IV SA/Wa 2066/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sękowska po rozpoznaniu w dniu 31 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] czerwca 2016 r. rozpatrzył odwołanie J. K. od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2016 r. orzekającej o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego we [...] z [...] grudnia 2003 r. o wpisaniu do polskiej księgi małżeństw [...] aktu stanu cywilnego traktującego o małżeństwie J. K. i B. S. W decyzji tej zawarto pouczenie o tym, że skargę na decyzję wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia decyzji. Decyzję doręczono na adres pełnomocnika skarżącego – W. K. 6 czerwca 2016 r. W dniu 29 czerwca 2016 r. skarżący nadał bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga na powyższą decyzję. Skarżący zaadresował co prawda kopertę "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za pośrednictwem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji", jednakże wskazał adres Sądu: Jasna 2/4, 00-013 Warszawa. Skarga ta została 7 lipca 2016 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po wstępnej analizie formalnej, przekazana Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, który 3 sierpnia 2016 r. udzielił odpowiedzi na skargę. Następnie, postanowieniem z 2 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. K. wniesioną z uchybieniem terminu. Pismem z 18 września 2016 r., uzupełnionym pismem z 20 lipca 2017 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że uchybienie nastąpiło z uwagi na błędne dopisanie niewłaściwego adresu (adresu sądu), w miejsce gdzie powinien znajdować się adres organu. Podniósł, że błąd wynikał z winy Poczty Polskiej, a adres został dopisany innym niż jego charakterem pisma. On sam musiał z przyczyn rodzinnych wrócić do [...], a jego brat okazał się "niefortunnym pełnomocnikiem". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd może postanowić o przywróceniu terminu do dokonania czynności sądowej na wniosek strony, o ile do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Z kolei zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a. z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wystąpić w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), a wraz z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. strona rzeczywiście uchybi terminowi do dokonania danej czynności procesowej, wniesie wniosek w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, wraz z wnioskiem dopełnieni czynności, dla której był ustanowiony termin oraz wykaże brak winy w uchybieniu terminu. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia uwzględnienie wniosku (por. postanowienie NSA z 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1721/12, CBOSA). Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii terminowości złożenia rozpatrywanego wniosku, Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Skarżący powziął bowiem wiadomość o uchybieniu terminu najpóźniej w dniu otrzymania odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi – 12 września 2016 r., zaś wniosek nadał 18 września 2016 r. W dalszej kolejności oceny Sądu wymaga przesłanka braku winy w uchybieniu terminu po stronie skarżącego w uiszczeniu wpisu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Dokonując takiej oceny należy przyjąć obiektywny miernik staranności, zgodnie z którym o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona, obiektywnie nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego w literaturze zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 329). Rozpoznając wniosek skarżącego o przywrócenie uchybionego terminu należy zaznaczyć, iż w ocenie Sądu nie zasługuje on na uwzględnienie. Z zawartego we wniosku o przywrócenie terminu uzasadnienia wynika, że zdaniem skarżącego uchybienie nastąpiło z uwagi na błędne dopisanie niewłaściwego adresu (adresu sądu), w miejsce gdzie powinien znajdować się adres organu. Podniósł, że błąd wynikał z winy Poczty Polskiej. On sam musiał z przyczyn rodzinnych wrócić do [...], a jego brat okazał się "niefortunnym pełnomocnikiem". Wskazać trzeba, że należycie dbając o swoje interesy skarżący powinien dołożyć wszelkich starań, aby wnieść skargę w terminie, w tym prawidłowo zaadresować przesyłkę, zawierającą skargę. Należy podzielić pogląd prezentowany w orzecznictwie NSA, iż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (zob. np. postanowienie NSA z 28 maja 2004 r., sygn. akt FZ 93/04, CBOSA). Z uzasadnienia wniosku skarżącego nie wynika jakie to trudne do przezwyciężenia przeszkody uniemożliwiły skarżącemu prawidłowe zaadresowania przesyłki. Z pewnością, za przesłankę uprawdopodabniającą brak winy nie można uznać konieczności pilnego wyjazdu do [...]. Z uzasadnienia wniosku nie wynika także jednoznacznie, czy koperta zawierająca skargę została niedokładnie (błędnie) zaadresowana przez skarżącego, czy przez jego brata. Niemniej jednak należy podkreślić, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich – w tym przypadku brata - pełnomocnika – upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności. Za działania i zaniechania pełnomocnika w zakresie powierzonych mu czynności procesowych odpowiedzialność ponosi strona (zob. np. postanowienie NSA z 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GZ 470/13, CBOSA). Kierując się powyższym Sąd uznał, że skarżący nie wykazał zatem skutecznie, iż do uchybienia terminu do wniesienia skargi, doszło w sposób przez niego niezawiniony. Przedmiotowy wniosek nie zasługiwał tym samym na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, argument, że uchybienie nastąpiło z winy Poczty Polskiej lub brata pełnomocnika, bez jakiegokolwiek uprawdopodobnienia tych okoliczności, nie może stanowić podstawy przywrócenia uchybionego terminu. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.