IV SAB/Po 126/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2014 r. sprawy ze skargi K. P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne; 2. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania; 3. stwierdza, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego K. P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Burmistrz T. odmówił ustalenia na rzecz K. P. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, budynku magazynowego na zboże oraz czterech silosów na zboże w zabudowie zagrodowej. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. K. P. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Zawiadomieniem z dnia [...] września 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. poinformowało Odwołującego, iż z powodu znacznego zwiększenia liczby wpływu spraw oraz braków kadrowych, odwołanie zostanie rozpatrzone do dnia [...] stycznia 2014 r. W dniu 08 października 2013 r.- K. P. na podstawie art. 37 § 1 kpa wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa tj. rozpatrzenia odwołania bez zbędnej zwłoki. 14 listopada 2013 r. K. P. wniósł skargę na bezczynność i przewlekłość Burmistrza T. Skarżący wniósł o wydanie stosownego orzeczenia przez SKO w P., tj. uwzględnienia skargi w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.; uwzględnienie skargi na bezczynność i przewlekłość i zobowiązanie SKO w P. do załatwienia sprawy; zasądzenie od SKO w P. na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w kwocie 597 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazano, iż w terminie od stycznia do października 2013 r. wpłynęło 2150 spraw, a przy istniejącej obsłudze kadrowej- 6 członków etatowych, nie jest możliwe rozpatrzenie spraw bez przedłużania terminów określonych w art. 35 kpa. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. (data wpływu do Sądu) SKO w P. poinformowało o zakończeniu postępowania toczącego się z odwołania K. P. Jednocześnie nadesłano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...], którą uchylono decyzję Burmistrza T. z dnia [...] sierpnia 2013 r. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.), Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Zatem nakazanie wydania decyzji administracyjnej możliwe jest, gdy organ nie rozstrzygnął toczącej się przed nim sprawy. Celem skargi na bezczynność jest bowiem ostateczne wydanie żądanego aktu, którego organ nie wydał pomimo istnienia prawnego obowiązku w tym zakresie. Z przytoczonego przepisu wynika więc, że ewentualne zobowiązanie organu do wydania decyzji nie jest możliwe, gdy organ decyzję taką wydał, choćby nawet naruszył przy tym terminy określone w przepisach kpa, przewidziane dla załatwiania spraw. Na wstępie należy wskazać, iż przy rozpatrywaniu skargi na bezczynność organu administracji publicznej sąd orzeka biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny istniejący w chwili zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia, a nie w chwili złożenia skargi. Postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu ograniczone jest do badania przez Sąd, czy organ miał wynikający z prawa obowiązek wydania aktu lub czynności i czy dokonał tego w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa) oraz czy po wytoczeniu skargi nie zaszły przesłanki umorzenia postępowania. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd umarza postępowanie, gdy z innych przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w których następstwie zakończy się sprawa sądowoadministracyjna, co oznacza, że przed wydaniem wyroku wygaśnie przedmiot zaskarżenia. Nie budzi wątpliwości stanowisko, że sprawa sądowoadministracyjna kończy się na skutek uwzględnienia skargi przez organ administracji w trybie autokontroli. Jeżeli stanowisko to nie budzi zastrzeżeń w odniesieniu do postępowań ze skargi na określone działanie (akt lub czynność) organu administracji, to nie ma żadnego powodu, by nie miało ono zastosowania również w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi na bezczynność. I już to jest wystarczającym powodem, dla którego należy umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, gdy w wyniku skargi na bezczynność organ wyda żądany akt lub dokona wnioskowanej czynności (por. uchwała NSA z z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08). Z akt sprawy wynika, że na dzień wniesienia skargi odwołanie od decyzji Burmistrza T. nie zostało merytorycznie rozpatrzone przez właściwy organ. Dlatego należy przyjąć, że Organ pozostawał w stanie bezczynności. Niemniej, zauważyć należy, iż [...] stycznia 2014 r. SKO w P. wydało decyzję Nr [...], którą uchylono decyzję Burmistrza T. z dnia [...] sierpnia 2013 r. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Mając więc na uwadze merytoryczne rozstrzygnięcie przedmiotowego odwołania i wydanie w tym przedmiocie decyzji przed wydaniem wyroku, niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące bezczynności w tejże sprawie należało umorzyć na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jako bezprzedmiotowe. Sąd jednocześnie miał na względzie, że art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim art. 149 §1 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 4171 § 3 Kodeksu cywilnego, wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 K.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r., I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10,– dostępne w CBOSA). Przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2013 r., sygn. I SAB/Wa 243/13, LEX nr 1378563). Oceniając powyższe zaznaczyć także trzeba, że zgodnie art. 12 § 1 Kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Odnosząc się zatem do kwestii, czy w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało charakteru rażącego. Sąd miał na względzie, że odwołanie skarżącego z dnia 27 sierpnia 2013 r. powinno zostać rozpatrzone nie później niż w ciągu miesiąca, a w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Niemniej bezczynność Organu nie wynikała ze złej woli, tylko z faktu, iż w roku 2013 r. do organu wpłynęło ponad 2 tys. skarg, a przy istniejącej obsłudze kadrowej- 6 członków etatowych, nie było możliwe rozpatrzenie spraw w terminie określonym w art. 35 kpa. O powyższym Skarżący został stosownie do art. 36 kpa powiadomiony pismem z dnia 06.09.2013 r. Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przechodząc do oceny, czy w sprawie miało miejsce przewlekłe prowadzenie postępowania zaznaczyć trzeba, iż przepisy prawa nie definiują wprost tego pojęcia. Niewątpliwie pojęcie to ma jednak inny zakres znaczeniowy niż "bezczynność organu". Przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, iż SKO prowadziło postępowanie w sposób przewlekły, jednakże przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku. W pkt 3 wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a..