IV SA/Wa 2077/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia klasyfikacji gruntów postanawia: odrzucić skargę. W dniu 3 czerwca 2015 r. S. B. wniósł za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie dokonania zmiany klasyfikacji gruntu w części działek nr [...] i nr [...], położonych w miejscowości C., gmina G. Wobec tego, że wniesiona skarga zawiera kserokopię podpisu skarżącego zarządzeniem z dnia 13 lipca 2015 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez podpisanie skargi w budynku Sądu lub nadesłanie egzemplarza skargi własnoręcznie przez skarżącego podpisanego, bowiem wniesiona skarga i jej odpis zawierają kserokopię podpisu skarżącego. Jednakże skarga nie została przez skarżącego podpisania, bowiem jak wynika z akt sprawy zmarł on w dniu 24 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 46 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W niniejszej sprawie skarga nie została opatrzona oryginalnym podpisem skarżącego S. B., gdyż, jak wynika z akt sprawy, w chwili kierowania do niego wezwania do podpisania skargi on już nie żył, zmarł bowiem w dniu 24 czerwca 2015 r. W myśl art. 32 powołanej ustawy w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Według art. 25 § 1 wymienionej ustawy, osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Wyjaśnienia wymaga, że w rozumieniu powołanego art. 25 § 1 ustawy zdolność sądowa to zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, czyli zdolność do zajmowania pozycji podmiotu postępowania sądowoadministracyjnego. Konsekwencją powyższego jest wymóg zachowania zdolności prawnej i jej atrybutu – zdolności sądowej przez taki podmiot, bowiem z brakiem zdolności prawnej osoby fizycznej nierozerwalnie łączy się brak zdolności sądowej (procesowej), który jest brakiem nieusuwalnym. Zgodnie z art. 8 § 1 Kodeksu cywilnego, zdolność sądową mają osoby fizyczne, zaś osobą fizyczną jest człowiek od chwili urodzenia do chwili śmierci. W sytuacji gdy osoba fizyczna umrze przed wszczęciem postępowania sądowego, to nie może ono zostać wszczęte z powodu braku strony. Brak zdolności sądowej strony, ujawniony w chwili złożenia skargi do sądu administracyjnego lub nawet po jej wniesieniu, ale przed uzupełnieniem przez nią braku formalnego skargi w postaci podpisania skargi, stanowi podstawę do odrzucenia skargi, stosownie do art. 58 § 1 pkt 5 powołanej ustawy. W doktrynie przyjmuje się szersze określenie zdolności sądowej. Po pierwsze, stanowi ona przymiot danej jednostki pozwalający na przeprowadzenie z jej udziałem jako strony procesu, po drugie zaś oznacza rzeczywiste istnienie jednostki oznaczonej jako strona procesowa. Brak zdolności sądowej może mieć charakter pierwotny, tj. może zachodzić już w chwili wszczęcia procesu, może też mieć charakter następczy, tj. może powstać w toku procesu (W. Broniewicz, Zdolność sądowa w postępowaniu cywilnym, NP 1965, nr 5, s. 574 i 575 oraz tenże, Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1987 r., III CZP 71/87, Lex Polonica nr 310689, OSNCP 1989, nr 5, poz. 70, OSP 1990, nr 11-12, poz. 366; M. Jędrzejewska, Problemy wynikające z regulacji zdolności sądowej w kodeksie postępowania cywilnego, PS 1993, nr 10, s. 44-45). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że odrzucenie skargi z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron może nastąpić dopiero wtedy, gdy brak ten zostanie uzupełniony. Takie uzupełnienie powinno nastąpić na wezwanie sądu podjęte w trybie art. 31 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści tego przepisu wynika, że sąd jest zobowiązany wezwać stronę do uzupełnienia braku w postaci zdolności sądowej tylko wtedy, gdy daje się on uzupełnić. Sytuacja taka ma miejsce, gdy nabycie zdolności sądowej związane jest z dokonaniem określonej czynności np.: wpis do rejestru, a samo dokonanie tej czynności uzależnione jest od woli (aktywności) podmiotu nie mającego zdolności sądowej. Problem ten nie dotyczy z natury rzeczy osób fizycznych (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, s. 180). Zatem w niniejszej sprawie występuje po stronie skarżącego S. B. brak zdolności sądowej i ma on charakter pierwotny, co oznacza, że wniesienie skargi nieopatrzonej własnoręcznym, oryginalnym podpisem skarżącego, nie może wywrzeć zamierzonego skutku w postaci skutecznego uruchomienia postępowania przed sądem administracyjnym przez skarżącego i sytuacji tej nie zmieniłby nawet fakt stwierdzenia nabycia spadku i ujawnienia jego następców prawnych. Stwierdzony brak zdolności sądowej skarżącego przed wezwaniem go do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci jej podpisania, obliguje Sąd do odrzucenia jego skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 powołanej ustawy.