IV SA/Wa 2083/20
WyrokWSA w Warszawie2021-04-14
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Tomasz Wykowski, Jarosław Łuczaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej dotyczącej budowy regionalnego składowiska odpadów została wydana prawidłowo i czy decyzja środowiskowa z 2014 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej jest zgodna z prawem. Decyzja środowiskowa z 2014 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż poprzedziła ją wnikliwa analiza materiału dowodowego, uzgodnienia z organami ochrony środowiska oraz zapewnienie udziału społeczeństwa. Ponadto, zarzuty dotyczące niewłaściwej oceny warunków lokalizacji inwestycji, w tym istnienia zbiornika wodnego, nie zostały potwierdzone na podstawie materiału dowodowego z daty wydania decyzji.Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 2020 r., które odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z 2014 r. określającej środowiskowe uwarunkowania dla budowy regionalnego składowiska odpadów na działkach w miejscowości [...]. Skarżący zarzucili rażące naruszenie prawa, w tym niewłaściwą ocenę warunków lokalizacji inwestycji, w szczególności istnienia zbiornika wodnego i wód źródliskowych, oraz błędy proceduralne w postępowaniu. Organ i uczestnik postępowania bronili prawidłowości decyzji, wskazując na kompleksową analizę materiału dowodowego i zgodność z przepisami.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędzia WSA Jarosław Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. i Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] lipca 2020 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej SKO) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] (dalej Wójt) z [...] lipca 2014 r., nr [...] określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie regionalnego składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne na działkach o nr ew.: [...], [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...] w miejscowości [...] gm. [...]. Stan niniejszej sprawy przedstawiał się następująco. Decyzją z [...] lipca 2020 r., nr [...] SKO, działając na podstawie art. 156 § 1, art. 157, art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 10 i pkt 11, art. 36, art. 37 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 63 ust. 1 i ust. 2, art. 64 ust. 1, art. 71 ust. 2, art. 72 ust. 1, art. 73 ust. 1, art. 74 ust. 1 i ust. la, art. 75 ust. 1, art. 77 ust. 1 i 2, art. 78, art. 79 ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3, art. 81, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.; obecnie: t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 283 ze zm. dalej "ustawa środowiskowa", u.u.i.ś) oraz § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze. zm.), odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z 16 lipca 2014 r., nr 2/2014; określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie regionalnego składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne na działkach o nr ew.: [...], [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...];[...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...] w miejscowości [...] gm. [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano, że pismem z 5 marca 2020 r. T. P., M. P., A. B., A. O., J. S. oraz Stowarzyszenie "[...]", reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zwrócili się z wnioskiem o stwierdzenie nieważności przywołanej decyzji Wójta zarzucając jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), tj. § 2 ust. 1 pkt 4 oraz § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów, art. 62 ust. 1 pkt 1 a ust. 2 u.u.i.ś w zw. z art. 5 i 74 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 81 ust. 1 i 3 u.u.i.ś. Ponadto, we wniosku powołano się na przesłanki z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., a mianowicie wydanie decyzji, której wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą przewidzianą art. 474 § 2, art. 475 i 476 § 1 Prawa wodnego. Przedsięwzięcie, którego środowiskowe uwarunkowania realizacji określiła decyzja Wójta z [...] lipca 2014 r., polega na budowie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne o statusie składowiska regionalnego na terenie działek o pow. 10,15 ha. Składowisko będzie wybudowane w miejscu dawnego zbiornika retencyjnego ścieków dla [...] "[...]", podzielone na cztery sektory robocze wydzielone szczelnymi groblami. W jego pierwszym etapie zakłada się zapełnianie czterech sektorów kolejno do wysokości 3,6 m powyżej korony obwałowania (poj. składowania ok. 580.000 m³), w drugim etapie w nasypie do wysokości 10 m powyżej korony zbiornika (poj. składowania ok. 355 000 m³) - całkowita objętość ok. 935 000 m³ (chłonność składowiska, przy uwzględnieniu pojemności geometrycznej oraz założeniu gęstości odpadów 0,8 Mg/m³, wyniesie 1.397.580 Mg). W ramach inwestycji zostaną również posadowione kontenery: administracyjno-biurowy, socjalny oraz przeznaczony dla ochrony obiektu. Wykonana zostanie wiata stalowa garażowa oraz budynek magazynowo-kontenerowy. Wykonane zostanie utwardzeni dróg, betonowa niecka przeznaczona do mycia podwozi pojazdów i sprzętu, ogrodzenie oraz mobilny zbiornik paliwa o poj. max. 5000 dm³. Organ podkreślił, że w toku prowadzonego postępowania nieważnościowego nie był ograniczony jedynie zakresem żądań bądź zarzutów podnoszonych przez Strony, badając wystąpienie jakiejkolwiek przesłanki wymienionej przez ustawodawcę w art. 156 § 1 k.p.a. Jednakże brak przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji, określonych w pkt 1 (decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości), pkt 2 (w części w jakiej stanowi o wydaniu decyzji bez podstawy prawnej), pkt 3 (dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco), pkt 4 (została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie), pkt 5 (była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały), pkt 7 (zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa) art. 156 § 1 k.p.a. było oczywiste i nie wymagało, zdaniem Organu, szerszych rozważań. SKO wyjaśniło jednak, że poprawną podstawę prawną wydania decyzji Wójta z [...] lipca 2014 r., stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przedmiotowa inwestycja prawidłowo zaliczona została do grupy przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, tj. jako składowiska odpadów inne niż wymienione w pkt 41 (instalacje do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych), mogące przyjmować odpady w ilości nie mniejszej niż 10 t na dobę lub o całkowitej pojemności nie mniejszej niż 25 000 t. W ocenie SKO, przede wszystkim wymagało rozpatrzenia, czy decyzja Wójta z [...] lipca 2014 r., wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) oraz czy w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.), co podniesione zostało we wniosku o stwierdzenie nieważności. W odniesieniu do przesłanki nieważnościowej z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. Organ nadmienił, iż dotyczy ona takich sytuacji, gdy karą zagrożony jest nie sam fakt podjęcia rozstrzygnięcia, lecz gdy przez przystąpienie do wykonania uprawnień lub obowiązków wynikających z rozstrzygnięcia, działanie takie wyczerpywałoby znamiona czynu zagrożonego karą. Postępowanie zmierzające do uzyskania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia jest zaś jedynie jednym z etapów zmierzających do realizacji zamierzenia a wydana decyzja, sama w sobie, nie uprawnia jeszcze do przystąpienia do realizacji inwestycji. Organ podkreślił zatem, że decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych dla przedsięwzięcia nie ma waloru wykonalności, nie podlega egzekucji, nie rodzi żadnych praw ani obowiązków po stronie czy to podmiotu, do którego jest skierowana, czy po stronie organu, a sama w sobie nie może zatem stać się przesłanką czynu zabronionego. Co do przesłanki wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. SKO wyjaśniło, że stosownie do treści art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej, w przypadku planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a jako takie zakwalifikowana została przedmiotowa inwestycja, przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest obligatoryjne. W takim wypadku do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Organ nadmienił, że stosownie do art. 77 ust. 1, ust. 2 w zw. z art. 78 ustawy, jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki/zasięga opinii z organami współdziałającymi, m. in. z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (dalej RDOŚ), państwowym powiatowym inspektorem sanitarnym (dalej PPIS). Natomiast wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ właściwy do jej podjęcia bierze pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 (art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy). Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ust. 1 ustawy). Jeżeli liczba stron w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko wypis z rejestru przedkłada się wraz z raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 73 ust. 1, art. 74 ust. 1, ust. la ustawy środowiskowej). W postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa każdy ma prawo składania uwag i wniosków. Organ prowadzący postępowanie rozpatruje te uwagi i wnioski, zaś w uzasadnieniu decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, podaje informacje o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa (art. 3 ust 1 pkt 11, art. 36, art. 37 pkt 2, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy). W niniejszej sprawie Organ I. instancji zapewnił też możliwość składania uwag i wniosków społeczeństwu (obwieszenie z dnia 28.03.2014 r.) - takowe uwagi wpłynęły do Organu dnia 15.04.2014 r. i 18.04.2014 r. Po przedłożeniu przez Inwestora wniosku wraz z raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko organ I instancji wystąpił o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia do PPIS w [...], który opinią sanitarną z [...] sierpnia 2013 r, nr [...] pozytywnie zaopiniował planowane przedsięwzięcie, wskazując iż w projekcie budowlanym należy uwzględnić wnioski i podane rozwiązania z opracowanego raportu oraz do RDOŚ w [...], który po uprzednim kilkukrotnym zawezwaniu do uzupełniania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił jego warunki na etapie realizacji i eksploatacji lub użytkowania oraz określił wymagania, które należy uwzględnić w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 ustawy (w projekcie budowlanym) jednocześnie nie stwierdzając konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy. W ocenie Organu, wydając [...] lipca 2014 r. decyzję określającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie regionalnego składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w miejscowości [...] gm. [...] Wójt nie poprzestał jedynie na ustaleniach i stanowisku organów opiniujących, ale również miał na względzie, do czego był zobligowany, łączne uwarunkowania przedstawione w art. 80 ust. 1 ustawy. Powyższe zostało odzwierciedlone w treści decyzji. SKO podkreśliło, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie pozostawiono uznaniu organu decyzyjnego. Ustawodawca wskazał przypadki, gdy nie jest możliwe sformułowanie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, w tym stwierdzenie niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które stanowi podstawę do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (art. 80 ust. 2 i ust. 3 ustawy). Organ wskazał też, że teren przeznaczony pod przedmiotową inwestycję objęty jest miejscowym planem zagospodarowanie przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. i zmienionym uchwałą Nr [...] z dnia [...] maja 2011 roku. Działki przeznaczone pod budowę regionalnego składowiska odpadów innych niż niebezpieczne zlokalizowane są na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem K tj. tereny infrastruktury technicznej-kanalizacja - oczyszczalnie ścieków (§ 7 ust. 1 pkt 17 planu z 2005 r.), do którego odnosi się zapis ze zmiany planu (przyjęty uchwałą z 2011 roku) o treści: "Po wyłączeniu z dalszej eksploatacji zbiornika akumulacji ścieków znajdującego się na terenie oznaczonym symbolem przeznaczenia K obowiązuje konieczność przeprowadzenia prac rekultywacyjnych. Dopuszcza się wyłącznie rekultywację zbiornika poprzez utworzenia składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne spełniającego wymagania określone ustawą o odpadach i rozporządzeniach wykonawczych na których składowane mogą być odpady o kodach 20xxxx, 1905xx, 1906xx, 1908xx, 1912xx o charakterze mineralnym. Po wypełnieniu zbiornika należy przeprowadzić rekultywację w kierunku leśnym." (§ 2 pkt 32 uchwały z roku 2011). Zdaniem Organu wskazuje to na zgodność lokalizacji zamierzenia inwestycyjnego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych we wniosku, w szczególności art. 62 ust. 1 i ust. 2, art. 81 ust. 1 i ust. 3 ustawy środowiskowej, Organ wyjaśnił, że są w istocie polemiką z oceną dowodów dokonaną przez Wójta. SKO nadmieniło, iż kwestia zasadnicza tj. wpływu inwestycji na środowisko gruntowo-wodne była przedmiotem dogłębnej analizy w toku tego postępowania. Zagadnienia lokalizacji inwestycji pod kątem spełnienia warunków z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów (Dz.U. z 2013 r., poz. 523) były zaś przedmiotem analizy w raporcie, a także oceny zarówno przez organ prowadzący postępowanie, jak i przez organy opiniujące. Poczynione ustalenia nie dały natomiast podstaw do stwierdzenia, iż zaistniały opisane w tym przepisie przesłanki uniemożliwiające lokalizację składowiska na tym terenie, zaś twierdzenia Skarżących w tym zakresie oparte są jedynie na przypuszczeniach. Organ nie uznał za zasadny zarzutu rażącego naruszenia § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie składowisk odpadów, nakazującego otoczenie składowiska zieleni pasem zieleni, o szerokości minimum 10 m złożonym z drzew i krzewów, w celu ograniczenia do minimum niedogodności i zagrożeń powstających na składowisku odpadów w wyniku emisji odorów i pyłów, roznoszenia odpadów przez wiatr, hałasu i ruchu drogowego, oddziaływania zwierząt, tworzenia się aerozoli oraz pożarów. Taki obowiązek nakłada na inwestora decyzja (str. 3 i 8). Zdaniem Organu, natomiast brak było podstaw do przyjęcia, co słusznie podnosi inwestor, aby rzeczony obowiązek wprowadzenia pasa zieleni dotyczył terenu poza nieruchomością objętą zamierzeniem inwestycyjnym, do którego inwestorowi nie przysługuje żaden tytuł prawny. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję SKO z [...] lipca 2020 r., nr [...] wywiedli A. B. oraz Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w [...] (dalej Skarżący), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj:
a) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, skutkujące brakiem podjęcia czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, wobec czego w sprawie nie został oceniony zastany stan rzeczy - pomimo wiedzy organów w tym zakresie - tj. czy istniejący na terenie inwestycji zbiornik wód stanowi wody biologicznie czyste i naturalnie napływające na wskazany teren jako teren źródliskowy, a nadto poprzez zaniechanie zbadania społecznych, gospodarczych i ekonomicznych skutków decyzji środowiskowej oraz poprzez prowadzenie sprawy w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, lecz je deprecjonujący; b) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że decyzja środowiskowa z 16 lipca 2014 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy w niniejszej sprawie istnieje oczywiste i rażące naruszenie prawa jak również charakter przepisów, które zostały naruszone jest oczywisty i nie budzi wątpliwości - a ponadto decyzja środowiskowa powinna być uznana za nieakceptowalną z punktu widzenia praworządności, czy też wywołującą skutki społeczne lub gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania; c) art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zbadania społecznych, gospodarczych i ekonomicznych skutków decyzji środowiskowej a w rezultacie poprzez dowolne i przedwczesne przyjęcie, że decyzja ta nie narusza rażąco prawa, podczas gdy o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, tj. skutki, które wywołuje decyzja; d) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów w zw. z art. 74 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiących podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji - poprzez błędne niezastosowanie do omawianej sprawy w sytuacji, gdy istniały podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Środowiska, jako że wydanie decyzji zezwalającej na realizację składowiska odpadów na terenie źródliskowym oraz podmokłym w pobliżu zbiorników wód śródlądowych uzasadnia stwierdzenie nieważności Decyzji środowiskowej. Zaskarżonej decyzji zarzucili również naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i pominięcie przez SKO treści raportu, z którego nie wynika, by Inwestor wskazał na istnienie na terenie inwestycji jakiegokolwiek zbiornika wód - co powinno być znane organom z urzędu i w konsekwencji poprzez dowolne uznanie za udowodnione, że lokalizacja inwestycji pod kątem spełnienia warunków § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Środowiska były przedmiotem analizy przed wydaniem Decyzji środowiskowej, czego skutkiem było wyciągnięcie wniosków na podstawie niekompletnego materiału dowodowego. Na podstawie podniesionych zarzutów wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji SKO z [...] lipca 2020 r. w całości, a także decyzji Wójta z [...] lipca 2014 r. w całości oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych prawem. Wnieśli również ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO z [...] lipca 2020 r. w całości, w tym poprzedzającej jej wydanie decyzji Wójta z [...] lipca 2014 r. w całości oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych prawem. Do skargi załączono również postanowienie Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2020 r. odmawiające zajęcia stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, którego uwarunkowania realizacji określiła decyzja z [...] lipca 2014 r.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Nadmienił ponadto, że zagadnienia lokalizacji inwestycji pod kątem spełnienia warunków z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów, wbrew zarzutom skargi, były przedmiotem analizy w raporcie, a także oceny zarówno przez organ prowadzący postępowanie, jak i przez organy opiniujące. Odnosząc się do zarzutu jakoby Inwestor w raporcie nie wskazał na istnienie na terenie inwestycji jakiegokolwiek zbiornika wód, a fakt ten pominęło SKO, Organ wyjaśnił, że założeniem planowanego przedsięwzięcia, którego wnioskowana decyzja dotyczy, jest realizacja przedsięwzięcia, które będzie wybudowane w miejscu dawnego zbiornika retencyjnego ścieków dla [...] po przeprowadzeniu prac rekultywacyjnych, co jest zgodne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]. Na terenie obrębu [...] według danych ewidencji melioracji wodnych podstawowych i szczegółowych nie figurował wówczas zbiornik wodny. Poza tym wydanie pozwolenia wodnoprawnego, wbrew twierdzeniu Skarżących, poprzedzone jest wydaniem decyzji środowiskowej.
Pismem z 5 stycznia 2021 r. uczestnik postępowania [...] Sp. z o.o., reprezentowany przez pełnomocnika, zajął stanowisko w sprawie skargi na decyzję SKO z [...] lipca 2020 r., wnosząc o jej oddalenie. Podkreślił przy tym, że ocena dokonywana przez Organ w postępowaniu nieważnościowym dotyczy wyłącznie zbadania, czy decyzja dotknięta jest jedną z kwalifikowanych wad, a nie polega na ponownym przeprowadzeniu postępowania, na co wskazują zarzuty podniesione w skardze. Wniosła ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] października 2020 r. o uchyleniu postanowienia Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2020 r. w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi I. instancji. Wniosła również o przeprowadzenie dowodu z opinii hydrogeologicznej z maja 2020 r., dotyczącej statusu zbiornika akumulacyjnego położonego w miejscowości [...], sporządzonej na okoliczność nieistnienia zbiornika wodnego na terenie inwestycji zarówno w dacie wydania decyzji środowiskowej, jak i obecnie, oraz niewystępowania na obszarze inwestycji wód śródlądowych oraz terenów źródliskowych, bagiennych czy podmokłych.
Pismem z 3 marca 2021 r., Skarżący zakwestionowali włączoną do akt sprawy opinię hydrogeologiczną, przedstawioną przez uczestnika postępowania - [...] Sp. z o.o. Nadmienili ponadto, że w toku postępowania w przedmiocie wydania stanowiska czy aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] lipca 2014 r., przeprowadzono oględziny terenu, podczas których ustalono, że w wykonanych otworach poziom wód w krótkim czasie się podnosił.
Stanowisko uczestnika postępowania zostało uzupełnione w piśmie z 7 kwietnia 2021 r., w którym zakwestionowano powoływanie się przez Skarżących na protokoły z oględzin przeprowadzonych w toku postępowania w przedmiocie przedłużenia decyzji środowiskowej. Spółka podkreśliła, że jakkolwiek jego rozstrzygnięcie nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, to wartość merytoryczną może mieć dopiero ekspertyza wykonana przez podmiot wykonujący odwierty. Cytowane zaś przez Skarżących fragmenty protokołu nie potwierdzają źródliskowego charakteru wód i nie przesądzają o wadliwości ustaleń opinii hydrologicznej, sporządzonej przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną. W piśmie z 9 kwietnia 2021 r. Skarżący wskazali, że decyzją Regionalnego Dyrektora Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] marca 2021 r. została uchylona decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z [...] listopada 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia funkcji urządzenia wodnego – stawu znajdującego się na terenie nieruchomości przeznaczonych pod inwestycję. W ocenie Skarżących, przeczy to założeniu, że na terenie nieruchomości nie znajduje się zbiornik wodny. Istnieją więc przesłanki do stwierdzenia, że na terenie przedmiotowej nieruchomości występują wody o charakterze źródliskowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie (usunięcie) przez Sąd aktu wydanego przez organ administracji publicznej z obrotu prawnego, może mieć miejsce tylko w razie stwierdzenia, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też podstawę do stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wskazane kryteria, Sąd stwierdził, że odpowiada ona prawu. Wywiedziona skarga nie jest zasadna, a Sąd działając z urzędu również nie stwierdził podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji. Przystępując do oceny legalności decyzji Organów nadzoru, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej – stwierdzenia jej nieważności. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (także środowiskowej) jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji musi jednakże być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, że kwestionowana decyzja rażąco narusza prawo, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Ustalenia w tym przedmiocie oparte są na zebranym materiale dowodowym, który w sposób oczywisty to potwierdza. W tym postępowaniu nadzwyczajnym organ nie poddaje jednak analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie kontroluje, czy wydanie danej decyzji mogło się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie. W postępowaniu nieważnościowym nie ma więc miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się więc tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. W efekcie badany jest stan faktyczny jak i prawny z daty wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności. Podkreślenia w tym kontekście raz jeszcze wymaga, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma odrębną podstawę prawną i nie prowadzi do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Takie stanowisko zajął m. in. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7 marca 1996 r. (III ARN 70/95 OSNP 1996/18/258), w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy. Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było też wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Za utrwalony można uznać pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (por. m. in. orzeczenie NSA z 9 lutego 2005 r. OSK 1134/04, Lex 165717). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Nadto w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie taki przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, a więc nie wymaga stosowania wykładni prawa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest pozostawanie treści decyzji w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (por. wyrok z 30 marca 2004 r. IVSA 3763/03 Lex 156952). Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - zarówno skutki gospodarcze jak i społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji jest wyjątkiem od obowiązującej w postępowaniu administracyjnym wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Oczywistość naruszenia prawa polega zaś na niebudzącej wątpliwości sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Z kolei skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok NSA z 7 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1521/10). Jeżeli natomiast chodzi o charakter przepisu, który został naruszony, konieczne jest w konkretnej sprawie dokonanie oceny funkcji jaką pełni dany przepis w relacji do całej regulacji, dotyczącej tego rodzaju sprawy i ocena czy naruszenie tego przepisu miało rzeczywiście wpływ na treść kwestionowanej decyzji administracyjnej (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z 21 kwietnia 2008 r., I OPS 2/08). Nie jest więc dopuszczalne niejako "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane, rażące, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo w sytuacji - gdzie nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło. W konsekwencji takiego stanowiska w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że dla ustalenia czy kontrolowana decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa nie wystarczy stwierdzenie, że dokonano błędnej wykładni prawa, ale niezbędne jest wykazanie, że przekroczenie prawa nastąpiło w sposób jasny i niedwuznaczny (tak m. in. WSA w Warszawie wyrok z dnia 4 marca 2004 r. IVSA 3121/02 Lex 156916). Wobec tego, przy ocenie czy zachodziła zarzucana przez A. B. i Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w [...] nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z [...].07.2014 r. nr [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie regionalnego składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne na działkach o nr ew.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości [...]; gmina [...]" - wszystkie te uwagi musiał mieć na względzie zarówno Organ nadzoru, jak i pełnomocnik formułujący zarzuty skargi. Założeniem planowanego przedsięwzięcia, którego przedmiotowa decyzja środowiskowa dotyczy, jest budowa składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne o statusie składowiska regionalnego na terenie działek o pow. 10,15 ha, w miejscu dawnego zbiornika retencyjnego ścieków dla [...] "[...]".
W ocenie Sądu, trafne jest stanowisko SKO, że brak było podstaw - w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a. - do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji środowiskowej. Decyzja ta nie została w szczególności podjęta z rażącym naruszeniem prawa. Wydanie jej poprzedziła wnikliwa analiza wyczerpująco zebranego, pełnego materiału dowodowego, w tym zapisów sporządzonego raportu, analizującego wszystkie wymagane przepisami zagadnienia oraz aspekty sprawy i wielokrotnie uzupełnianego. Przed wydaniem decyzji środowiskowej uzyskano też wymagane uzgodnienia, w tym RDOŚ [...].03.2014 r., a więc Organu wyspecjalizowanego w kwestiach ochrony środowiska. Uzyskano rownież pozytywną opinię sanitarną PPIS w [...] z [...].08.2013 r. Zapewniono także społeczeństwu możliwość składania uwag i wniosków (obwieszczenie z [...].03.2014 r.). Poczynione trafne ustalenia pod kątem kwalifikowanych wad prawnych tej decyzji środowiskowej Organ nadzoru zawarł zaś i omówił w prawidłowo sporządzonej decyzji, spełniającej wymogi wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego, w tym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
W szczególności słusznie zauważyło SKO w zaskarżonej decyzji, że nie doszło, wbrew zarzutom skargi, do rażącego naruszenia § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie składowisk odpadów, skoro kwestionowana decyzja środowiskowa obowiązki te nałożyła na Inwestora na s. 3 oraz na s. 8 (otoczenie składowiska pasem zieleni). Sąd podziela przy tym stanowisko SKO, że w postępowaniu nadzorczym nie przeprowadza się nowych dowodów, które prowadziłyby do odmiennych ustaleń faktycznych niż poczynione w postepowaniu zwykłym. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się bowiem na podstawie materiałów zgromadzonych właśnie w postępowaniu zwykłym. Analizując zarzuty skargi, stwierdzić należy, że nie zasługiwał na uwzględnienie najdalej idący jej zarzut - wydania przez Wójta Gminy [...] decyzji z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów poprzez brak wyjaśnienia zagadnień dotyczących uwarunkowań geologiczno-hydrologicznych na przedmiotowym terenie inwestycji, w konsekwencji wydanie decyzji zezwalającej na realizację składowiska odpadów na terenie źródliskowym oraz podmokłym w pobliżu zbiorników wód śródlądowych. Wbrew twierdzeniom Skarżących zagadnienia lokalizacji inwestycji pod kątem spełnienia warunków z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów, były przedmiotem analizy w raporcie (por. pkt 5.1.5 - s. 29 i następne). Na s. 29 -31 raportu wykluczono występowanie wszystkich przeszkód wskazanych w § 2 ust. 1 tego rozporządzenia. Raport został poza tym oparty na danych pozyskanych z wielu instytucji, w tym z zasobów Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. Jego ocenę przeprowadził zaś zarówno Organ prowadzący postępowanie zwykłe (por. s. 12-13 decyzji), jak i Organ uzgadniający (s. 6 postanowienia RDOŚ). Nadmienić też należy, że ustalenia raportu co do braku kolizji planowanego przedsięwzięcia ze stosunkami wodnymi występującymi na terenie inwestycji, są zbieżne z treścią dokumentacji geologicznej, sporządzonej dla przedmiotowego terenu, na którą składa się: dokumentacja hydrogeologiczna, dokumentacja geologiczno-inżynierska, dokumentacja robót geologicznych na wykonanie monitoringu wód podziemnych. Dokumentację tych robót zatwierdził w okresie późniejszym Marszałek Województwa [...] w decyzjach z [...] stycznia 2015 r., [...] czerwca 2015 r. oraz [...] listopada 2015 r., co świadczy o tym, że zostały wykonane prawidłowo. Wbrew wywodom skargi, nie mogły więc podniesione okoliczności prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] (dalej Wójt) z [...] lipca 2014 r., nr [...]. Poza tym raz jeszcze podkreślić należy, że na wezwanie Organu współdziałającego, tj. RDOŚ raport ten był kilkukrotnie uzupełniany. Poczynione wówczas ustalenia nie dały podstaw do stwierdzenia, że zaistniały opisane w tym przepisie przesłanki uniemożliwiające lokalizację składowiska na przedmiotowym terenie. Chybiony jest więc zarzut, jakoby Organ I. instancji zaniechał zbadania i uwzględnienia okoliczności wymienionych w tym przepisie. Poza tym twierdzenia Skarżących w tym zakresie oparte są jedynie na przypuszczeniach, spekulacjach, a nie oczywistych dowodach z daty podjęcia decyzji środowiskowej. Skarżący ogólnikowo stwierdzili, że nie jest wykluczone znajdowanie się na przedmiotowym terenie źródła wód płynących. Trzeba w tym kontekście zauważyć, że nie dowiedziono, aby miejscowe zastoisko wodne w zbiorniku pocukrowniczym (miejscu dawnego zbiornika retencyjnego ścieków dla Cukrowni "Krasiniec") istniało w dacie wydawania owej decyzji środowiskowej. Inwestor wręcz podkreślił, że zbiornik ten miał charakter sztuczny i przestał istnieć na długo przed wydaniem przedmiotowej decyzji środowiskowej. Dodatkowo tezom Skarżących przeczy opinia hydrologiczna z maja 2020 r., o której wspomniał Inwestor w swym piśmie procesowym z 7.04.2021 r., dotycząca statusu zbiornika akumulacyjnego położonego w miejscowości [...], sporządzona przez mgr. inż. A. G. oraz mgr M. G. Autorzy jej nie stwierdzili żadnych wypływów wody na powierzchnię terenu nawet obecnie. Okresowe zastoiska wody mogły zatem pojawiać się już po wydaniu owej decyzji środowiskowej, a za jedyne wyjaśnienie tego zjawiska, wbrew twierdzeniom Skarżących, nie można uznać zjawiska źródliskowego lub istnienia naturalnego zbiornika wodnego na tym terenie. W dacie wydania decyzji środowiskowej takich zjawisk nie zaobserwowano i nie odnotowano ich występowania w uzupełnianym wielokrotnie raporcie. Kwestie stosunków wodnych rozważał też RDOŚ, o czym świadczy treść jego uzgodnienia. Poza tym twierdzenia Skarżących, zarzucające negatywny wpływ inwestycji na prowadzone w okolicy uprawy rolne, jakość wody pitnej oraz stan pobliskiej rzeki nie są zgodne z ustalonym podczas wydawania przedmiotowej decyzji środowiskowej stanem faktycznym sprawy. Wbrew twierdzeniom Skarżących, w obrębie obszaru inwestycyjnego i na gruntach z nim graniczących, jak wynika z ewidencji gruntów, nie ma żyznych gleb klasy lll, a jedynie gleby klasy lV, V i Vl. Sposób realizacji przedsięwzięcia wynikający z raportu wyklucza zagrożenie zanieczyszczenia studni, które znajdują się w odległości ok. 1 km od terenu inwestycji. W Raporcie uwzględniono też sposób pozyskiwania wody na potrzeby gminy. Na jego s. 34 i s. 35 wskazano, że zaopatrzenie w wodę na terenie gminy [...] zapewnione jest poprzez wodociąg gminny oraz ze studni kopanych, ujmujących głównie I poziom wodonośny (pozyskiwane są z głębokości od 3,9 m do 7 m). Woda na potrzeby gminy jest pozyskiwano poprzez ujęcio-stacje uzdatniania wody [...], tj. dwie studnie w ilości 49 m³/h, przy zasobach eksploatacyjnych 59 m³/h. Istnieją również dodatkowe ujęcia wód w [...] (169m³/dobę) i w Szlasach (1000 m³/dobę). Gmina posiada 175,66 km sieci wodociągowej i planowane są w tym zakresie kolejne inwestycje.
Nie może za wadliwością przedmiotowej decyzji SKO, odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej z [...] lipca 2014 r., przemawiać w szczególności podniesione przez Skarżących uchylenie decyzją Regionalnego Dyrektora Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] marca 2021 r. decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z [...] listopada 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia funkcji urządzenia wodnego – stawu znajdującego się na terenie nieruchomości przeznaczonych pod inwestycję. Przede wszystkim są to ustalenia późniejsze względem decyzji środowiskowej, które nie mogły być brane pod uwagę podczas podejmowania zaskarżonej decyzji Organu nadzoru. Poza tym, uchylając tę decyzję Organ odwoławczy jedynie hipotetycznie zauważył, że nie można wykluczyć połączenia dna zbiornika z warstwą wodonośną albo występowania wód o charakterze źródliskowym. Okoliczności te nie zostały w żaden sposób przesądzone. Mając zatem na uwadze, że jest to postępowanie nadzwyczajne a nie zwykłe, nie było podstaw do prowadzenia przez SKO szczegółowych ustaleń w tym zakresie. Organ nadzoru był zobowiązany do oceny tych dowodów, które istniały w dacie wydawania przedmiotowej decyzji środowiskowej i w oparciu, o które Wójt wydał tę decyzję środowiskową, w kontekście ustalenia czy istnieją podstawy do stwierdzenia jej nieważności. Nie można bowiem wykluczyć, na co zwrócono uwagę, że rzędna dna owego zbiornika mogła obniżyć się z biegiem czasu w stosunku do rzędnych stropów punktów badawczych wykonanych na potrzeby dokumentacji w 2014 r. Może to więc świadczyć o tym, że dystans miedzy dnem zbiornika, a poziomem wód gruntowych może być obecnie mniejszy niż jeden metr, czyli uległ zmniejszeniu w stosunku do stanu na datę wydania decyzji środowiskowej. Nie świadczy to jednak w żadnym razie o podjęciu przedmiotowej decyzji środowiskowej z rażącym naruszeniem prawa, a jedynie o tym, że na przestrzeni lat stan ten mógł ulec niekorzystnej zmianie. Co znamienne, te okoliczności były przyczyną, dla której Wójt Gminy [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. odmówił zajęcia stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w przedmiotowej środowiskowej decyzji Wójta Gminy [...] z [...] lipca 2014 r.nr [...], zmienionej decyzją własną z [...] marca 2015 r., nr [...]. W dniu [...] października 2020 r. SKO w [...] uchyliło jednak w całości to postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I. instancji, ze względu na nieprawidłowości w zakresie oceny dowodów. Trzeba też zauważyć, że wskazywane przez Skarżących działki, na których ich zdaniem znajduje się zbiornik wodny, w dniu podejmowania rozstrzygnięcia (decyzji środowiskowej) przez Wójta Gminy [...], stosownie do zapisów ewidencji gruntów i budynków, stanowiły grunty rolne, zaś na terenie obrębu Kalinowiec, wg. danych ewidencji melioracji wodnych podstawowych i szczegółowych nie figurował zbiornik wodny.
Podkreślenia wymaga także zgodność tej inwestycji z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu Gminy [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] z [...] sierpnia 2005 r. nr [...], zmienioną uchwałą z [...] maja 2011 r. nr [...]. Jego zapisy zakładają, że "po wyłączeniu z dalszej eksploatacji zbiornika akumulacji ścieków znajdującego się na terenie oznaczonym symbolem przeznaczenia K obowiązuje konieczność przeprowadzenia prac rekultywacyjnych. Dopuszcza się wyłącznie rekultywację zbiornika poprzez utworzenia składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, spełniającego wymagania określone ustawą o odpadach i rozporządzeniach wykonawczych, na których składowane mogą być odpady o kodach 20xxxx, 1905xx, 1906xx, 1908xx, 1912xx o charakterze mineralnym. Po wypełnieniu zbiornika należy przeprowadzić rekultywację w kierunku leśnym".
Pozbawiony doniosłości prawnej jest także zarzut braku poprzedzenia wydania decyzji środowiskowej uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego. W myśl regulacji ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach inwestor musi legitymować się przed uzyskaniem kolejnej, wymaganej w procesie inwestycyjnym decyzji - pozwolenia wodnoprawnego na regulację wód, czy też pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych (por. art. 72 ust. 1 pkt 6 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji). Trafnie też SKO uznało za chybiony zarzut Skarżących, że wykonanie decyzji środowiskowej wywołałoby czyn zagrożony karą przewidzianą art. 474 § 2, art. 475 i 476 § 1 Prawa wodnego. Należy się zgodzić z SKO, że art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. nie odnosi się do takich sytuacji, gdy karą zagrożony jest fakt podjęcia rozstrzygnięcia, lecz gdy przez przystąpienie do wykonania uprawnień lub obowiązków wynikających z rozstrzygnięcia, działanie takie wyczerpywałoby znamiona czynu zagrożonego karą. Postępowanie zmierzające do uzyskania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia jest jedynie jednym z etapów zmierzających do realizacji zamierzenia, a wydana decyzja środowiskowa jako taka nie uprawnia jeszcze do przystąpienia do realizacji inwestycji. Decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych dla przedsięwzięcia nie posiada waloru wykonalności, nie podlega egzekucji, nie rodzi żadnych praw ani obowiązków po stronie czy to podmiotu, do którego jest skierowana, czy po stronie organu, przez co sama w sobie nie może stać się przesłanką czynu zabronionego. Z kolei co do wyjaśnień Wójta zawartych w postanowieniu z [...] sierpnia 2020 r., w którym odmówił zajęcia stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia - odnośnie pojawienia się kolonii lęgowej brzegówek (gatunku podlegającego ochronie gatunkowej), to okoliczność ta także nie ma wpływu na wynik rozpatrywanej sprawy. Z ustaleń ornitologa P. B. wynikało bowiem, że już po wydaniu owej decyzji środowiskowej we wschodniej części nasypu w skarpie wykopana została droga dojazdowa. Powstałe na skutek prac strome skarpy zostały zasiedlone przez te ptaki. Miało to więc miejsce w okresie późniejszym i mogło ewentualnie stanowić argument za odmową zajęcia stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Jak stwierdził Wójt, osiedlenie się tych ptaków potwierdziło fakt zmiany stanu środowiska, skoro kolonie brzegówek wcześniej nie występowały na analizowanym obszarze. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło