IV SAB/Wa 182/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2016 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. umarza postępowanie sądowe w przedmiocie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia odwołania M. G. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu powyższego odwołania i że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego M. G. sumę pieniężną w wysokości 2000 (dwa tysiące) zł; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego M. G. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wojewoda [...] umorzył postępowanie, z wniosku M. G. oraz G. i S. małż. G., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 1982 r. zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (obecnie ul. [...]) w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej ówczesne działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...], pod budowę ciepłociągu, w zakresie dot. uznania spadkobierców Z. S. za strony postępowania. W dniu 22 maja 2013 r. do Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wpłynęło odwołanie M. G. reprezentowanego przez pełnomocnika adw. M. S., od powyższej decyzji Wojewody [...]. Pismem z dnia 5 listopada 2013 r, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej poinformował strony, że nie było możliwe rozpatrzenie wniosku w terminie określonym w art. 35 Kpa z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, wymagający wnikliwej oceny prawnej oraz szczegółowej analizy stanu faktycznego. Jednocześnie działając na podstawie art. 36 Kpa organ wskazał przewidywany termin załatwienia sprawy do dnia 28 lutego 2014 r. Pomimo upływu tego terminu oraz kolejnych 2 lat decyzja rozstrzygnięcie w przedmiocie odwołania nie zostało przez organ podjęte. W dniu 29 stycznia 2016 r. skarżący skierował do Ministra Infrastruktury i Budownictwa pierwsze wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to pozostało bezskuteczne. W związku z powyższym do Ministra Infrastruktury i Budownictwa zostało skierowane ponowne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa - z dnia 8 marca 2016 r. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 12 kwietnia 2016 r. organ poinformował strony, iż nadal brak jest możliwości rozpoznania odwołania w terminie, ponownie wskazując na skomplikowany charakter sprawy, wymagający szczegółowej analizy stanu faktycznego wskazując przewidywany termin załatwienia sprawy do dnia 31 sierpnia 2016 r. Natomiast, w związku z otrzymaną informacją o śmierci stron postępowania T. O. i R. O. pismem z dnia 26 kwietnia 2016r. Minister wystąpił o nadesłanie aktów zgonu ww. osób, które zostały organowi przekazane w dniu 2 maja 2016 r. Z powyższych dokumentów wynika, że T. O. zmarł w dniu [...] lipca 2014 r., a R. O. zmarła w dniu [...] grudnia 2012 r. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. działając na podstawie art. 97 § 1 pkt ri 4 i art. 100 § 1 i art. 101 § 1 Kpa, Minister Infrastruktury i Budownictwa zawiesił z urzędu postępowanie do czasu uzyskania prawomocnych postanowień spadkowych, lub zarejestrowanych aktów poświadczenia dziedziczenia po ww zmarłych stronach postępowania. Do dnia wniesienia przedmiotowej skargi organ nie wydał w sprawie rozstrzygnięcia. Pismem z dnia dnia 11 kwietnia 2016 r. skarżący M. G. wniósł do tut. Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa wnosząc o: 1. zobowiązanie Ministra infrastruktury i Budownictwa do wydania decyzji w sprawie rozpoznania przedmiotowego odwołania M. G. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r.; 2. stwierdzenie, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności przy rozpoznaniu ww odwołania; 3. stwierdzenie, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa miała charakter rażący; 4. przyznanie od Ministra Infrastruktury i Budownictwa dla skarżącego M. G. sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; 5. zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o oddalenie skargi, jednocześnie wnosząc o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w punktach 1 - 4a. Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku wskazać należy, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w art. 35 k.p.a. i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Z akt sprawy wynika, że na dzień wniesienia skargi do Sądu (data wpływu do Sądu – 14 kwietnia 2016 r.), jak i na dzień rozpoznania sprawy przed tut. Sądem, odwołanie skarżącego wniesione do organu w dniu dniu 22 maja 2013 r. od powyższej decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nie zostało rozpoznane co oznacza, że organ pozostawał w bezczynności. Sąd stwierdza, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym nastąpiło wielokrotne przekroczenie terminów ustawowych, wynikających z art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ nie rozpoznał odwołania i nie wydał rozstzrygnięcia, jak też nie dopełnił obowiązków, wynikających z art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, co uznać należy za stan równoznaczny z bezczynnością organu administracji. Ponad trzyletni stan bezczynności organu administracji - utrzymujący się pomimo dwukrotnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa świadczy o tym, że bezczynność ma charakter rażący. Powyższa zatem sytuacja uzasadnia zastosowanie środków, o których mowa w art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zd. 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 jak i przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną (§ 2 cyt. przepisu) do wysokości połowy kwoty określonej w ww art. 154. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 11.12.2013 r., sygn. I SAB/Wa 525/13, WSA w Poznaniu z dnia 19.02.2014 r., sygn. IV SAB/Po 126/13, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. I SAB/Wa 415/13, dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że złożona skarga jest w pełni zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu organ administracyjny nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można przyjąć, że wskazany organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz że na bieżąco prowadził sprawę. Podkreślić należy, iż stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że organ podejmuje wszelkie niezbędne czynności zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to również spraw skomplikowanych i wymagających zgromadzenia dokumentów. Biorąc pod uwagę powyższe oraz z uwagi na zignorowanie wszelkich terminów załatwienia sprawy, zasadnym jest orzeczenie o rażącym naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności podstawowych zasad wynikających z art. 8 i art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 k.p.a. Na pewno nie może stanowić usprawiedliwienia podniesiona przez organ okoliczność, iż w niniejszej sprawie wniesione odwołanie nie zostało rozpatrzone z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, wymagający wnikliwej oceny prawnej oraz szczegółowej analizy stanu faktycznego. Organ winien tak organizować swoją pracę aby bez zbędnej zwłoki mógł podejmować rozstrzygnięcia, a zatem podjąć wszelkie działania aby sprawę załatwić w terminie. Stwierdzenie powyższego dość ogólnikowego, bez powołania żadnych szczegółów w przedmiocie prowadzenia postępowania odwoławczego faktu, stanowi tylko o całkowitym, niczym nie usprawiedliwionym zaniechaniu jakichkolwiek czynności przez organ. Reasumując Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność Ministra miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przez okres trzech lat organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozpoznania przedmiotowego odwołania, ostatecznie zawieszając postępowanie z uwagi na śmierć stron postępowania. Powyższa okoliczność oczywiście uzasadniała podjęte przez Ministra postanowienie z dnia [...] maja 2016 roku w przedmiocie zawieszenia postępowania do czasu ustalenia następców prawnych powyższych osób, jednakże gdyby nie opieszałość i brak jakichkolwiek działań ze strony organu, przedmiotowe odwołanie mogło być rozpoznane zdecydowanie wcześniej. Powyższa jednak sytuacja implikuje konieczność umorzenia postępowania w zakresie żądania zobowiązania organu do rozpoznania odwołania skarżącego od ww decyzji Wojewody [...], z uwagi na konieczność ustalenia wszystkich stron postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, że z uwagi, iż w niniejszej sprawie zaistniała bezczynność miała charakter rażący to w opisanym powyżej stanie rzeczy należało przyznać od organu na rzecz skarżących sumę pieniężną w określonej wyrokiem wysokości. Mając na uwadze treść przepisu art. 119 ust.4 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia do Sądu przedmiotowej skargi, Sąd jej rozpoznanie skierował do trybu uproszczonego. Orzekając o kosztach postępowania Sąd miał na uwadze treść art. 200 p.p.s.a.