IV SA/Wa 2052/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. P. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku z dnia 23 września 2013 r., dwóch zaświadczeń Dyrektora Aresztu Śledczego w W. z dnia [...] października 2013 r. i z dnia [...] listopada 2013 r. oraz dodatkowego oświadczenia skarżącego z dnia [...] listopada 2013 r. wynika, że przebywa on w areszcie śledczym, gdzie nie jest zatrudniony. Na koncie depozytowym posiada do dyspozycji kwotę 2.955,53 zł oraz kwotę 1.710,44 zł na tzw. akumulacji (środki gromadzone w trybie art. 126 Kodeksu karnego wykonawczego w celu przekazania skazanemu w chwili zwolnienia). Jak podał skarżący w oświadczeniu z dnia [...] listopada 2013 r., środki pozostające do dyspozycji otrzymał po wygranej sprawie z Zakładem Karnym w L. o zadośćuczynienie za odbywanie kary w ciężkich warunkach. P. B. nie posiada majątku nieruchomego, ani wartościowych przedmiotów. Jego żona (K. B.) osiąga dochód w wysokości 700 zł netto miesięcznie. Wedle zalegającego w aktach administracyjnych protokołu przesłuchania wymienionej z dnia [...] marca 2013 r., mieszka ona z dwiema małoletnimi córkami w domu rodziców. Przystępując do oceny sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącego, w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. Zgodnie z art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z treści powołanych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że obowiązek ponoszenia kosztów postępowania przed sądem ma pierwszeństwo przed zobowiązaniami prywatnoprawnymi, do granic zabezpieczenia kosztów koniecznego utrzymania. Koszty sądowe należy więc traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt II OZ 1125/11. Niepublikowane. Dostępne: Lex nr 1070506, https://cbois.nsa.gov.pl/). P. B. ubiega się o przyznanie prawa pomocy z zakresie całkowitym. Oznacza to, że zobligowany jest do wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy bowiem podkreślić, że z treści art. 246 § 1 ppsa jednoznacznie wynika, iż ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł (§ 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Wysokość ewentualnych innych opłat sądowych w postępowaniu wszczętym skargą na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r., jak opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, wpis od skargi kasacyjnej lub zażalenia, jednorazowo nie przekroczy 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192, § 3 i § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skarżący przebywa aktualnie w areszcie śledczym. Koszty zapewniania mu podstawowych środków do życia, jak całodzienne wyżywienie, odzież, czy środki higieniczne, pokrywane są więc z budżetu państwa (zob. np. art. 109 § 1 i art. 111 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.). Wedle zaś zaświadczenia Dyrektora Aresztu Śledczego w W. z dnia [...] listopada 2013 r. P. B. posiada na koncie depozytowym do dyspozycji kwotę 2.955,53 zł. Skarżący nie wykazał, aby środki te służyły zaspokojeniu jego koniecznych potrzeb w zakresie wykraczającym poza środki gwarantowane osadzonemu przez państwo. Nie wykazał również, że przeznacza je na pokrycie koniecznych potrzeb żony lub dzieci. W sytuacji zatem, gdy koszty niezbędnego utrzymania P. B. pokrywane są z budżetu państwa, a do jego dyspozycji pozostaje kwota prawie 3.000 zł, brak jest podstaw, aby uznać, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w konsekwencji, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odnosząc się do oświadczenia z dnia [...] listopada 2013 r. trzeba nadmienić, że wskazane w nim okoliczności otrzymania środków pieniężnych pozostających do dyspozycji P. B. nie mają znaczenia dla oceny jego aktualnych możliwości płatniczych, a tylko te mogą być podstawą rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy wskazać, że zgodnie z art. 113 § 5 Kodeksu karnego wykonawczego na pisemny wniosek skazanego i na jego koszt przekazuje się środki pieniężne i przedmioty wartościowe pozostające do jego dyspozycji na rzecz wskazanych przez niego osób, instytucji i organizacji; w uzasadnionych przypadkach koszty przekazania może pokryć zakład karny. P. B. może zatem, na podstawie powołanego przepisu, zwrócić się z wnioskiem o przekazanie na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwoty wpisu należnego od skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r. lub innych, ewentualnie należnych opłat sądowych w przedmiotowej sprawie. Jeżeli zaś uzna, że niezbędny w sprawie jest udział adwokata, będzie mógł dokonać w ten sposób zapłaty należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.