że nie mogła uzyskać pozwolenia na budowę stacji paliw w nowej lokalizacji, z tego powodu oraz mając na względzie społeczną potrzebę utrzymania stacji paliw w dotychczasowym miejscu, podjęła decyzję o modernizacji stacji paliw w systemie [...], co oznacza, iż obiekt będzie wybudowany od nowa. W związku z tym pojawiła się konieczność zaprojektowania nowej stacji oraz uzyskania pozwolenie na budowę. Długość powyższych procedur spowodowała, ze P. S.A. nie ze swej winy nie jest w stanie wykonać w terminie nałożonych na niego obowiązków. W ocenie skarżącego przesłanki z art. 155 k.p.a. zostaną spełnione zarówno wówczas, gdy za zmianą decyzji będzie przemawiał interes społeczny lub wyłącznie interes strony, jak również gdy za zmianą decyzji będzie przemawiał zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony. W ocenie skarżącego za zmianą decyzji z całą pewnością przemawia słuszny interes strony, a interes społeczny się temu nie sprzeciwia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi uznał, iż skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie nie można podzielić zarzutu skargi, iż organ dopuścił się nienaruszenia art. 155 k.p.a. poprzez uznanie, iż nie zachodzą prawem przewidziane przesłanki do zmiany decyzji na mocy, której strona nabyła prawo. Powyższy przepis dopuszcza możliwość zmiany lub uchylenia, za zgodą stron decyzji ostatecznej na mocy której strona nabyła prawo, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się je uchyleniu lub zmianie i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Spełnione więc muszą być łącznie następujące przesłanki, aby zaistniała możliwość zastosowania art. 155 k.p.a. tj.: - strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, - przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, - za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Nie jest kwestionowanym w rozpoznanej sprawie, iż pierwsze dwie przesłanki zostały spełnione. Kwestia sporna sprowadzała się do oceny, czy w sprawie zaistniała ostatnia z wyżej wymienionych przesłanek. Zdaniem skarżącej budowa powyższego przepisu wskazuje na posłużenie się w nim przez ustawodawcę alternatywą, łączną, a co za tym idzie wystarczającym jest jeśli za zmianą decyzji będzie przemawiał wyłącznie interes społeczny lub wyłącznie interes strony, jak i również, gdy za zmianą decyzji będzie przemawiał zarówno interes społeczny jak i słuszny interes strony. W ocenie skarżącej za zastosowaniem art. 155 k.p.a. przemawia interes strony, a interes społeczny się temu nie przeciwstawia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podzielił przytoczonego przez skarżąca Spółkę poglądu. Zdaniem Sądu trafne jest w tym zakresie stanowisko organu administracji. Zauważyć bowiem należy, iż jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 stycznia 2003 r.- sygn. akt III SA 1195/01 (LEX nr 137821), zawarta w art. 155 k.p.a. przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony powinna podlegać ocenie według wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady uwzględnienia z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. Oznacza to, że organ uprawniony przez przepisy prawa do rozstrzygnięcia sprawy powinien ją załatwić zgodnie ze słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi on w kolizji z interesem społecznym. Rozpoznając zatem sprawę z wniosku strony w trybie art. 155 k.p.a. organ powinien ją załatwić zgodnie ze słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi on w sprzeczności z przepisami prawa i nie pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym. W rozpatrywanej sprawie organ administracji trafnie uznał, że interes społeczny przemawia za tym, aby rekultywacja terenu Stacji Paliw nr [...], z uwagi na rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń poza teren stacji i istniejące stałe źródło zanieczyszczenia (nieszczelne zbiorniki paliwa) została zakończona w terminie określonym w decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. Słusznie organ zauważył, że w interesie społecznym leży jak najszybsze wyeliminowanie zagrożenia związanego z zanieczyszczaniem terenów. Za organem powtórzyć należy, że decyzja z [...] kwietnia 2009 r. została wydana na wniosek strony i warunki dotyczące rekultywacji zostały uzgodnione z P. Podmiot sam więc uczestniczył w ustalaniu sposobu rekultywacji i miał wpływ na jego określenie. Słusznie organ zauważył, że do chwili obecnej nie zostały podjęte przez skarżącą żadne działania zmierzające do wykonania decyzji z dnia [...] kwietnia 2009r., albowiem badania geologiczne zostały wykonane w 2009 r. przed wydaniem decyzji dotyczącej rekultywacji. Skoro strona nie podjęła żadnych czynności zmierzających do usunięcia zanieczyszczeń, zasadnie organ ocenił, iż jej interes w tym wypadku stoi w kolizji z interesem społecznym. Podzielić należy argumentację organu, że dalsze rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń nie leży w interesie społecznym, co uniemożliwia zadośćuczynieniu żądaniu zmiany decyzji w zakresie wnioskowanym przez stronę skarżącą ( por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2010 r., II OSK 1747/10, LEX &$6764). Pozbawiony uzasadnionych podstaw jest zarzut naruszenia art. 7, 77 i 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie nieuwzględnienia wniosku z art. 155 k.pa. oraz nie uwzględnienie interesu strony i interesu społecznego. Organ administracji w sposób szczegółowy wyjaśnił z jakich przyczyn uznał, iż interes społeczny stoi w kolizji ze słusznym interesem strony, co powoduje brak zaistnienia podstaw do zmiany decyzji w oparciu o art. 155 k.p.a. Organ administracji wydając decyzję o charakterze uznaniowym uzasadnił ją w sposób dokładny, precyzyjnie podając argumentację przemawiającą za takim rozstrzygnięciem i odwołując się do konkretnych okoliczności sprawy. Nie można więc mówić wbrew twierdzeniom strony skarżącej o niedostatecznym uzasadnieniu decyzji. Przy czym zauważyć należy, iż możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego ( por. wyrok NSA z 4 stycznia 2011 r., I OSK 339/10, LEX nr 745219). Reasumując podkreślić należy, iż nie jest dopuszczalna weryfikacja decyzji tylko w oparciu o jedną przyjętą w art. 155 k.p.a. przesłankę, a mianowicie, gdy przemawia za tym słuszny interes strony. Słuszny interes strony, to przy tym jedynie interes godny ochrony i taki który nie stoi w sprzeczności z prawem. Mając na względzie powyższe w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło