IV SA/Wa 2069/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-12
Skład orzekający: Joanna Borkowska, Aneta Dąbrowska, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1982 r. z uwagi na konieczność ustalenia spadkobierców uprzednich właścicieli nieruchomości, którzy mieli być stronami postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji nie wykazał, w jaki sposób orzeczenie w przedmiocie nieważności decyzji z 1982 r. mogłoby wpłynąć na aktualną sytuację prawną spadkobierców uprzednich właścicieli, którzy nie posiadają już praw do nieruchomości. Brak wykazania interesu prawnego spadkobierców uniemożliwia prawidłowe ustalenie przesłanek do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W związku z tym zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania oraz poprzedzające je postanowienie zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. G. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa, które utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1982 r. dotyczącej czasowego zajęcia nieruchomości. Organ zawiesił postępowanie, uznając za zagadnienie wstępne konieczność ustalenia spadkobierców uprzednich właścicieli nieruchomości, którzy mieli być stronami postępowania. Skarżący zarzucił m.in. brak podstaw do uznania zmarłych uprzednich właścicieli za strony postępowania oraz błędne uznanie konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] maja 2016 r. Zasądzono od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz M. G. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Borkowska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 12 lutego 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] maja 2017 r. nr [..] w przedmiocie zawieszenia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchylić zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] maja 2016 r. nr [...], 2. zasądzić od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz M. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym aktem organ administracji, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 144 oraz 127 § 3, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy własne postanowienie z 12 maja 2016 r., którym – w pkt. 1 - zawieszono z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia odwołań p. M[...], G[...] i S[...] G[...], zwanych dalej "Wnioskodawcami", od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2013 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydenta Miasta S[...] z [...] marca 1982 r., co do czasowego zajęcia nieruchomości, położonej w S[...] przy ul. [...] w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej ówczesne działki ew. nr [...], pod budowę ciepłociągu, zaś w pkt 2 wezwano uczestników postępowania do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia praw do spadku po p. T[...] i R[...] O[...] (zwanych dalej "uprzednimi właścicielami"), w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia.
Uzasadniając orzeczenie, wskazano m.in.:
- stosownie do art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a., postępowanie zawiesza się w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 K.p.a., a postępowanie nie podlega umorzeniu, jako bezprzedmiotowe (w myśl art. 105 K.p.a.); natomiast, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; zagadnieniem wstępnym. w rozumieniu tego przepisu, mogą być wyłącznie kwestie prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej; w myśl tego przepisu rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego należy do właściwości innego organu lub sądu i może być ono odrębnym przedmiotem postępowania przed nimi; cechą charakterystyczną zagadnienia wstępnego jest to, że nie było ono jeszcze przedmiotem postępowania przed właściwymi organami albo - w toczącym się postępowaniu - nie zapadło prawomocne (ostateczne) rozstrzygnięcie tej kwestii; warunkiem zaistnienia zagadnienia wstępnego jest konieczność jego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd; należy to rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii, mającej znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a - w toku postępowania - okaże się, że ustanie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu,
- z akt sprawy wynika, że stronami postępowania, zakończonego decyzją z 1982 roku byli m. in. uprzedni właściciele nieruchomości, oznaczonej jako działka ew. nr 33 - poprzednicy prawni Wnioskodawców,
- zgodnie z art. 28 K.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek; natomiast stronami postępowania nadzorczego, prowadzonego w trybie przepisów art. 156 - 159 K.p.a., są strony postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji oraz ich następcy prawni, a także każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności takiej decyzji (tak wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1819/2007, opubl. w LexPolonica nr 2020147 – dostępny także na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych),
- postępowanie, prowadzone przez organ nadzorczy, dotyczy rozpatrzenia odwołania od orzeczenia o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z 1982 roku; zezwolono nią na czasowe zajęcie nieruchomości w części dotyczącej ówczesne działki nr [...] i nr [...]; w toku postępowania odwoławczego organ poinformował strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy (pismo z dnia [...] kwietnia 2016 r.); jego egzemplarze - skierowane do uprzednich właścicieli nieruchomości, oznaczonej dawniej jako działka ew. nr [...] - zostały zwrócone z adnotacją o śmierci adresatów,
- prowadzenie postępowania bez udziału wszystkich stron postępowania, skutkowałoby naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 10 K.p.a.; naruszenie zasad wynikających z tego przepisu oznacza, że postępowanie i wydane rozstrzygnięcie mogą być obarczone istotną wadą,
- następstwo prawne w wyniku spadkobrania wymaga potwierdzenia postanowieniem sądu powszechnego lub notarialnym poświadczeniem dziedziczenia, wskazującym spadkobiercę – tak art. 1025 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380 ze zm.), zwana dalej "K.c.",
- mając powyższe na względzie, przeprowadzenie postępowania przed sądem powszechnym, bądź sporządzenie przez notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia po uprzednich właścicielach stanowi zagadnienie wstępne, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.; bez jego rozstrzygnięcia wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przed organem odwoławczym, nie jest możliwe; wobec tego, w pkt. 2 postanowienia z [...] maja 2016 r., wezwano strony postępowania do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia praw do spadku w terminie 3 miesięcy; do chwili wydania niniejszego postanowienia do akt niniejszej sprawy nie wpłynęły dokumenty, poświadczające stwierdzenia praw do spadku po uprzednich właścicielach; w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć każdy, kto ma w tym interes prawny; może to być więc każda osoba, która jest zainteresowana w wywołaniu skutków prawnych, związanych z prawomocnym stwierdzeniem nabycia spadku, w szczególności skutków, określonych w art. 1025 § 2 i 1027 K.c.; taką osobą są m.in. współwłaściciele przedmiotów, wchodzących w skład spadku czy strony postępowania administracyjnego, w którym brał udział zmarły (postanowienie Sądu Najwyższego z 12 stycznia 1983 r" sygn. akt III CRN 218/82, opubl. LEX nr 2862, postanowienie Sądu Najwyższego z 24 października 2001 r., sygn. akt III CKN 366/00, opublikowane w LEX nr 53094, postanowienie Sądu Najwyższego z 6 lutego 2008 r., sygn. akt II CSK 433/07, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt IV CSK 361/08, opubl. w LEX nr 527248),
-- postępowanie w niniejszej sprawie zostanie podjęte z urzędu lub na wniosek strony po ustaniu przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania - po przedłożeniu oryginału lub kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem (zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a.) prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia po uprzednich właścicielach.
W skardze sformułowano zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 28 i art. 97 §. 1 pkt. 4 K.p.a. – nie ma bowiem podstaw do przyjęcia, że zmarli uprzedni właściciele ([...] grudnia 2012 r. i [...] lipca 2014 r.) byli stroną postępowania administracyjnego, zainicjowanego w 2003 roku przez Wnioskodawców,
- art. 28 K.p.a., przez błędne ustalenie w sprawie kręgu jej uczestników, a - w szczególności - przez wadliwe przyjęcie, jakoby stroną byli zmarli uprzedni właściciele, a także - niemający jakiegokolwiek tytułu prawnego w niniejszej sprawie – p. D[...] S[...], I[...] T[...],[...] S.A., [...] w S[...] oraz spadkobiercy uprzednich właścicieli; osoby te - przed wydaniem decyzji z 1982 roku i w świetle prawa - nie były stroną tamtego postępowania,
- art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., przez błędne uznanie, że dla rozpatrzenia niniejszej sprawy niezbędnym jest uprzednie rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd - mianowicie ustalenie wszystkich spadkobierców uprzednich właścicieli; tymczasem nie ma podstaw do przyjęcia, że uprzedni właściciele byli stroną postępowania administracyjnego; nie byli oni od 1990 roku właścicielami żadnej z nieruchomości objętej decyzja z 1982 roku, a także nie byli właścicielami żadnej innej nieruchomości objętych tą decyzją,
- art. 7 K.p.a., przez niezasadne uznanie, że to na stronach spoczywa ciężar ustalenia spadkobierców po uprzednich właścicielach, gdy mogą być oni ustaleni samodzielnie przez organ administracji, na podstawie oświadczeń pozostałych uczestników - bez konieczności składania do akt sprawy sądowego postanowienia spadkowego;
- art. 80 K.p.a. przez pominięcie, znajdujących się w sprawie, dowodów: aktów notarialnych, z [...] maja 1994 r. (rep. [...] nr [...]) z [...] maja 1995 r. (rep. [...] nr [...]), odpisu z księgi wieczystej Sądu Rejonowego w S[...] KW nr [...] (dotyczy działki ew. nr [...]), odpisu z księgi wieczystej Sądu Rejonowego w S[...] KW nr [...] (działka - [...]): wobec ich treści spadkobiercy uprzednich właścicieli nie mogą mieć statusu strony w niniejszym postępowaniu i nie muszą być ustalani, organ - na podstawie powyższych dokumentów - posiadał pełną wiedzę o stanie prawnym rzeczonych nieruchomości.
Wniesiono o zwrot kosztów postępowania oraz uchylenie orzeczeń organów obu instancji.
W uzasadnieniu skargi wskazano m.in. że - wedle stanu wynikającego z ksiąg wieczystych - stronami postępowania powinni być prawowici właściciele nieruchomości, - dla działki ew. nr [...] Wnioskodawcy (KW: [...]) zaś nr [...] – Skarżący (KW: [...]). Stan ten można było bez problemu ustalić poprzez wgląd internetowy do bazy ksiąg wieczystych, prowadzonej przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Na tej samej zasadzie został ustalony bezproblemowo fakt i daty zgonów uprzednich właścicieli działki ew. nr [...] do 1990 roku. Wynika to z odpisów ksiąg wieczystych, znajdujących się aktach sprawy. Wśród dokumentów znajdował się, wskazywany we wniosku inicjującym postępowanie nieważnościowe (z [...] sierpnia 2003 r.), powołany już akt notarialny z [...] maja 1994 r. o nabyciu przez Wnioskodawców od p. R[...] P[...] (córki uprzednich właścicieli) i jej męża - p. H[...] P[...] - działki ew. nr [...]. Córka uprzednich właścicieli i jej mąż weszli w posiadanie działki ew. nr [...] na podstawie umowy darowizny od swoich rodziców, zawartej w 1990 roku. Żaden z aktów notarialnych nigdy nie był przez kogokolwiek podważony. Skarżącemu nie jest znany fakt kwestionowania przez kogokolwiek praw własności do ziemi, nabytej od córki uprzednich właścicieli i jej męża.
Podnoszono także, że postępowanie prowadzone jest przewlekle - od wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności w 2003 roku.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko, zajęte w zaskarżonym akcie.
Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie, sformułowane w niej zarzuty, są trafne.
Zasadnie zarzucono w skardze naruszenie przepisów postępowania, co do obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy. Chodzi w istocie o ustalenie z jakich regulacji oraz wobec których uwarunkowań faktycznych sprawy, organ administracji w wywodzi interes prawny spadkobierców uprzednich właścicieli nieruchomości, w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z 1982 roku.
Należy mieć na uwadze, że przedmiotowa sprawa dotyczy badanie legalności decyzji, mocą której w istocie ograniczono możliwość rozporządzania nieruchomością od dnia wejścia do obrotu tego orzeczenia (w 1982 roku). Na dzień wydania decyzji z 1982 roku niewątpliwie uprzedni właściciele mieli interes prawny dla ewentualnego jej kwestionowania, jako strony - rodziło ono bowiem skutki z perspektywy możliwości wykonywania przez nich prawa własności (w tym zakresie wywody skargi są chybione).
W rozpoznawanej sprawie nie wskazano jednak, z jakim – zdaniem organu – interesem uprzednich właścicieli nieruchomości bądź ich następców prawnych, z perspektywy przysługujących im praw i obowiązków, mogło by się wiązać ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji z 1982 roku. Chodzi w istocie o to, jaki wpływ na aktualną sytuację prawną tych osób, mogłoby mieć ewentualne orzeczenie o nieważności aktu o ustanowieniu prawa, skutkującego możliwością korzystania z danej nieruchomości przez osoby trzecie (inne niż właściciel), gdy uprzedni właściciele (ich spadkobiercy) nie mają do niej już żadnych uprawnień – została zbyta ponad [...] lat temu. Jej własność, co bezsporne, została bowiem wpierw przeniesiona na córkę poprzednich właścicieli i jej męża a następnie została ona sprzedana na rzecz Wnioskodawców, aktem notarialnym z 1995 roku.
Trafnie odnotował organ, że w doktrynie, jak i judykaturze, jest prezentowany generalnie pogląd o posiadaniu statusu strony postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zarówno przez osoby, będące stronami w postępowaniu głównym – zakończonym wydaniem kwestionowanego aktu – jak i innych, których interesów prawnych dotyczy określone rozstrzygnięcie. Pogląd ten ma charakter uniwersalny, lecz nie można go odnosić bezrefleksyjnie do każdego przypadku. O ile bowiem - orzekając w sprawie nieważności aktu, po upływie pewnego czasu - organ powinien mieć na względzie, że interes w sprawie mogą mieć - na danym etapie - nie tylko wcześniejsze strony postępowania, lecz także inne osoby, których praw lub obowiązków może dotyczyć rozstrzygnięcie, to tak samo nie sposób wykluczyć a priori sytuacji, gdy orzeczenie w przedmiocie nieważności decyzji, wydanej wiele lat wcześniej, nie będzie mogło już rzutować w żaden sposób na sytuację prawną osób, których praw lub obowiązków dotyczyło wcześniej wydane orzeczenie. W istocie chodzi o ocenę, czy wyeliminowanie z obrotu określonego aktu może rodzić jakiekolwiek skutki prawne z perspektywy sytuacji określonej osoby. W rozpatrywanej sprawie wymaga rozważenia, czy - w razie wyeliminowania z obrotu decyzji z 1982 roku, w przypadku stwierdzenia jej nieważności - choćby hipotetycznie po stronie osób, które nie mają już praw do gruntów, których dotyczyło orzeczenie z 1982 roku lub ich spadkobierców, mógłby powstać jakiekolwiek roszczenia np. w stosunku do późniejszych właścicieli, podmiotu na którego rzecz doszło wówczas do ograniczenia prawa bądź także - wobec wydania wadliwej decyzji - względem Skarbu Państwa. Istotne znacznie mogłoby mieć także ewentualność powstania roszczeń w stosunku do spadkobierców uprzednich właścicieli, w razie stwierdzenia nieważności decyzji z 1982 roku. Jedynie w tego rodzaju przypadku można by wywieść istnienie interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 K.p.a., po stronie uprzednich właścicieli nieruchomości i odpowiednio - ich spadkobierców. Odgrywa to kluczowe znaczenie w sprawie, gdy decyzja w przedmiocie nieważności nie dotyczy niewątpliwie obowiązków spadkobierców uprzednich właścicieli, w rozumieniu art. 28 K.p.a. ani też postępowanie nie było prowadzone wobec ich żądania (pozostałe przypadki, gdy osoba może być stroną w sprawie).
Poszukując prawidłowego rozumienia pojęcia strony w postępowaniu nieważnościowym należy mieć na uwadze zarówno zasadę praworządności (art. 6 K.p.a.) i obowiązek zapewnienia w postępowaniu udziału osobom, których praw i obowiązków może dotyczyć (art. 10 w zw. z art. 28 K.p.a.) lecz także zasady ekonomii postępowania (art. 12 § 1 K.p.a.). Nie znajduje w tym świetle podstaw podejmowanie określonych czynności dla zawiadomienia o toczącym się postępowaniu osób, na których prawa lub obowiązki nie może mieć ona żadnego wpływu, niezależnie od okoliczności czy działania w tym zakresie miałaby podejmować strona zainteresowana zakończeniem postępowania (wnioskodawca), czy też - działając z urzędu - organ administracji.
Mając na uwadze powyższe uwarunkowania wypada skonstatować, że organ - uznając, że zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania - nie wskazał żadnych podstaw dla wywiedzenia interesu prawnego spadkobierców uprzednich właścicieli. Ma to natomiast kluczowe znaczenie w sprawie, w kontekście oceny, czy zachodziły przesłanki zawieszenia postępowania (podstawy wydania zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy).
W takiej sytuacji trzeba skonstatować, że sprawa nie została prawidłowo rozpatrzona w istotnych jej aspektach (uchybienie treści art. 7 i 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.), co musiałoby znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu w zaskarżonego aktu (wobec art. 107 § 3, w zw. z art. 126 K.p.a.). Uchybienie przepisom postępowania, mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie przywołano bowiem w danym przypadku okoliczności faktycznych i prawnych, przemawiających za zawieszeniem postępowania.
Wobec nie zajęcie przez organ administracji stanowiska w istotnych dla rozstrzygnięcia kwestiach, przedwczesna byłaby ocena przez Sąd, czy zaskarżone postanowienie narusza treść powoływanych w skardze przypisów, zakreślających przesłanki zawieszenia postępowania. Organu musi wpierw wyjaśnić, czy - i wobec jakich uwarunkowań - orzeczenie w przedmiocie nieważności może mieć wpływ na sytuację prawną spadkobierców uprzednich właścicieli.
Bezzasadne są natomiast pozostałe zarzuty skargi, co nie ma jednak wpływu na treść orzeczenia Sądu. O ile spadkobiercy uprzednich właścicieli mieliby interes prawny w sprawie (wobec tego byli stroną postępowania), ustalenie w zakresie następstwa prawnego mogłoby nastąpić wyłącznie na podstawie stosownych dokumentów (patrz - stanowisko organu).
Trafnie wskazano też w skarżonym akcie, że gdy wnioskodawcy żądają badania legalność decyzji z 1982 roku, w kontekście ewentualnego obarczenia wadami kwalifikowanymi, są oni legitymowani do żądania przeprowadzenia stosownych postępowaniu przed sądami powszechnymi w celu stwierdzenie nabycia spadku. Z treści art. 100 § 1, odnoszącego się do przesłanek zawieszenia postępowania z art. 97 par 1 pkt 4 K.p.a. (jedna z podstaw zawieszenia wskazanych przez organ), nie wynika jednoznacznie, kiedy - wobec ich wystąpienia - stosowne czynności powinien podjąć organ administracyjny bądź strona. W tej sytuacji organ administracji powinien kierować się z ogólnymi zasadami ekonomii postępowania. Tak więc, gdy jest ono prowadzone wobec wniosku określonych osób, to na nich generalnie powinien spoczywać obowiązek podjęcie czynności w celu usunięcia przeszkód tamujących rozpoznanie ich sprawy. Nie znajduje bowiem uzasadnienia, aby organ podejmował, bez jednoznacznej podstawy ku temu, czynności i ponosił związane z tym koszty w interesie strony zainteresowanej załatwieniem sprawy. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że - w szeregu przypadków - określone żądania mogą być, co do meritum oczywiście bezzasadne. W ocenie Sądu - przy ocenie, kogo obciąża obowiązek ustalenia następców prawnych w przypadku zawieszenia postępowania w myśl art. 97 §. 1 pkt 4 K.p.a. - należy więc w istocie stosować per analogiam reguły, wyrażone wprost przez pracodawcę w art. 99 zd. 2 K.p.a., w kontekście przesłanki zawieszenia postępowania wskazanej w jego art. 97 § 1 pkt 1. W realiach niniejszej sprawy organ przywołał jako że podstawę zawieszenia postępowania zarówno pkt 1 jak i 4, spośród zawartych w art. 97 § 1 K.p.a. W każdym z tych przypadków to zainteresowany załatwieniem sprawy ze swojego wniosku winien podejmować stosowne czynności celem ustalenia następców prawnych osób zmarłych, o ile są one faktycznie stronami danego postępowania (wyjątek zakreślony jest w art. 99 zd. 2 in fine K.p.a.).
Powyższe uwagi nie mogą mieć – jak wskazano - wpływu na treść orzeczenia Sądu, skoro organ nie wywiódł, wobec jakich uwarunkowań, spadkobiercy uprzednich właścicieli mieli interes prawny w sprawie.
Wykracza natomiast poza granice sprawy, której przedmiotem było badanie legalności zawieszenia postępowania, ocena czy organ odwoławczy trafnie zaliczył do kręgu stron postępowania szereg osób i podmiotów, wymienionych w skardze, poza spadkobiercami uprzednich właścicieli. Poza jej granicami jest też kwestia, czy postępowanie jest prowadzone przez organ odwoławczy przewlekle bądź dochodzi w jego trakcie do bezczynności. Było to natomiast przedmiotem odrębnej sprawy, zakończonej wyrokiem z 30 września 2016 r. (sygn. akt IV SAB/Wa 182/16).
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie jak i je poprzedzające. Dotknięte są one bowiem analogiczną wadliwością. O ile - po uprawomocnieniu niniejszego orzeczenia i zwrocie akt do organu - skonstatuje on brak podstaw do zawieszenia postępowania, podejmie niezwłocznie dalsze czynności, zmierzające do rozpatrzenia odwołania Wnioskodawców.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 135 oraz 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 sentencji. W przedmiocie kosztów orzeczono w pkt 2, w myśl art. 200 wskazanej ustawy, zasądzając zwrot poniesionych wydatków – wpisu.
Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło