IV SA/Wa 2049/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2013 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych adresowych oddala skargę L. K. wnioskiem z dnia 29 grudnia 2011 r. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych o udostępnienie ze zbioru PESEL danych adresowych w postaci adresu zameldowania na pobyt stały A. K. Wniosek uzasadniał potrzebą uzyskania danych adresowych A. K., która jest stroną pozwaną w Sądzie Metropolitarnym w K. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Minister Spraw Wewnętrznych odmówił udostępnienia żądanych danych uznając, że L. K. nie legitymuje się interesem prawnym, o którym mowa w art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.). Organ odwołał się do rozdzielności jurysdykcji sądów kościelnych i świeckich i podniósł, że sąd metropolitarny nie jest sądem powszechnym – instytucją państwa, lecz sądem kościelnym – instytucją społeczności wyznaniowej. Sądy metropolitarne w odniesieniu do osób świeckich rozstrzygają w sprawach małżeństwa kanonicznego, w tym orzekają o ważności takiego małżeństwa. Zgodnie z postanowieniami art. 10 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzeczpospolitą Polską podpisanym w Warszawie w dnia 28 lipca 1993 r. (Dz. U. z 1998 r. nr 51, poz. 318) orzekanie w sprawach małżeństwa kanonicznego należy do wyłącznej kompetencji władzy kościelnej. Zagadnienia małżeństwa kanonicznego normują przepisy prawa kanonicznego. które obowiązuje wyłącznie w Kościele katolickim, a jego adresatami są osoby przynależące do społeczności wyznaniowej. Organ przyjął natomiast, że L. K. posiada interes faktyczny w pozyskaniu danych ze zbioru PESEL i rozpoznał jego wniosek w trybie art. 44h ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z tym przepisem, dane ze zbioru PESEL mogą być udostępniane osobom i podmiotom, jeżeli uwiarygodnią one interes faktyczny w otrzymaniu danych i za zgodą osoby, których dane dotyczą. Ministra Spraw Wewnętrznych zwrócił się do A. K. o wyrażenie zgody na udostępnienie jej danych, jednak do dnia wydania decyzji nie uzyskał zgody osoby wnioskowanej. W ocenie organu jest to równoznaczne z niespełnieniem przesłanki legalności udostępnienia danych określonej w powyższym przepisie. Na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. utrzymał w mocy stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] maja 2012 r. i stwierdził brak podstaw prawnych do udostępnienia L. K. danych adresowych A. K. Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] czerwca 2012 r. wywiódł L.K. Skarżący stoi na stanowisku, że posiada interes prawny w udostępnieniu danych A. K. i udostępnienie danych powinno nastąpić z mocy prawa. W konsekwencji L. K. wniósł o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna. Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji był art. 44h ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j.t. Dz. U. z 2006 r., nr 139 poz. 993 z późn. zm.). Zgodnie z jego treścią dane, o których mowa w ust. 1, są udostępniane: osobom i jednostkom organizacyjnym - jeżeli wykażą w tym interes prawny; jednostkom organizacyjnym - jeżeli po ich wykorzystaniu w celach badawczych, statystycznych lub badania opinii publicznej dane te zostaną poddane takiej modyfikacji, która nie pozwoli na ustalenie tożsamości osób, których dane dotyczą; - innym osobom i podmiotom - jeżeli uwiarygodnią one interes faktyczny w otrzymaniu danych i za zgodą osób, których dane dotyczą. W myśl ust. 1 tego przepisu, dane ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych udostępnia się, o ile są one niezbędne do realizacji ich ustawowych zadań, następującym podmiotom:(...). Przesłanką udostępnienia danych osobowych, o której mowa w art. 44h ust. 2 pkt 1 ww. ustawy jest wykazanie interesu prawnego, co pozwala uznać, że niezbędne jest przedłożenie przez wnioskodawcę dowodów świadczących o istnieniu interesu prawnego w domaganiu się udostępnienia danych osobowych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 180/10 stwierdził, że wykazanie interesu prawnego w żądaniu uzyskania danych osobowych ma polegać na wskazaniu okoliczności, które w świetle przepisów prawa materialnego kreują ten interes prawny, a nie na wskazaniu wprost przepisu (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W sytuacji, gdy dany podmiot nie może realizować swoich uprawnień bez udziału osoby, której dane służyłyby jej odnalezieniu, można mówić o istnieniu okoliczności świadczących o istnieniu interesu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 95/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie wyraża przy tym pogląd, że interes prawny może być wywodzony również ze stosunków cywilnoprawnych (por. wyroki NSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 629/97, z dnia 2 lipca 1998 r., sygn. akt IV SA 1306/96, a także uchwała NSA z dnia 26 listopada 2001, sygn. akt OPK 19/01, jak i poglądy doktryny np. J. Zimmermanna - OSP 1997/4/83; tak również m.in. (w:) R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 105, a także A. Matan (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan "Postępowanie administracyjne ogólne.", C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 281). Żądanie udostępnienia danych ze zbiorów meldunkowych zostało uzasadnione przez skarżącego posiadaniem interesu prawnego w uzyskania danych adresowych A. K., gdyż jest ona stroną pozwaną w Sądzie Metropolitarnym w K. Warunkiem udostępnienia danych ze zbiorów meldunkowych na podstawie art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności jest legitymowanie się przez wnioskodawcę interesem prawnym, który winien mieć swoje oparcie w konkretnej normie prawa materialnego. Organ zasadnie uznał, że skarżący nie wykazał istnienia takiego interesu prawnego. Art. 25 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że stosunki między Rzecząpospolitą Polską a Kościołem Katolickim określają umowa międzynarodowa zawarta ze Stolicą Apostolską i ustawy. Z kolei art. 1 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską podpisanego dnia 28 lipca 1993 r. (Dz. U. z 1998 r., nr 51, poz. 318) stanowi, że Rzeczpospolita Polska i Stolica Apostolska potwierdzają, że Państwo i Kościół Katolicki są - każde w swej dziedzinie - niezależne i autonomiczne oraz zobowiązują się do pełnego poszanowania tej zasady we wzajemnych stosunkach i we współdziałaniu dla rozwoju człowieka i dobra wspólnego. Art. 10 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że władzę sądowniczą sprawują sądy i trybunały. Natomiast wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe – art. 175 ust. 1 Konstytucji. Sąd Metropolitarny w K. nie sprawuje wymiaru sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej i nie jest organem władzy sądowniczej. Jest natomiast, jak zasadnie wskazał organ, sądem kościelnym, a zatem instytucją społeczności wyznaniowej. Sądy kościelne i sądy powszechne (świeckie) charakteryzuje rozdzielność jurysdykcji, w pierwszych orzeka się w oparciu o prawo kanoniczne, w drugich na podstawie powszechnie obowiązującego prawa polskiego. Tym samym, prowadząc postępowanie przed Sądem Metropolitarnym w K., skarżący nie może wykazać się interesem prawnym w żądaniu uzyskania danych osobowych opartym na konkretnej powszechnie obowiązującej normie prawnej. Wobec powyższego organ zasadnie uznał, że skarżący może żądać udostępnienia danych osobowych z uwagi na posiadanie interesu faktycznego w otrzymaniu tych danych, tj. w oparciu o art. 44h ust. 2 pkt 3 ustawy o ewidencji. Jednakże z przepisu tego wynika, że obok przesłanki posiadania uwiarygodnionego interesu faktycznego w otrzymaniu danych musi być spełniona jednocześnie druga przesłanka w postaci zgody na udostępnienie danych osoby, której te dane dotyczą. W toku postępowania administracyjnego organ nie uzyskał takiej zgody A. K., co wyklucza udostępnienie jej danych adresowych w oparciu o art. 44h ust. 2 pkt 3 ww. ustawy. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.