IV SA/Wa 2080/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-22
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Tomasz Wykowski, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pocięte pojazdy ciężarowe i ich części, przeznaczone do wywozu poza UE, stanowią odpady w rozumieniu ustawy o odpadach i przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, nawet jeśli posiadacz zamierza je sprzedać do dalszego wykorzystania?Ratio decidendi
Pocięte pojazdy ciężarowe i ich części, których ramy nośne zostały mechanicznie pocięte w sposób uniemożliwiający ponowne zmontowanie w pełnowartościowy pojazd, stanowią odpady w rozumieniu ustawy o odpadach. Międzynarodowe przemieszczanie takich odpadów bez wymaganego uprzedniego zgłoszenia i zezwolenia jest nielegalne. Nawet jeśli przedmioty te mają pewną wartość handlową lub są przeznaczone do odzysku, nie wyłącza to ich z definicji odpadu, zwłaszcza gdy ich stan fizyczny i sposób demontażu wskazują na utratę pierwotnego przeznaczenia i jakości.Stan faktyczny
Skarżąca A. G. została zobowiązana do oddania odpadów w postaci pociętych pojazdów ciężarowych i części samochodowych przedsiębiorcy posiadającemu zezwolenie na zbieranie i odzysk odpadów. Organ uznał, że wywóz tych przedmiotów poza UE stanowił nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów, ponieważ nie zostały one zgłoszone właściwym organom. Skarżąca kwestionowała status odpadów, twierdząc, że przedmioty były sprawne, miały wartość rynkową i zostały sprzedane do dalszego wykorzystania. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że stan przedmiotów i sposób ich demontażu wskazują na ich kwalifikację jako odpadów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. G. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do oddania odpadów oddala skargę
Główny Inpsektor Ochorny Środowiska postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., po rozpatrzeniu zażalenia A. G., wydanym na podstawie art. 144, art. 138 §1 pkt 1, art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 kpa i w związku z art. 3a ustawy z dnia 20 lipca 199l r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007r. Nr 44, poz. 287 ze zm.), art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.), w związku z art. 24 ust. 2 lit. b i art. 2 pkt 35 lit f rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z dnia 12 lipca 2006r. ze zm.), art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz. U. z 2010r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...] o zobowiązaniu A. G., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. I. , do oddania odpadów o kodzie 16 01 06 (B1250) w postaci 5 sztuk uszkodzonych, zdemontowanych pojazdów marki:
1.Mercedes Benz o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...],
2.Mercedes Benz o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...],
3. Mercedes Benz o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [....],
4.DAF o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...],
5.IVECO o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...],
oraz odpadów o kodzie 16 01 22 w postaci 3 szt. używanych silników ze skrzynią biegów i kabiny samochodu ciężarowego, do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku ww. odpadów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia. Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. sprostował oczywistą omyłki w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2012r. w ten sposób, że powołany w jego podstawie prawnej art. 2 pkt 35 lit. f rozporzadzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlmanetu Europejksiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z dnia 12 lipca 2006r. ze zm.), zastąpił art. 2 pkt 35 lit. a tego rozporządzenia. Po rozpatrzeniu zażalenia A. G. postanowieniem z dnia [...] września 2012r. organ utrzymał w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2747/12, oddalił skargę A. G. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2012 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podano, że pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. zawiadomiono A. G. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia sposobu postępowania z odpadami w związku z pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. Kierownika Oddziału Celnego Urzędu Celnego w G. “B." o ujawnieniu w trakcie rewizji celnej nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów w postaci ciągników siodłowych (rozmontowanych na czas transportu) oraz używanych części, o łącznej masie 24000 kg z Polski do Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Do pisma załączono kopię pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wraz z kopią wniosku o przeprowadzenie oceny towaru, kopię faktury VAT nr [...], kopię specyfikacji sprzedawanego towaru z dnia [...] maja 201 lr., kopię zgłoszenia celnego [...], kopie pięciu dowodów rejestracyjnych pojazdów, kopie pięciu faktur VAT, kopie dwóch umów kupna - sprzedaży, dokumentację fotograficzną. Strona w piśmie z dnia [...] lipca 2011 r. wystąpiła o umożliwienie zbadania towaru przez powołanego przez nią rzeczoznawcę samochodowego, przeprowadzenie eksperymentu, polegającego na uruchomieniu losowo wybranego silnika samochodowego, przeprowadzenie dowodu z opinii Głównego Inspektora Ochrony Środowiska znak: [...] km i przeprowadzenie dowodu z protokołu kontroli nr [...] przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. A. G. została wezwana do oddania odpadów objętych niniejszym postępowaniem do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku odpadów w wyznaczonym terminie. Stwierdzono,że przedmioty objęte zgłoszeniem celnym [...] stanowią odpady o kodzie 16 01 06/B1250 - w postaci 5 sztuk zdemontowanych niekompletnych pojazdów ciężarowych oraz o kodzie 160122 - w postaci mieszaniny części samochodowych, tj. 3 silników ze skrzynią biegów i kabiny samochodu ciężarowego, których wywóz z Unii Europejskiej do Zjednoczonych Emiratów Arabskich, w celu poddania procesom odzysku, wymaga zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów. Organ stwierdził, że międzynarodowe przemieszczanie przedmiotowych odpadów nie zostało zgłoszone właściwym organom, zatem miał do czynienia z nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniem odpadów, za które odpowiedzialność ponosi strona postępowania, jako wysyłający odpady. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca podniosła, iż w jej ocenie przedmiotowe pojazdy i części nigdy nie były odpadami. Pojazdy i części były sprawne i mogły spełniać swoje pierwotne przeznaczenie, a także posiadały wartość rynkową. Zdaniem skarżącej "przekształcenie danego przedmiotu w odpad musi stanowić total less, czyli całkowitą stratę dla jego posiadacza", co w przedmiotowym przypadku nie miało miejsca. Skarżąca zaprzeczyła aby przedmioty zgłoszone do procedury wywozu były w złym stanie technicznym, wymieszane i niezabezpieczone przed wyciekami substancji niebezpiecznych i ewentualnymi uszkodzeniami. Podniosła, że cena ich zakupu wynikała z faktu, że były one używane (ale nie zużyte), a nie istnieją żadne przepisy w obowiązującym prawie, które określałyby minimalną cenę, za jaką nabywca miałby nabywać pojazdy mechaniczne lub części do tych pojazdów. Zdaniem skarżacej zaskarżone postanowienie posiada wadę wskazaną w art. 156 §1 pkt 5 kpa, gdyż towar został zabezpieczony przez Urząd Celny i nie może nim dysponować, zatem nie było wykonalne w terminie w nim określonym. W dniu [...]stycznia 2012 r. skarżąca w piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. wniosła o przeprowadzenie dowodu z faktury VAT nr [...] z dnia [...] maja 201 lr. na okoliczność zawarcia przez Skarżącą transakcji handlowych oraz posiadania przez towar określonej wartości pieniężnej i z opinii rzeczoznawcy samochodowego na okoliczność spełnienia przez części samochodowe i rozmontowane elementy (objęte postępowaniem) norm technicznych (wytwórczych) i bezpieczeństwa użytkowania, jakie gwarantują producenci, możliwości ich wykorzystania w ramach napraw pojazdów uszkodzonych, do ponownego złożenia pojazdu, wykorzystania jako części zamienne oraz potwierdzenia ich sprawności technicznej i możliwości wykorzystania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, usunięcia z części i elementów płynów eksploatacyjnych (paliwa, oleje, płyny chłodzące), za wyjątkiem śladowych ilości olejów niezbędnych i typowych dla zabezpieczenia mechanizmów wewnętrznych badanych części samochodowych przed procesami korozyjnymi w trakcie składowania lub transportu i możliwości skutecznego połączenia ram badanych pojazdów z ramami samochodów tej samej marki i modelu. Wniosła też o przeprowadzenie dowodu z oświadczenia nabywcy towaru (wraz z tłumaczeniem przysięgłym) na okoliczność, że samochody zakupione od niej są na prośbę nabywcy rozmontowywane w celu zmniejszenia kosztów transportu, a po dostarczeniu do firmy w Dubaju pojazdy te są kompletowane i składane przy zastosowaniu odpowiedniej technologii, uwzględniającej normy i zasady zalecane przez producentów tych pojazdów w warunkach warsztatowych. Następnie pojazdy są dodatkowo dostosowywane do warunków, w jakich będą eksploatowane. Organ stwierdził, iż z analizy materiału dowodowego wynika, iż w zgłoszeniu celnego [...] z dnia [...] czerwca 2011r. firmy E. Sp. z o.o. w P. działającej z upoważnienia skarżącej, do procedury wywozu zgłosozno towar w postaci 5 sztuk samochodów ciężarowych używanych (w stanie rozmontowanym na czas transportu - 3 pojazdy nie posiadały kabiny), 1 używaną kabinę do samochodu ciężarowego. Według tego zgłoszenia jako dokumenty wymagane wskazano dokument o numerze [...], który odpowiada fakturze VAT wystawionej przez skarżącą dla nabywcy, tj. D. w Dubaju. Jak wynika z opisu nazwy towaru faktura dotyczy sprzedaży przedmiotów objętych w/w zgłoszeniem celnym. Ponadto na fakturze znajduje się adnotacja "samochody transportowane w stanie rozmontowanym. Pozycja nr 1, nr 4, nr 5 nie posiada kabiny". W zawiadomieniu znak: [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Kierownika Oddziału Celnego "B." w G., powołano się na opinię znak: [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2011r., według której w kontenerze znajdowały się kabiny odcięte od ram nośnych, kabiny zdemolowane z widocznymi odciętymi kablami i przewodami, a w kabinach znajdowały się bezładnie upakowane różne elementy wyposażenia. Stwierdzono również, że w kontenerze upakowano różne części bez zabezpieczenia przed uszkodzeniem, a niektóre części i podzespoły były skorodowane. Do zawiadomienia dołączono dokumentację fotograficzną, potwierdzającą wyżej opisany stan towaru oraz sposób jego załadunku. Powyższe potwierdza złożona przez skarżącą opinia nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., wykonana przez rzeczoznawcę samochodowego P. K., w ktorej odnotowano, że towar będący przedmiotem badania odniesiono do faktury sprzedaży nr [...] (str.1). Fotografie zamieszczone w tej opinii (str. 2) wskazują, iż badane przedmioty znajdowały się w kontenerze nr [...], więc są to przedmioty objęte zgłoszeniem celnym [...]. Z tej opinii wynika, że: na pojazd marki Mercedes-Benz o numerze [...] (bez kabiny) składa się silnik wraz z mechaniczną skrzynią biegów osadzony we fragmencie (wyciętym) ramy nośnej (str. 4); na pojazd marki Mercedes Benz o numerze [...] składa się kabina z wyposażeniem, silnik z mechaniczną skrzynią biegów osadzony we fragmencie (wyciętym) ramy nośnej (str. 5,6,7); na pojazd marki Mercedes Benz o numerze [...] składa się kabina z wyposażeniem, silnik z mechaniczną skrzynią biegów osadzony we fragmencie (wyciętym) ramy nośnej (str. 7,8,9); na pojazd marki DAF FT 95 XF o numerze [...] (bez kabiny) składa się silnik z mechaniczną skrzynią biegów osadzony we fragmencie ramy nośnej (str. 9, 10); na pojazd marki IVECO 190 30PT o numerze [...] składa się silnik z mechaniczną skrzynią biegów, (str. 10,11), silnik VOLVO z mechaniczną skrzynią biegów osadzony jest we fragmencie (wyciętym) ramy nośnej (str. 11,12), silnik SCANIA z mechaniczną skrzynią biegów osadzony jest we fragmencie (wyciętym) ramy nośnej (str. 13). Zdaniem organu z powyższego wynika, że w rzeczywistości pojazdy zgłoszone do wywozu były pocięte mechanicznie, a nie rozmontowane, jak utrzymuje skarżąca. Organ nie zgodził się ze stwierdzeniem rzeczoznawcy, iż z technicznego punktu widzenia możliwe jest skuteczne połączenie ram badanych pojazdów z ramami samochodów tej samej marki i modelu, podnosząc, iż budowa pojazdów ciężarowych oparta jest na konstrukcji ramowej, i ich nośnym elementem jest rama. Z opisu i dokumentacji fotograficznej wykonanej przez rzeczoznawcę, jak i przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w G. wynika, że ramy tych pojazdów zostały zniszczone poprzez pocięcie. W przypadku pojazdu marki Mercedes-Benz o numerze [...] rama nośna tego pojazdu została odcięta za kabiną, kolejny jej odcięty fragment jest zespolony z silnikiem, a pozostałej części ramy brak jest w ładunku. Oznacza to, że zmontowanie ramy tego pojazdu wymagałoby zespolenia tej ramy w trzech miejscach. Połączenie fragmentów ramy prowadzi do wytworzenia pojazdu o znacznie osłabionej konstrukcji nośnej, stwarzającej zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Zdaniem organu skarżąca dokonała zniszczenia pojazdów ciężarowych poprzez mechaniczne pocięcie ram nośnych, zawierających cechy identyfikacyjne (numer ramy) tych pojazdów, o których mowa w art. 66 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), w wyniku czego pojazdy nie będą mogły być użytkowane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. W myśl art. 75 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zabrania się rejestracji pojazdu złożonego poza wytwórnią z wyjątkiem pojazdu marki "SAM" oraz pojazdu zabytkowego. W świetle powyższego, ww. pojazdy należało zakwalifikować do kategorii Q2 - produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym, według załącznika nr 1 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach ( Dz. U. z 2010r. nr 185, poz. 1243 ze zm.). Organ wskazał, iż według dokumentu zgłoszeniowego MRN poza samochodami ciężarowymi do wywozu zgłoszono, 3 silniki ze skrzynią biegów do samochodów ciężarowych oraz kabinę samochodu ciężarowego. Zgodnie z opinią rzeczoznawcy w kontenerze poza ww. przedmiotami, znajdowało się 5 sztuk tylnych mostów do samochodów ciężarowych rożnych typów, dwa fotele do samochodu ciężarowego, 6 sztuki drzwi do kabiny samochodu ciężarowego, 2 sztuki osi przednich z demontażu oraz inne części i elementy wyposażenia pojazdów ciężarowych (str. 18,19 opinii rzeczoznawcy). Sposób ułożenia tych części polegający na bezładnym upakowaniu w kontenerze, w kabinach pojazdów , co obrazuje dokumentacja fotograficzna wykonana przez funkcjonariuszy Służby Celnej wskazuje, że przedmiotowe części nie posiadały walorów części zamiennych przeznaczonych do ponownego użycia zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem, a stanowiły jedynie mieszaninę części samochodowych o walorach złomu samochodowego. Wobec tego części te należało zakwalifikować do kategorii Q2 - produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym, według załącznika nr 1 do ustawy o odpadach. Organ podkreślił, iż z faktury VAT [...] wynika, iż A. G., zawarła transakcję handlową z podmiotem prowadzącym działalność w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, której przedmiotem były samochody ciężarowe, silniki ze skrzynią biegów oraz kabina. W rzeczywistości skarżąca zbyła na rzecz tego odbiorcy pocięte pojazdy ciężarowych, tj. fragmenty ram nośnych z kabiną kierowcy, fragmenty ram nośnych z silnikiem i skrzynią biegów, silnik ze skrzynią biegów, kabinę, tylne mosty oraz zmieszane inne części niewymienione na fakturze. Organ w powołaniu się na treść wyroku ETS z dnia 18 grudnia 2007 r.
w sprawie C-194/05 stwierdził, iż wobec faktu, że przedmiotem transakcji były w istocie pocięte pojazdy ciężarowe oraz inne części z pojazdów ciężarowych zmieszane z sobą, należało uznać, iż skarżąca wyzbyła się ww. przedmiotów jako nienadających się ponownego użycia zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. Zatem przedmiotowy towar zgłoszony do wywozu stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, zgodnie z którym odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do ich pozbycia się jest zobowiązany. Odnosząc się do powołanego przez skarżącą dowodu w postaci oświadczenia nabywcy, organ stwierdził, iż z niego wynika, że pojazdy ciężarowe na prośbę nabywcy zostały rozmontowywane (rozbierane na części) celem zmniejszenia kosztów transportu, a po dostarczeniu ich do firmy nabywcy będa ponownie kompletowane i składane przy zastosowaniu odpowiedniej technologii, uwzględniającej normy i zasady zalecane przez producentów tych pojazdów przy ich składaniu w warunkach warsztatowych. Po zakończeniu wyżej opisanej procedury pojazdy te są dodatkowo dostosowywane do warunków, w jakich będą eksploatowane. Organ podkreślił, iż niezależnie od motywu, jakim kierowała się skarżąca, fakt pocięcia, tj. zniszczenia pojazdów ciężarowych, będących przedmiotem transakcji, spowodował, że zmieniła ona ich status na pojazdy wycofane z eksploatacji. Dopiero poddanie tych pociętych pojazdów procesom odzysku spowoduje zniesienie statusu odpadu. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 ustawy o odpadach przez odzysk rozumie się wszelkie działania, niestwarzające zagrożenia dla życia, zdrowia, ludzi lub dla środowiska, polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części, lub prowadzące do odzyskania z odpadów substancji, materiałów lub energii i ich wykorzystania, określone w załączniku nr 5 do ustawy. Działania opisane przez nabywcę w tym oświadczeniu objęte są procesem oznaczonym jako R14 - inne działania polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części, według załącznika nr 5 do ustawy o odpadach. Zgodnie z wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 15 stycznia 2004r. w spawie C-235/02 z pojęcia odpadu nie wyłącza się substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania. Ponadto fakt, że skarżąca dokonała pocięcia pojazdów na prośbę nabywcy nie zwalnia skarżącej z odpowiedzialności i konsekwencji takiego działania. Odpad może również stanowić przedmiot swobodnego handlu i może przedstawiać pewną wartość handlową.
W wyroku z dnia 25 czerwca 1997r. (w sprawach połączonych C-304/94, C-330/94, C-342/94, C-224/95) Europejski Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych, nawet gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na celu unieszkodliwienie potencjalnych zagrożeń. Obowiązujące w tym zakresie przepisy nie uzależniają uznania przedmiotu za odpad od stwierdzenia przez jego posiadacza, że w jego ocenie przedmiot ten stanowi całkowitą stratę. Fakt, że odpady stanowią przedmiot transakcji handlowej, nie pozbawia ich statusu odpadu. Ponadto obrót handlowy odpadami, w sytuacji, gdy wiąże się z ich międzynarodowym przemieszczaniem, wymaga spełnienia wymagań formalno - prawnych, obowiązujących w tym zakresie. Zdaniem organu materiał dowodowy przedstawia stan faktyczny, ktory nie budzi żadnych wątpliwości i pozwala na podjęcie obiektywnego rozstrzygnięcia w oparciu o powołane przepisy prawa. Twierdzeniom skarżącej, że zgłoszony do wywozu towar był poukładany i spięty pasami, cięższe elementy ułożono na spodzie kontenera, a delikatne na górze, aby nie uległy zgnieceniu w czasie transportu przeczy dokumentacja fotograficzna wykonana przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego, przedstawiająca i sposób upakowania towaru w kontenerze przed ich rozładunkiem. Zdjęcia potwierdzają opis ładunku przedstawiony przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w przekazanych wraz z zawiadomieniem dokumentach. Organ stwierdził, iż cięcia mechaniczne ram nośnych pojazdów, na których osadzone są silniki nie powstały wskutek nieostrożnego postępowania funkcjonariuszy Urzędu Celnego lub w trakcie składowania od czerwca 2011 r. Wobec tego prawidłowo sklasyfikowano odpady w postaci przedmiotów postępowania pod kodami 16 01 06 (B1250) i 16 01 22, tj. jako odpady inne niż niebezpieczne. Natomiast pocięte pojazdy ciężarowe, z uwagi na identyfikowalny numer ramy, prawidłowo sklasyfikowano pod kodem 16 01 06* - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów, według załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 200lr. w sprawie katalogu odpadów. Według klasyfikacji przyjętej w rozporządzeniu (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, odpady w/w rodzaju sklasyfikowane są pod kodem B1250 w załączniku V część 1 wykaz B (aneks IX do Konwencji Bazylejskiej). Pozostałe przedmioty objęte postępowaniem prawidłowo sklasyfikowano pod kodem 16 01 22 - inne niewymienione odpady, według w/w rozporządzenia w sprawie katalogu odpadów. Z uwagi na fakt, że odpady te zostały ze sobą zmieszane, cała mieszanina tych elementów i części stanowi odpad sklasyfikowany pod kodem
16 01 22. Odnosząc się do opinii prawnej dotyczącej wysyłki za granicę rozmontowanych samochodów, sporządzonej przez dr J. J., organ podniósł, że opinia ta w sposób ogólny odnosi się do sytuacji przemieszczania rozmontowanych pojazdów, przeznaczonych do ponownego ich zmontowania na terenie państwa przeznaczenia. Pojazdów rozmontowanych nie można uznać za tożsame z pojazdami pociętymi na mniejsze elementy, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Organ podniósł, iż złożony do akt sprawy protokół z kontroli nr [...], przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, nie ma bezpośredniego odniesienia do przedmiotowej sprawy. Z protokołu tego wynika bowiem, iż celem kontroli była ocena stanu przestrzegania wymagań ochrony środowiska przez skarżącą w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w miejscowości [...] i odnosi się do stanu faktycznego stwierdzono na terenie kontrolowanej firmy. Organ wskazał, iż wymagania co do procedury, która winna być zastosowania w związku z przemieszczaniem odpadów sklasyfikowanych pod kodem B1250 przeznaczonych do odzysku, do kraju, którego nie obowiązuje decyzja OECD, określa rozporządzenie (WE) Nr 1013/2006 w art. 37 ust. 1, zgodnie z którym w przypadku odpadów wyszczególnionych w załączniku III lub IIIA, których wywóz nie został objęty zakazem na podstawie art. 36, Komisja, w terminie 20 dni od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, prześle do każdego państwa, którego nie obowiązuje decyzja OECD, pisemny wniosek o potwierdzenie na piśmie, że przedmiotowe odpady mogą być wywożone ze Wspólnoty w celu poddania ich odzyskowi w danym państwie; oraz informację, jakim ewentualnym procedurom kontrolnym zostaną one poddane w państwie przeznaczenia. Na podstawie art. 37 ust. 2 w/w rozporządzenia zostało wydane rozporządzenie (WE) Nr 1418/2007 z dnia 29 listopada 2007r. dotyczące wywozu w celu poddania odzyskowi niektórych odpadów wymienionych w załączniku III lub IIIA rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady do pewnych państw, których nie obowiązuje decyzja OECD w sprawie kontroli transgranicznego przemieszczania odpadów (Dz. U. L 316 z 4.12.2007, str. 6 ze zm.), Zjednoczone Emiraty Arabskie nie udzieliły Komisji odpowiedzi w w/w zakresie. Zgodnie z art. 37 ust. 2 akapit 2 rozporządzenia (WE) N 1013/2006, w przypadku, gdy dane państwo nie przekazało potwierdzenia określonego w ust. 1 lub z jakichkolwiek przyczyn nie nawiązało z nim kontaktu, stosuje się ust. 1 lit. b), według którego w takich okolicznościach stosuje się procedurę uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych organów. W odniesieniu do odpadów sklasyfikowanych pod kodem 16 01 22 według rozporządzenia w sprawie katalogu odpadów, zgodnie z art. 37 ust. 5 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, na podstawie którego w przypadku przemieszczania odpadów, które nie zostały zaliczone do żadnej z kategorii w załączniku III lub przemieszczania mieszanin odpadów, które nie zostały zaliczone do żadnej z kategorii w załączniku III lub IIIA, albo przemieszczania odpadów wyszczególnionych w załączniku IIIB, o ile wywóz nie jest zakazany na podstawie art. 36, stosuje się ust. 1 lit.b) tego artykułu, tj. procedurę uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych organów. Z powyższego wynika, że zarówno do odpadów o kodzie 16 01 06 (B1250), jak i odpadów o kodzie 16 01 22, przemieszczanie z Polski na terytorium Zjednoczonych Emiratów Arabskich winno być zrealizowane z zastosowaniem procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów. Na podstawie art. 2 pkt 35 lit. a w/w rozporządzenia, nielegalne przemieszczanie odpadów oznacza przemieszczanie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim właściwym zainteresowanym organom. W tym zakresie organ I instancji, wskazując rodzaj naruszenia, błędnie powołał uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia art. 2 pkt 35 lit. f ww. rozporządzenia. Zgodnie z art. 24 ust. 2 lit. b rozporządzenia Nr 1013/2006, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie ponosi zgłaszający, właściwy organ wysyłki zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną odebrane przez podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia. Według definicji zgłaszającego, ustanowionej w art. 2 pkt 15 lit. a pkt i w/w rozporządzenia, w przypadku przemieszczeń pochodzących z Państwa Członkowskiego, zgłaszający oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną podlegającą jurysdykcji tego Państwa Członkowskiego, która zamierza dokonać przemieszczenia odpadów lub zlecić takie przemieszczenie i na której ciąży obowiązek zgłoszenia. Zgłaszającym jest, między innymi, wytwórca pierwotny, tj. podmiot, którego działalność prowadzi do powstania odpadów. Organ stwierdził, iż z oświadczenia nabywcy, a także wyjaśnień skarżącej zawartych w piśmie z dnia [...] listopada 2011r. wynika, że ww. odpady powstały na skutek rozmontowania, tymczasem w rzeczywistości wskutek demontażu i pocięcia zasadniczych elementów konstrukcji nośnej pojazdów ciężarowych, wykonanych przez skarżącą. W związku z tym, zdaniem organu, skarżąca prowadzi działalność, w ramach której wytwarza odpady, a zatem, jest wytwórcą odpadów w rozumieniu z art. 2 pkt 9 rozporządzenia Nr 1013/2006. Zgłoszenie celne [...] wskazuje skarżącą jako nadawcę/wysyłającego oraz E. Sp. z o.o. jako zgłaszającego, działającego z jej upoważnienia. Przepis art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nakazuje Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska, aby w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczaniu w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, wszczął z urzędu postępowanie administracyjne i wezwał zgłaszającego, lub jeżeli nie dokonano zgłoszenia, podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi wysyłający odpady - w drodze postanowienia, do zastosowania procedur kreślonych w art. 24 w/w rozporządzenia. Obowiązek przekazania przedmiotowych odpadów do uprawnionego odbiorcy wynika z art. 25 ust. 2 ustawy o odpadach, według którego posiadacz odpadów może je przekazywać wyłącznie podmiotom, które uzyskały zezwolenie właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie gospodarki odpadami, chyba, że działalność taka nie wymaga uzyskania zezwolenia. Odnosząc się do zarzutu zażalenia, że zaskarżone postanowienie było niewykonalne w dniu jego wydania, organ wyjaśnił, iż postanowienie to uprawniało skarżącą do wystąpienia do Naczelnika Urzędu Celnego o wydanie zatrzymanych odpadów w celu wykonania postanowienia. Termin wykonania obowiązku wynosił
30 dni od dnia doręczenia postanowienia pierwszoinstancyjnego, wobec czego postanowienie to w dacie jego wydania, jak i w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia stronie, było wykonalne. Omyłka dotycząca Oddziału Celnego zamieszczonego w rozdzielniku postanowienia w żaden sposób nie powoduje wadliwości tego postanowienia, skutkującej niemożnością jego wykonania. Z tego względu zarzut, iż zaskarżone postanowienie jest obarczone wadą nieważności określoną w art. 156 §1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, jest pozbawiony podstaw. Odnosząc się do zarzutu błędnie wskazanej daty dokonania rewizji celnej, tj. ujawnienia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów, jako [...] marca 2011 r. organ wyjaśnił się, że jest to omyłka pisarskiej dokonana w zawiadomieniu o przemieszczeniu. Istotnie rewizja celna miała miejsce w dniu [...] czerwca 2011 r., co wynika z wniosku o przeprowadzenie oceny towaru. Organ wskazał, iż uchybienie w zakresie wskazania błędnej podstawy co do rodzaju nielegalnego międzynarodowego przemieszczania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia została usunięta. Tym samym nie znajduje się podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skargę na powyższe postanowienie wniosła A. G. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie: 1. art. 7, 8, 77 § 1, 78 § 1 i 2, 80, 84 § 1, 85 § 1 i 123 § 1 kpa poprzez dowolne, sprzeczne z zasadami prawdy obiektywnej ustalenie stanu faktycznego na podstawie niepełnego materiału dowodowego w tym m.in. poprzez oparcie się głównie na stanowisku innego organu i dowodach pośrednich, poprzez fragmentaryczną i wybiórczą jego ocenę, a w szczególności taką właśnie ocenę dowodu z załączonej opinii rzeczoznawcy samochodowego i pominięcie lub odrzucenie (i zastąpienie własnymi) niektórych jej wniosków z zakresu sfery wiadomości specjalnych, pomimo że sam organ wiadomości specjalnych z dziedziny mechaniki samochodowej nie posiada, a nadto w tej sytuacji nie powołał innego biegłego i zaniechał choćby przeprowadzenia własnych oględzin, co w szczególności doprowadziło do błędnego nadania wymienionym przedmiotom statusu odpadów o wskazanych w sentencji kodach; 2. art 3 ust. 1 i 2 oraz załącznika nr 1 ustawy z dn. 27.04.2001 r. o odpadach, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji nietrafne stwierdzenie, że zachodzą, wszystkie przesłanki do uznania, że ujawnione przedmioty są odpadami w rozumieniu ustawy o odpadach, w tym w szczególności poprzez niewłaściwą interpretację przesłanki subiektywnej definicji odpadu, 1j. warunku "pozbycia się", a miejscami w ogóle pomijanie powyższego elementu subiektywnego, co doprowadziło do błędnego automatycznego ustalenia, że skarżąca dokonała "pozbycia się", a także poprzez nietrafne uznanie przedmiotów za odpady od strony przedmiotowej, podczas gdy rozmontowane pojazdy i odrębne części samochodowe były sprawne, mogły spełniać swoje pierwotne przeznaczenie, miały na dany dzień wartość rynkową oraz zostały sprzedane innemu podmiotowi do dalszego zastosowania zgodnego z dotychczasowym przeznaczeniem, a zatem nie stanowiły odpadów; 3. art. 25 ust. 1 pkt 1 pkt ustawy 29.06.2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. nr 124 poz 858) oraz art. 24 ust. 2 lit b, art. 2 pkt 35 lit f Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 (...) oraz poprzez ich niewłaściwe zastosowanie; 4. 156 § 1 pkt 5 w zw. z art. 126 kpa poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu z dn. [...].08.2011 r. w zakresie oznaczenia terminu do wykonania nałożonego obowiązku, w sytuacji, gdy w chwili wydania zaskarżonego postanowienia, termin ten już minął, co sprawia że zaskarżone ostateczne postanowienie było niewykonalne już w chwili jego wydania; 5. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa poprzez sprzeczności pomiędzy sentencją postanowienia, a jego uzasadnieniem, oraz nie przedstawienie w uzasadnieniu dlaczego wymienione części samochodowe zostały uznane za odpady; 6. art. 27 ust 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 106 § 1 kpa poprzez zaniechanie konsultacji z organem, o którym mowa w art. 27 ust. 4 w okresie pomiędzy wszczęciem postępowania, a wydaniem postanowienia. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu obszernej skargi podniesiono, iż organ nie dokonał żadnych własnych ustaleń w niniejszej sprawie, opierając się wyłącznie na ustaleniach Naczelnika Urzędu Celnego. Zdaniem skarżącej towar zgłoszony do wywozu nie stanowił odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. Rozmontowane pojazdy i części nigdy nie były odpadami, a części nie zostały wymieszane przez skarżącą. Skarżąca przejawiała wolę sprzedaży wszystkich zgłoszonych do wywozu przedmiotów, a w momencie załadunku przedmioty te były sprawne i mogły dalej spełniać swoje pierwotne przeznaczenie w kraju przeznaczenia (Zjednoczone Emiraty Arabskie). Przedmioty te posiadały swoją wartość rynkową. Organ nie wziął pod uwagę wymogu wystąpienia w rozpatrywanej subiektywnego elementu definicji odpadu, tj. zamiaru pozbycia się rzeczy przez jej posiadacza, nie wykazując tym samym, że zamiar taki skarżąca przejawiała. W świetle przepisów obowiązujących w kraju przeznaczenia rozmontowane samochody mogły być, po ponownym zmontowaniu w kraju przeznaczenia, zarejestrowane, a części, wykorzystane jako części zamienne. Taka intencja przyświecała skarżącej oraz kontrahentowi przy zawieraniu transakcji sprzedaży. Ocena dopuszczalności ponownej rejestracji rozmontowanych samochodów według polskich przepisów o ruchu drogowym (takiej oceny dokonał organ) była w tej sytuacji bezprzedmiotowa. Pojazdy będące przedmiotem wysyłki zostały rozmontowane wyłącznie z przyczyn ekonomicznych (niższe koszty przewozu do kraju przeznaczenia). W rozmontowanych częściach skarżąca pozostawiła niewielką część płynów eksploatacyjnych celem ich konserwacji, pozwalającej na zachowanie ich sprawności i użyteczności w perspektywie ponownego montażu. To właśnie usunięcie przez skarżącą całości płynów eksploatacyjnych z przedmiotowych części dowodziłby, że skarżąca nie jest zainteresowana utrzymaniem tych części w dobrym stanie technicznym, a zatem że traktuje je jako odpad. Okoliczność, że zawartość kontenera znalazła się w nieładzie nie jest wynikiem działań skarżącej. Zawartość ta została przez skarżącą załadowana w sposób uporządkowany, gwarantujący dotarcie na miejsce przeznaczenia w sposób niepogorszony. Stwierdzony w toku postępowania nieład w kontenerze jest wyłącznym następstwem działań osób kontrolujących kontener. To w toku czynności kontrolnych doszło do chaotycznego przemieszczenia i pomieszania przewożonych rzeczy. Ustalenia faktyczne organu, dotyczące charakteru przedmiotów będących przedmiotem wysyłki oraz sposobu ich przewożenia, dokonane wyłącznie na podstawie dokumentacji fotograficznej, nie mogły stanowić podstawy do orzekania w sprawie, bowiem GIOŚ jako organ administracji nie posiada wiadomości specjalnych z dziedziny mechaniki samochodowej, a zatem nie może samodzielnie dokonywać ustaleń w tym zakresie nie może zastępować biegłego w tym zakresie. Wobec tego organ nie był uprawniony (w sytuacji, w której nie zlecił sporządzenia stosownej opinii biegłemu) do zakwestionowania w oparciu o własne oceny opinii rzeczoznawcy przedłożonej przez skarżącą, zawierającej korzystne z punktu widzenia skarżącej wnioski odnośnie możliwości ponownego zmontowania rozmontowanych samochodów. Oparcie się wyłącznie na dokumentacji fotograficznej sporządzonej przez Naczelnika Urzędu Celnego oznacza oparcie ustaleń faktycznych wyłącznie na dowodach pośrednich, nie zaś bezpośrednich (oględziny). Przy czynnościach dokonywanych przez Służbę Celną nie mogły być zachowane rygory procesowe, zapewniające skarżącej prawidłowy udział w postępowaniu (art. 67 § 2 pkt 3 oraz art. 79 kpa ). Okoliczności sporządzenia dokumentacji fotograficznej nie sposób zweryfikować. Dokumentacja fotograficzna nie dokumentuje sposobu załadowania kontenera przez skarżącą. Dowód ten nie jest zatem w stanie zakwestionować twierdzeń skarżącej, że kontener załadowany został w sposób prawidłowy, zapewniający transport zawartości w sposób uporządkowany i zabezpieczający przed zniszczeniem, a nieład i częściowe zniszczenie zawartości kontenera są wyłącznie następstwem czynności kontrolnych. Zdaniem skarżącej nietrafne jest nadanie kodu 16 01 06 "uszkodzonym zdementowanym pojazdom", które to pojazdy były rozmontowane, bez zamiaru "pozbycia się". Nie tylko nietrafne, ale całkowicie niezrozumiała i nieuzasadnione jest nadanie kodu 16 01 22 częściom samochodowym, stanowiącym odrębne przedmioty, a zarazem kategorii Q2 wg załącznika nr 1 do ustawy o odpadach. W szczególności dotyczy to trzech sprawnych silników i skrzyni biegów, które mogły pełnić funkcję części zamiennych i odpowiadają wymogom jakościowym. Zdaniem skarżącej nieuprawnione było uznanie, że miało miejsce przemieszczenie opadów, nieadekwatne było więc powołanie się na art. 37 ust.1 i 2 lit. a rozporządzenia WE nr 1013/2006 dot. zakazu wywożenia ze Wspólnoty odpadów wyszczególnionych w załączniku do tego rozporządzenia. W sentencji postanowienia organ w ogóle nie podał podstawy prawnej, na podstawie której zawarł w rozstrzygnięciu kody: 16 01 06 (B1250) oraz 16 01 22. W sentencji postanowienia jedną z podstaw prawnych stanowi art. 2 pkt 35 lit. f tego rozporządzenia, co do którego organ wypowiedział się, że nie znajduje on zastosowania. Zaskarżone postanowienie GIOŚ obarczone jest kwalifikowaną wadą prawną niewykonalności (art.156 par.1 pkt 5 k.p.a.), w związku z utrzymaniem w mocy postanowienia GIOŚ z dnia [...] sierpnia 2011 r., wyznaczającego taki termin wykonania wezwania, który w dacie orzekania w sprawie zaskarżonym obecnie postanowieniem upłynął. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie,bowiem zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić naruszenia prawa w stopniu kwalifikującym go do uchylenia. Materialnoprawną podstawę postanowienia Głównego Inspektora Środowiska z dnia [...] sierpnia 2011 r., utrzymanym w mocy zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. stanowiły art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) w zw. art. 24 ust. 2 lit. b rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE L z dnia 12 lipca 2006 r. Nr 190, str. 1) i art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa zgłaszającego lub, jeżeli nie dokonano zgłoszenia, podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi wysyłający odpady - w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni.
Stosownie do treści art.24 ust. 2 rozporządzenia ( WE) nr 1013/2006. jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi zgłaszający, właściwy organ wysyłki zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną:
a) odebrane przez podmiot, który faktycznie dokonał zgłoszenia; lub, jeżeli nie dokonano zgłoszenia,
b) odebrane przez podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia; lub, jeżeli jest to niewykonalne,
c) odebrane przez właściwy organ wysyłki albo przez osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu; lub, jeżeli to niewykonalne,
d) poddane odzyskowi lub unieszkodliwieniu w inny sposób w państwie przeznaczenia lub wysyłki przez właściwy organ wysyłki albo przez osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu; lub, jeżeli jest to niewykonalne,
e) poddane odzyskowi lub unieszkodliwieniu w inny sposób w innym państwie przez właściwy organ wysyłki albo przez osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu, jeżeli wszystkie zainteresowane właściwe organy wyrażą na to zgodę.
Powyższy obowiązek odbioru, odzysku lub unieszkodliwienia jest realizowany w terminie 30 dni od dnia, w którym zainteresowany właściwy organ wysyłki dowiedział się lub został powiadomiony na piśmie przez właściwe organy miejsca przeznaczenia lub tranzytu o nielegalnym przemieszczaniu oraz o przyczynach jego zaistnienia, lub w innym terminie uzgodnionym przez zainteresowane właściwe organy. Podstawą powyższego zgłoszenia mogą być informacje przekazane właściwym organom miejsca przeznaczenia lub tranzytu między innymi przez inne właściwe organy.
W rozpoznawanej sprawie Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po otrzymaniu zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2011 r. wraz z dokumentacją od Kierownika Oddziału Urzędu Celnego w G. o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami o kodach 16 01 06 i 16 01 22, za które uznał przedmioty zgłoszone przez skarżącą do wywozu z Polski do Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Zdaniem organu przedmioty stanowiące zawartość kontenera [...] stanowią odpady w rozumieniu art. 3 ust.1 ustawy o odpadach.
Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie powołanego wyżej art. 3 ust.1 poprzez jego błędną interpretację i stwierdzenie, że zachodzą wszystkie przesłanki do uznania, że ujawnione przedmioty są odpadami. Kwestionując stanowisko organu skarżąca w motywach skargi podniosła, iż towar zgłoszony do procedury wywozu nie stanowił odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy. Przedmiotowe części nigdy nie były odpadami. Zdaniem skarżącej nie można przyjmować automatycznie przesłanki o ich wyzbyciu się jako odpadu. W istocie istniała u niej wola ich sprzedaży, organ nie wykazał należycie co dowodzi zamiaru “wyzbycia się". Części były sprawne, mogły spełniać swoją pierwotne przeznaczenie, miały swoją wartość rynkową. Skarżąca podniosła, iż słowniki językowe definiują pojęcie “ pozbyć się" jako oddalić, odsunąć kogoś lub coś od siebie, uwoli się od kogoś lub czegoś. W doktrynie wyrażono pogląd, że "pozbycie się" nie może być rozumiane jako utrata kontroli nad przedmiotem, lecz raczej jako zmiana sposobu jego wykorzystywania, odmienna od podstawowego przeznaczenia, do którego przestał się ten podmiot nadawać ( być przydatnym). W kontekście kwalifikacji przedmiotu, jako odpadu chodzi raczej o całkowity brak użyteczności zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem. W świetle tej definicji pojęcia “pozbycia się" przedmiotowe części, zdaniem skarżącej, nie stanowiły odpadu. Z tym stanowiskiem skarżącej nie sposób się zgodzić. Wskazać należy, iż odpady zgodnie art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest zobowiązany. Pojęciem “pozbycia się" użytego w powołanym przepisie zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt 960/08 ( CBOIS) uznając, że “pozbycie się", które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko ( tak też NSA w wyroku z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 157/11, CBOIS). Zagadnienie odpadów było przedmiotem licznych orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W połączonych sprawach C-418/97 i C-419/97 Trybunał orzekł, że przedmiot poddawany procesom odzysku jest odpadem ( wyrok ETS z dnia
15 czerwca 2000 r., Lex nr 82853). W kolejnym wyroku z dnia 15 stycznia 2004 r. w spawie C-235/02 (ECR 2004/1B/I-1005) Trybunał stwierdził, że pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania. Odpadami według ETS są także materiały polegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych nawet, gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na celu unieszkodliwianie potencjalnych zagrożeń ( wyrok ETS z dnia
25 czerwca 1997 r. w połączonych sprawach C-304/94,C-330/94,C-342/94,C-224/95 – publ. ERC 1997/6/I-03561). W wyroku z dnia 28 marca 1990 r. w sprawie C-359/88 ( publ. ERC 1990/3/I-01509) ETS orzekł, że ustawodawstwo krajowe, w którym definicja odpadów wyłącza substancje i przedmioty, które są zdatne do powtórnego wykorzystania, jest niezgodna z prawem wspólnotowym ( por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 157/11, CBOIS). Zauważyć więc należy, że jako odpady traktowane są nie tylko przedmioty, które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ale także takie, które podlegają dalszym procesom odzysku w celu ich gospodarczego wykorzystania.
W świetle powyższego, wbrew przekonaniu skarżącej, organ prawidłowo uznał przedmioty zgłoszone do wywozu z Polski do Zjednoczonych Emiratów Arabskich, a więc poza teren Unii Europejskiej, za odpady w rozumieniu art. 3 ust.1 ustawy o odpadach, jak też prawidłowo sklasyfikował zawartość części znajdujących się w kontenerze do kategorii odpadów Q2 w myśl załącznika nr 1 do cyt. ustawy
o odpadach, jak i do kategorii odpadów o kodach 16 01 06 (B1250) oraz 16 01 22 w rozumieniu załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. nr 121, poz. 1206).
Postępowanie wyjaśniające, wbrew zarzutom skargi, organ przeprowadził zgodnie z dyspozycją art.7 i 77 § 1 kpa, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do takiej kwalifikacji i brak jest podstaw do uznania, że organ przekroczył granice swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 kpa. GIOŚ stosownie do art. 107 § 3 kpa wyczerpująco uzasadnił wydane rozstrzygnięcie, wskazując przesłanki faktyczne i prawne, jakie legły u podstaw jego wydania. Wniosek organu, iż przedmiotem wysyłki były odpady w rozumieniu art.3 ust.1 ustawy o odpadach, oparty został na szczegółowej i wnikliwej analizie materiału dowodowego. Organ odniósł się przy tym do opinii rzeczoznawcy, przedłożonej przez skarżącą jako dowód w sprawie, wskazując dlaczego odmówił jej waloru wiarygodności. Organ stwierdził, iż wbrew stanowisku rzeczoznawcy, połączenie fragmentów ramy pojazdów doprowadziłoby do wytworzenia pojazdu o znacznie osłabionej konstrukcji nośnej pojazdu, stwarzającej zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Skarżąca dokonała zniszczenia poprzez pocięcie pojazdów posiadających cechy identyfikacyjne (numer ramy), o których mowa w art.66 ust.3a pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, a zgodnie z art.75 ust.3 ustawy zabrania się rejestracji pojazdu złożonego poza wytwórnią, z wyjątkiem pojazdu marki "SAM" oraz pojazdu zabytkowego. Przedmiotowe fragmenty pojazdów ciężarowych nie będą mogły być użytkowane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem, jak to utrzymuje skarżąca. Przedmioty zadeklarowane jako rozmontowane pojazdy należało zakwalifikować do kategorii Q2 – produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym – według załącznika nr 1 do ustawy o odpadach. Nie sposób zgodzić się z oceną skarżącej, że przedmiotem wywozu były pojazdy ciężarowe w stanie rozmontowanym, gdyż kontener ewidentnie zawierał odcięte mechaniczne fragmenty nośnych elementów konstrukcyjnych pojazdów samochodowych, tj. ramy, a na tych fragmentach osadzone były inne elementy. Uzasadnione jest zatem stwierdzenie organu, że pojazdy te nie zostały rozmontowane, lecz zniszczone poprzez mechaniczne pocięcie nośnego elementu konstrukcji pojazdu ciężarowego, tj. ramy. Podzielić należy stanowisko organu odnośnie technicznej nieodwracalności przekształceń ram samochodowych, dokonanych przez skarżącą.
W ocenie Sądu całokształt okoliczności sprawy uprawniał organ do zakwalifikowania czynności skarżącej, polegającej na wysyłce zawartości kontenera do kraju przeznaczenia, jako zamiaru pozbycia się odpadów, tj. zamiaru trwałego wyzbycia się władania przedmiotów, nie odpowiadających wymaganiom jakościowym, nie nadającym się do dalszego wykorzystania. Stanowczego podkreślenia wymaga, że akcentowanego przez skarżącą subiektywnego elementu definicji odpadu, tj. elementu, który w ocenie skarżącej nie został w niniejszej sprawie uwzględniony, nie można utożsamiać z uprawnieniem do powoływania się przez stronę postępowania na jej dowolne, nieuzasadnione przeświadczenie, że przedmiotem dokonanej przez stronę czynności nie było wyzbycie się odpadów, a transkacja handlowa dotycząca pełnowartościowych towarów, produktów, czy surowców. Przy kwalifikacji danego przedmiotu jako odpad należy w sposób niewątpliwy uwzględniać kryteria zobiektywizowane, tj. właściwości fizyczne przedmiotu, jego jakość, stopień zużycia, trwałość, kompletność, możność dalszego, bezpośredniego gospodarczego wykorzystania. Zasadnie do tego rodzaju kryteriów odwołał się organ orzekający w niniejszej sprawie. O zakwalifikowaniu w niniejszej sprawie pojazdów samochodowych jako odpadów zadecydował w szczególności sposób demontażu pojazdów, uniemożliwiający ponowne zmontowanie z uzyskanych elementów pełnowartościowych pojazdów. Zasadnie przyjął przy tym organ, że oceny dopuszczalności ponownego montażu elementów należy dokonać w oparciu o wymagania prawa polskiego. Wniosków powyższych nie zmienia sam fakt istnienia, stwierdzonej w opinii rzeczoznawcy, technicznej możliwości ponownego zmontowania rozmontowanych elementów. Decydująca w tym zakresie jest bowiem jakość pojazdu powstałego w wyniku tego montażu. Organ były uprawniony do przyjęcia w tym zakresie kryteriów rygorystycznych, uznając że odpadu nie stanowi wyłącznie taki zestaw rozmontowanych elementów, z którego da się zmontować pojazd samochodowy o jakości co najmniej takiej samej, jaką posiadał pojazd przed demontażem, nie zaś o jakości zdecydowanie odbiegającej od stanu poprzedniego, nie gwarantującej w szczególności zachowania należytych standardów bezpieczeństwa.
Podkreślenia wymaga, że instrumenty prawne przewidziane w ustawie o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów służą ochronie środowiska poprzez uniemożliwianie niekontrolowanego transgranicznego przemieszczania odpadów. Cel ten, doniosły z punktu widzenia usprawiedliwionych potrzeb nie tylko pojedynczych krajów, ale szeroko rozumianej wspólnoty międzynarodowej (rozpatrywane polskie regulacje stanowią element międzynarodowego systemu kontroli przemieszczania odpadów) wyklucza przyjmowanie domniemania o nadrzędności interesów (w szczególności ekonomicznych) podmiotów dokonujących przemieszczeń. Skarżąca winna była dopełnić przewidzianych prawem procedur umożliwiających transgraniczne przemieszczanie odpadów w sposób legalny, zamiast dokonywać takiego przemieszenia w sposób właściwy dla przemieszczania przedmiotów nie będących odpadami.
Organ wykazał, że pozostała zawartość kontenera, w postaci części samochodowych: 3 szt. silników ze skrzynią biegów i kabiny samochodu ciężarowego stanowiła łącznie bezładną mieszaninę odpadów o kodzie 16 01 22. W ocenie Sądu brak jest podstaw do podzielenia zastrzeżeń skarżącej, że nieuporządkowanie przedmiotowych części było wynikiem działań kontrolnych funkcjonariuszy Urzędu Celnego w G.. Wbrew zarzutom skargi poczynienie przez organ ustaleń faktycznych na podstawie dowodu z dokumentacji fotograficznej sporządzonej przez Służby Celne nie można uznać za nieprawidłowe. Zgodnie
z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zgromadzona w sprawie dokumentacja fotograficzna pozwalała na poczynienie przez organ wiarygodnych ustaleń faktycznych w zakresie charakteru przedmiotów będących przedmiotem wysyłki. Przedmiotowe fotografie prezentują odpowiednią jakość, w czytelny sposób obrazując rodzaj przedmiotów stanowiących przedmiot wysyłki, ich stan, stopień zużycia, jak też sposób i efekty demontażu samochodów. Jak słusznie wskazał organ, wymienione dokumenty są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, zostały bowiem sporządzone przez powołany do tego organ na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Skoro dokumenty sporządzone przez Służby Celne mają walor dokumentu urzędowego, to nie można odebrać im mocy dowodowej. Skarżąca natomiast nie skorzystała z możliwości przedstawienia w toku postępowania przed GIOŚ dowodu przeciwko treści tych dokumentów. Podkreślenia wymaga, iż oceny materiału dowodowego sprawy dokonał wyspecjalizowany organ administracji, powołany w myśl art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. ( Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287) do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska, oraz badania i oceny stanu środowiska, do którego zadań należy m.in. wykonywanie zadań określonych w przepisach o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów ( ust. 2 pkt 9). Wobec tego za niezasadne należało uznać twierdzenie skarżącego zawarte w motywach skargi, że powołanie biegłego z dziedziny samochodowej było w prowadzonym postępowaniu niezbędne z tego względu, iż zarówno funkcjonariusze Służby Celnej, jak też organ prowadzący postępowanie nie posiadają odpowiedniej wiedzy. Zgodnie z art. 84 § 1 kpa organ może zwrócić się do biegłego o wydanie opinii, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. W orzecznictwie przyjmuje się, iż organ administracji nie jest związany wnioskiem strony o powołanie biegłego dla ustalenia okoliczności, która w sposób nie budzący wątpliwości może być ustalona przez organ na podstawie dokumentów sprawy ( por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 1982 r., sygn. akt I SA 2497/81, niepublikowany). W sprawie nie zachodziła konieczność zasięgnięcia przez organ dodatkowych wiadomości specjalnych, gdyż nie zachodziła potrzeba rozstrzygnięcia przez organ nietypowych zagadnień technicznych z zakresu mechaniki samochodowej, ewentualnie takich zagadnień, których stopień złożoności nie pozwalał na poczynienie ustaleń faktycznych bez wykonania specjalistycznych badań. Zadaniem organu było ustalenie, czy fizyczne właściwości elementów samochodowych pozwalają na ich dalsze używanie zgodnie z przeznaczeniem. Ustalenia w tym zakresie można było przeprowadzić w oparciu o oględziny lub materiał fotograficzny. Istota sprawy sprowadzała się zatem do oceny stanu faktycznego pod kątem podstawowych zagadnień z zakresu konstrukcji i eksploatacji pojazdów samochodowych. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy za chybiony należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez nieuzasadniony brak uwzględnienia niektórych wniosków dowodowych skarżącej, w szczególności dowodu z eksperymentu. Przeprowadzenie wnioskowanych dowodów, w kontekście ustaleń faktycznych wynikających z materiału dowodowego sprawy, nie mogło spowodować zmiany kwalifikacji przedmiotów zgłoszonych do procedury celnej. Odmowa przeprowadzenia przez organ odwoławczy dowodu dla wyjaśnienia okoliczności już bezspornie wyjaśnionych przez organ w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie jest naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a tym samym nie uzasadnia uwzględnienia skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny i uchylenia zaskarżonej decyzji ( tak – np. wyrok NSA z dnia 17 marca 1986 r., III SA 1160/85, ONSA 1986, nr 1, poz. 19). Nierozpatrzenie przez organ wniosków dowodowych skarżącej w formie postanowień nie miało wpływu na wynik sprawy. Postanowienia w tym zakresie są niezaskarżalne (art.141 § 1 kpa), można je natomiast zaskarżyć w odwołaniu od decyzji organu I instancji (art.142 kpa). Chybiony jest również zarzut, iż zaskarżone postanowienie zawiera wadę prawną, o której mowa w art.156 § 1 pkt 5 kpa w związku z tym, że utrzymuje w mocy rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2011 r. w zakresie oznaczenia terminu do wykonania nałożonego obowiązku w sytuacji, gdy w dacie wydania zaskarżonego postanowienia termin ten już minął (niewykonalność postanowienia w chwili jego wydania). Wbrew skardze, sytuacja taka wystąpiłaby wtedy, gdyby postanowienie z dnia [...] sierpnia 2011 r. stawałoby się wykonalne dopiero z dniem rozpatrzenia zażalenia na to postanowienie (tj. z dniem utrzymania go w mocy zaskarżonym postanowieniem). W takiej sytuacji termin wskazany w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2011 r. nie mógłby być dotrzymany. Zauważyć należy, iż postanowienie w przeciwieństwie do decyzji jest natychmiast wykonalne (art.143 kpa), co oznacza, iż brak wstrzymania jego wykonalności powoduje, że termin określony w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2011 r. wywołał skutek prawny. Utrzymanie w mocy tego postanowienia zaskarżonym postanowieniem nie powoduje jego niewykonalności.
Pominięcie w podstawie prawnej orzeczenia art.3 ust.1 i 2 ustawy o odpadach nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, podobnie jak i – w sytuacji, w której skarżąca nie poddaje w wątpliwość prawdziwości dokumentów znajdujących się w aktach sprawy - zgromadzenie w aktach kopii dokumentów, nie zaś dokumentów oryginalnych. Również na nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy błąd organu polegający na powołaniu w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia art. 2 pkt 35 lit. f rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 zamiast prawidłowego art. 2 pkt 35 lit. a tego rozporządzenia, gdyż nie budzi wątpliwości w świetle materiału dowodowego, w tym zawiadomienia Służby Celnej, że przedmiotem prowadzonego przez organ postępowania było nielegalne przemieszczenie przez skarżącą odpadów bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom zgodnie z tym rozporządzeniem.
Warunkach rozpoznawanej sprawy, wbrew przekonaniu skarżącej, organ prawidłowo zastosował art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, a także art. 24 ust. 2 lit. b i art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczenia odpadów, jak również prawidłowo uznał, że przedmioty zgłoszone do procedury celnej są odpadami w rozumieniu art. 3 ustawy o odpadach o kodach 16 01 22 i 16 01 06 (B1250). Skarżąca jako wysyłająca odpady do Zjednoczonych Emiratów Arabskich nie dokonała uprzedniego zgłoszenia oraz nie uzyskała stosownego zezwolenia na wywóz odpadów, do czego zobowiązywana była w myśl art. 37 ust. 2 i ust. 5 w zw. z art. 37 ust. 1 lit. b i art. 37 rozporządzenia nr 1013/2006. Międzynarodowe przemieszczenie odpadów miało więc nielegalny charakter w rozumieniu art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006, było zatem przemieszczeniem, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczeniu odpadów.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło