IV SA/Wa 2085/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-28
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Łukasz Krzycki, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP jest zgodna z prawem, gdy cudzoziemiec twierdzi, że prowadzi w Polsce życie rodzinne i powinien otrzymać zgodę na pobyt ze względów humanitarnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie wjazdu jest zgodna z prawem, ponieważ związek cudzoziemca z obywatelką Polski nie wykazywał cech trwałości, a jego pobyt w Polsce był nielegalny. Sąd podkreślił, że prawo do kontroli ruchu osobowego jest podstawową prerogatywą państwa, a przepisy Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności nie nakładają na państwo obowiązku legalizowania pobytu wbrew przepisom krajowym i okolicznościom faktycznym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obywatela [....]. T. R., który został zobowiązany do powrotu do kraju pochodzenia i otrzymał zakaz ponownego wjazdu na terytorium RP. Cudzoziemiec kwestionował tę decyzję, twierdząc, że prowadzi w Polsce życie rodzinne z obywatelką Polski, A. S., i powinien otrzymać zgodę na pobyt ze względów humanitarnych. Organy administracji uznały, że związek ten nie jest trwały, a cudzoziemiec wielokrotnie podawał sprzeczne informacje dotyczące swojej sytuacji życiowej i przyczyn pobytu w Polsce.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...]Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej również jako: "organ odwoławczy") po rozpatrzeniu odwołania obywatela [....]. T. R. (dalej: "skarżącego", "cudzoziemca") od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] (dalej również jako: "organu pierwszej instancji") z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej sposobu wykonania decyzji oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i państw obszaru Schengen i orzekł o zobowiązaniu skarżącego do powrotu w terminie 15 dni od dnia otrzymania decyzji oraz orzekł o zakazie wjazdu na terytorium RP na okres 12 miesięcy od dnia wykonania decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od dnia upływu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 12 miesięcy na wypadek, jeżeli nie opuści on tego terytorium w terminie dobrowolnego powrotu, określonym w decyzji lub przekroczy, lub będzie usiłował przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom - od dnia wykonania decyzji, oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.
Stan sprawy przedstawiał się następująco:
Skarżący w dniu [....] czerwca 2012 r. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nie uzyskał ww. zezwolenia. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia cudzoziemiec złożył z uchybieniem terminu. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z dnia [...]marca 2013r. nr. [...]odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarga złożona do WSA w Warszawie, została w dniu [...]września 2013 r. odrzucona.
W trakcie postępowania, dotyczącego zobowiązania cudzoziemca do powrotu, organ I instancji ustalił, że dane cudzoziemca figurują we francuskich systemach informatycznych z których wynika, że od dnia [...]lutego 2012 r. do dnia [...]maja 2012 r. posiadał on tam tytuł pobytowy, a następnie został wydalony z terytorium [...].
W dniu [...]sierpnia 2014 r. cudzoziemca przesłuchano do protokołu z udziałem tłumacza języka angielskiego, który - jak zadeklarował - jest dla niego zrozumiały. Cudzoziemiec zeznał m.in., że przyjechał do Polski w maju-czerwcu 2012 r., z [...]., gdzie uprzednio zamieszkiwał. Po odmowie udzielenia mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie abolicji, cudzoziemiec wyjechał do [...] w lutym 2013 r. i ponownie wjechał do Polski pod koniec sierpnia 2014 r. tj. kilka dni przed zatrzymaniem. Cudzoziemiec wyjaśnił, że pojechał do B., gdzie zamieszkuje jego znajoma obywatelka polska – A., którą poznał w trakcie poprzedniego pobytu w Polsce. Skarżący w trakcie przesłuchania zaprzeczył, że niniejsza decyzja naruszy jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, jak również nie zamierzał wskazywać pełnomocnika do doręczeń w kraju.
Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] decyzją z dnia [...]września 2014 r., nr. [...] orzekł o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu stwierdzając m. in., że niniejsza decyzja nie narusza prawa cudzoziemca do życia rodzinnego lub prywatnego.
Skarżący odwołał się o powyższej decyzji, powołując na fakt pozostawania w nieformalnym związku z obywatelką polską, A. S..
Organ odwoławczy w dniu [...]Iistopada2014 r., decyzją o nr [...]uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] decyzją z dnia [...]lutego 2015 r., Nr [...], orzekł o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 12 miesięcy od dnia wydania decyzji.
Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o rozważenie możliwości udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, na podstawie art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.
Rozpatrując przedmiotowe odwołanie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził że w rozpatrywanej sprawie - jak wynika z ustaleń organu pierwszej instancji oraz ze zgromadzonego materiału dowodowego, skarżący przebywał na terytorium RP bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, podczas gdy wiza lub inny dokument były wymagane. W ocenie organu odwoławczego, zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, że wobec cudzoziemca zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.
Wobec powyższego, jak stwierdził organ należało ustalić, czy wobec cudzoziemca zachodzą okoliczność wymienione w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 348 i art. 351 tej ustawy, mogące skutkować udzieleniem mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany.
Organ odwoławczy po przeanalizowaniu zeznań cudzoziemca złożonych do protokołu w dniu [...]sierpnia 2014 r. twierdzeń zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, wyników wywiadu środowiskowego, oświadczenia A. S. o staraniach dotyczących zawarcia związku małżeńskiego, zeznań świadków H. L. i M. P., oraz zeznań do protokołu A. S. w dniu [...] grudnia 2014 r. doszedł do wniosku, że wobec skarżącego nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany w Polsce.
Organ odwoławczy podkreślił, że cudzoziemiec w trakcie przesłuchania w dniu [...]sierpnia 2014 r., nie wskazał w żaden sposób, że pozostaje w nieformalnym związku z obywatelką polską, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Kwestia związku z A. S. została podniesiona przez niego dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Ponadto z akt sprawy oraz zeznań cudzoziemca wynika, że przebywał on na terytorium [...], a do Polski przed jego zatrzymaniem przyjechał jedynie w odwiedziny do swojej znajomej, jak określił panią A. S., natomiast w odwołaniu (sporządzonym w dniu [...] lutego 2014 r.) wskazał, że z panią A. pozostaje w związku od "przeszło 2 lat tj. od 2012r". Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż cudzoziemiec wielokrotnie rozmijał się z prawdą podczas prowadzonych wobec niego postępowań administracyjnych, co dobitnie pokazało postępowanie w udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP w trybie tzw. abolicji. Zaznaczył, że o małej wiarygodności cudzoziemca świadczyć może fakt istnienia poważnych rozbieżności w jego zeznaniach, oraz zestawienie jego wypowiedzi z wypowiedziami innych osób przesłuchiwanych w sprawie. Organ odwoławczy nie poddając w wątpliwość zaangażowania uczuciowego A. S., zwrócił uwagę na krótkotrwałość wspólnych relacji pomiędzy nią a cudzoziemcem i uznał, że związek ten nie ma cech trwałości. Organ powołując się na całokształt zgromadzonych w sprawie dokumentów i zeznań stwierdził, że skarżący nie jest szczery nawet wobec swojej partnerki, gdyż jego zeznania nie pokrywają się w pełni z zeznaniami A. S., której wiedza na temat przeszłości skarżącego jest znikoma. A. S. zeznała w dniu [...]grudnia 2014r., że opuścił on B., gdyż miał problemy ekonomiczne oraz napadnięto na jego sklep elektroniczny, dodatkowo prowadził on szkołę dla ubogich dzieci, którą zamknięto z powodów religijnych. Z zeznań cudzoziemca w tym samym dniu wynika zaś, że prowadził sklep z odzieżą i oskarżony został o zorganizowanie nielegalnego zgromadzenia przez co musiał on opuścić kraj pochodzenia. W przesłuchaniu z dnia [...]sierpnia 2014r., cudzoziemiec stwierdził, że chciałby ukończyć studia w Polsce i że posiada średnie wykształcenie, podczas gdy pani A. S. zeznała, iż posiada on wyższe wykształcenie ekonomiczne.
Organ odwoławczy wskazał także, że z przesłuchania w dniu [...]grudnia 2014r., wynika także, że cudzoziemiec opuścił terytorium [...] z powodów ekonomicznych (utrata pracy) i zdecydował się przenieść swoje centrum życiowe z [...] do Polski i zamieszkać z A. S. w Polsce, podczas gdy podczas przesłuchania z dnia [...]sierpnia 2014r., zeznał że przyjechał wówczas jedynie w odwiedziny do swojej znajomej z B. i wtedy został zatrzymany przez funkcjonariuszy SG.
Na prawdziwe intencje cudzoziemca - w ocenie organu odwoławczego - może także wskazywać rozbieżność w zeznaniach kiedy to A. S. zeznaje, że nie zamieszkiwali razem w Polsce, zaś cudzoziemiec utrzymuje, że mieszkali wspólnie w W., jednakże nie jest w stanie podać żadnych adresów. Podobnego rodzaju rozbieżność występuje także w kontekście pytań dotyczących faktu dlaczego pomimo deklarowanej długiej znajomości nie występowali oni o zawarcie związku małżeńskiego (polskie prawo przewiduje taką możliwość). Pani A. S. zeznała podobnie jak to wskazano w odwołaniu, że był to zbyt wczesny etap znajomości, zaś cudzoziemiec oświadczył, że nie zawarł związku małżeńskiego z uwagi na porady prawnika który wówczas reprezentował go w postępowaniu administracyjnym.
Z w/w wywiadów wynikają inne sprzeczności w zakresie zamieszkiwania cudzoziemca z obywatelką polską pod wskazanym adresem, które podważają trwałość związku. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że cudzoziemiec zeznał, iż w [...] zamieszkuje jego cała rodzina.
W dniu [...] stycznia 2015r., cudzoziemiec na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...]grudnia 2014r., Sygn. akt II [...]został zwolniony ze Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w [...].
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że z zeznań A. S., oraz jej rodziny w trakcie wywiadów środowiskowych wynika, że po zwolnieniu ze Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców, cudzoziemiec zamieszkał przy ul. O. w [...].. Biorąc pod uwagę całokształt materiałów zgromadzonych w sprawie fakt, że cudzoziemiec w chwili obecnej zamieszkuje wspólnie z A. S. nie może mieć - w ocenie organu odwoławczego - wpływu na wynik prowadzonego postępowania. W opinii organu postępowanie to jest podyktowane obawą o wynik postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie. Z uwagi na dotychczasowe postępowanie cudzoziemca, wielokrotne łamanie przez niego przepisów prawa i jego niską wiarygodność, oraz z uwagi na fakt, że pobyt cudzoziemca na terytorium RP wiąże się jedynie z chęcią zalegalizowania pobytu na terytorium państw Schengen, a także z uwagi na fakt, że centrum życiowe cudzoziemca do tej pory znajdowało się na terytorium [...], organ odwoławczy stwierdził, że udzielenie cudzoziemcowi zgody na pobyt humanitarny nie wydaje się uzasadnione, gdyż nie wykazał on wystarczająco, iż zachodzą ku temu przesłanki, zaś udzielenia zezwolenia dającego de facto większe przywileje niż w przypadku zezwolenia na pobyt czasowy w związku z małżeństwem z obywatelką polską, w takim przypadku wydaje się być całkowicie nieuzasadnione.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził również, że wyżej przytoczone okoliczności, nie potwierdzają aby cudzoziemiec prowadził w Polsce życie rodzinne.
Ponadto zaskarżona decyzji, w opinii organu odwoławczego, nie narusza prawa do życia prywatnego w rozumieniu art. 8 Konwencji o ochronie człowieka i podstawowych wolności.
Organ odwoławczy wskazał na fakt zamieszkiwania całej rodziny cudzoziemca w tym matki i brata cudzoziemca w kraju pochodzenia z którymi utrzymuje kontakt telefoniczny. Cudzoziemiec posługuje się językiem kraju pochodzenia wyjechał z [...]. jako osoba dorosła, w kraju tym zamieszkuje cała jego rodzina. Skarżący podczas swojego pobytu w Polsce nie posiadał legalnej pracy, co było konsekwencja nieposiadania przez niego tytułu pobytowego uprawniającego go do przebywania w Polsce.
W ocenie organu materiał dowodowy uzasadnia stwierdzenie, że więzi cudzoziemca z krajem goszczącym nie są na tyle silne, czy trwałe, aby uznać jego zobowiązanie do powrotu za nieuzasadnioną ingerencję w prawa chronione Konwencją.
Zaskarżona decyzja stanowi bezpośrednią konsekwencję jego niezgodnego z przepisami pobytu na terytorium Polski i w świetle wniosków płynących z orzecznictwa ETPCz pozostaje w należytej proporcji do rodzaju i charakteru związków cudzoziemca z Polską.
Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, że należy zgodzić się z ustaleniami organu I instancji, iż decyzja o zobowiązaniu do powrotu nie naruszy prawa do życia rodzinnego, czy prywatnego cudzoziemca w Polsce, gdyż przebywa on w naszym kraju od kilku miesięcy przy czym większość tego czasu przebywał on w ośrodku strzeżonym dla cudzoziemców. Natomiast w takim przypadku nie następuje rozdzielenie rodziny, która zresztą przebywa w kraju pochodzenia, trudno jest też w tych warunkach mówić utrzymywaniu więzi o charakterze towarzyskim, a przepisy konwencji wskazanych w art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach nie zostaną naruszone.
W dniu [...] czerwca 2015 r. wpłynęła skarga cudzoziemca do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepełne zgromadzenie materiału dowodowego oraz przeprowadzenie dowolnej oceny wiarygodności zebranych dowodów, a także oparcie skarżonej decyzji o twierdzenia niepoparte żadnymi dowodami, przy jednoczesnym pominięciu materiału dowodowego przedstawionego przez pełnomocnika strony,
b) art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez nieodniesienie się w treści decyzji do podnoszonych przez stronę twierdzeń i dowodów, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz poprzez pominięcie w treści decyzji okoliczności świadczących na korzyść skarżącego, jak również nieuwzględnienie wszystkich protokołów przesłuchań strony, a jedynie wybranej wybiórczo części tych protokołów, co podważa zaufanie do organów administracji, c) art. 80 K.p.a. poprzez konsekwentne utrzymanie, że strona nie prowadzi w Polsce życia rodzinnego, pomimo że wszystkie okoliczności sprawy oraz dołączone dowody temu przeczą,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 303 ust, 1 pkt 2 w zw. z art, 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach poprzez wydanie decyzji o zobowiązaniu strony do powrotu w sytuacji, gdy w sprawie zachodziły przesłanki udzielenia zgody ze względów humanitarnych z uwagi na prowadzone przez stronę życie rodzinne na terytorium Polski,
b) art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. poprzez nieuzasadnioną ingerencję w życie rodzinne strony i wydanie decyzji, której skutkiem jest przerwanie więzi rodzinnych cudzoziemca z A. S..
c) art. 47 Konstytucji RP poprzez bezpodstawne naruszenie prawa strony do ochrony życia prywatnego, rodzinnego i dobrego imienia oraz prawa decydowania o swoim życiu osobistym,
d) art. 318 ust. 1 i 3 ustawy o cudzoziemcach poprzez orzeczenie wobec cudzoziemca zakazu wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 12 miesięcy od dnia wydania decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w zaskarżonej decyzji, pomimo że w sprawie nie zachodziły w ogóle warunki do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu do kraju pochodzenia.
Podnosząc powyższe zarzuty cudzoziemiec wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy 2 dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z póżn. zm.) o uchylenie obu decyzji organów administracji.
W uzasadnieniu skargi cudzoziemiec powołał się na prowadzone w Polsce życie rodzinne ze swoją narzeczoną A.S.. Zarzucił organom nieuwzględnienie tej okoliczności przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy. W jego ocenie powołana wyżej okoliczność została przez niego na tyle uwiarygodniona, że powinna stać się podstawą do udzielenia mu w Polsce zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Nakazanie mu opuszczenia terytorium Polski w sytuacji, gdy prowadzi w Polsce życie rodzinne i zamierza zawrzeć wkrótce związek małżeński z panią A.S., stanowi naruszenie jego prawa do życia rodzinnego w rozumieniu przepisów międzynarodowych.
Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu, że bezpodstawnie podważył w zaskarżonej decyzji trwałość jego relacji z panią A. S.. Zaprzeczył aby w dniu [...] sierpnia 2014 r. zeznał aby A.S. była jedynie jego "znajomą". W jego ocenie to omyłka w tłumaczeniu popełniona przez tłumacza. Wyjaśnił, że w czasie tego samego przesłuchania nie miał jeszcze wiedzy o Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz praw nią gwarantowanych, stąd jego odpowiedzi na zadawane mu pytania w czasie ww. przesłuchania mogły być niepełne. Wiedzę o możliwości powołania się na prowadzone w Polsce życie rodzinne skarżący uzyskał dopiero na etapie postępowania odwoławczego kiedy skonsultował swoją sprawę z prawnikiem z organizacji pozarządowej zajmującej się pomocą cudzoziemcom. Na tej podstawie zainteresowany zarzucił organowi odwoławczemu, że bezpodstawnie użył argumentu
0. niepowołaniu się przez niego na prowadzone w Polsce życie rodzinne podczas pierwszego przesłuchania. Cudzoziemiec podważa też przeprowadzone w sprawie dowody, a przytoczone w zaskarżonej decyzji, które przemawiają na jego niekorzyść.
1. tak, zakwestionował wywiady środowiskowe przeprowadzone z sąsiadami pani A. S. (narzeczonej) i podważył możliwość czerpania z nich wiarygodnej wiedzy na temat jego relacji z panią A. S., w tym, w zakresie wiedzy o wspólnym zamieszkiwaniu z narzeczoną. W ocenie skarżącego organ niesłusznie powołał się na oświadczenia sąsiadów i rodziców pani A.S. złożone przed 22 stycznia 2015 r., z których wynika, że cudzoziemiec nigdy nie zamieszkiwał z panią A. S.. W ocenie cudzoziemca jest to spowodowane jego pobytem w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] oznaczonego sygn. akt VII[...]. Przez co wskazane wyżej zeznania nie mogły stanowić dowodu na brak łączącej go relacji uczuciowej z panią A. S.. Zainteresowany tłumaczy też wytknięte przez organ rozbieżności w zeznaniach swoich i pani A. S. w zakresie jego wykształcenia. Oprócz tego wyjaśnia dlaczego pani A. S. podała inny niż on powód jego wyjazdu do [...], wskazując, że wyjazd spowodowało wiele "równoległych przyczyn". Jego zdaniem organ odwoławczy nie powinien wyciągać negatywnych konsekwencji z powodu niezawarcia przez niego i panią A. S. związku małżeńskiego ponieważ już od [...] listopada 2014 r. trwa postępowanie przed Sądem Rejonowym w [...] w przedmiocie zwolnienia ich z obowiązku przedstawienia niektórych dokumentów niezbędnych do zawarcia związku małżeńskiego. Najbliższe posiedzenie w tej sprawie zostało wyznaczone przez ww. Sąd na dzień [...] czerwca 2015 r. Dodatkowo strona zarzuciła organom stronniczość w prowadzeniu przedmiotowego postępowania i podejmowanie wysiłków wyłącznie w celu gromadzenia dowodów przemawiających na niekorzyść strony, z pominięciem dowodów przemawiających na jej korzyść. Tym samym w ocenie skarżącego organy naruszyły przepisy postępowania dotyczące zasad gromadzenia i oceny materiału dowodowego i dokonały jego oceny w sposób dowolny, a nie swobodny.
Skarżący zakwestionował też nałożenie na niego obowiązku w postaci zakazu wjazdu z zawężeniem tego zakazu wyłącznie do terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 12 miesięcy, co w jego ocenie stanowi naruszenie art. 318 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach. Podnosząc powyższe zainteresowany wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji także w tej części, ponieważ w/w obowiązek w jego ocenie nie ma podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jako nieuzasadnionej i podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1) lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane.
Należy wskazać, że przepis art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach ma charakter obligatoryjny i zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w przypadku uznania, iż cudzoziemiec dopuścił się nielegalnego pobytu. Już samo stwierdzenie faktów odpowiadających hipotezie powyższych przepisów uzasadnia zastosowania sankcji w postaci zobowiązania cudzoziemca do powrotu oraz orzeczenia zakazu ponownego wjazdu przez określony czas.
Jako niebudzące wątpliwości Sądu należy uznać ustalenia organu, że w dniu [...] sierpnia 2014 r. skarżący został wylegitymowany przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w [...]. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że cudzoziemiec nie posiada tytułu pobytowego uprawniającego go do legalnego pobytu w Polsce. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na stwierdzenie, że wobec skarżącego zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.
Istotą sporu jest natomiast uznanie przez organ, że w sprawie nie znajdują zastosowania postanowienia art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, wykluczające wydanie lub wykonanie decyzji organu I instancji, jak również postanowienia art. 348 czy art. 351 tej samej ustawy uzasadniające udzielenie skarżącemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy zgody na pobyt tolerowany. Skarżący twierdzi, że jego nieformalny związek z A. S., obywatelką Polską stanowi podstawę do udzielenia mu w Polsce ochrony międzynarodowej w Polsce w postaci zgody na pobyt ze względów humanitarnych, a odmowa udzielenia mu tego zezwolenia i wykonanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu będzie stanowić naruszenie jego praw gwarantowanych przez Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Należy wskazać, że zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz) wydanym na gruncie art. 8 EKPC, jakkolwiek esencją ochrony wynikającej z ww. artykułu jest ochrona jednostki przed arbitralnymi decyzjami państwa naruszającymi życie prywatne i rodzinne, to należy mieć przy tym na uwadze wyważenie racji jednostki i społeczeństwa (por. wyrok ETPCz z 19 lutego 1996 r., Gül v. Switzerland, skarga nr 23218/94; wyrok ETPCz z 28 listopada 1996 r., Ahmut v. The Netherlands, skarga nr 21702/93). Na gruncie bowiem utrwalonego prawa międzynarodowego, prawo do kontroli ruchu osobowego na własnym terytorium stanowi jedną z podstawowych prerogatyw państwa (por. wyrok ETPCz z 8 kwietnia 2008 r. Nnyanzi v. United Kingdom, skarga nr 21878/06). Art. 8 EKPC nie nakłada na państwa ogólnego obowiązku szanowania wyboru cudzoziemca co do kraju w którym chciałby zamieszkać (por. wyrok Ahmut v. The Netherlands; wyrok Gül v. Switzerland; wyrok ETPCz z 31 stycznia 2006 r. Rodrigues da Silva i Hoogkamer v. The Netherlands, skarga nr 50435/99; wyrok ETPCz z 31 lipca 2008 r. Darren Omoregie and others v. Norway, skarga nr 265/07; wyrok ETPCz z 28 czerwca 2011 r. Nunez v. Norway, skarga nr 55597/09). Podobne stanowisko zostało przyjęte przez polskie sądy administracyjne (Por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 27/09, niepubl.; wyrok NSA z 12 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1706/06, LEX nr 384287; wyrok z 16 maja 2008 r. II OSK 438/07, LEX nr 505306). Ponadto zauważyć należy, że przepisy EKPC nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu cudzoziemców konieczności legalizowania im pobytu w formie przez nich wybranej, na wybranej przez cudzoziemców podstawie prawnej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy. W orzecznictwie ETPCz prezentowany jest pogląd, że naruszenia przepisów regulujących wjazd i pobyt cudzoziemców mogą uzasadniać podjęcie ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego cudzoziemca i ingerencja ta może polegać nawet na wydaleniu z kraju goszczącego (por. wyrok Darren Omoregie and others v. Norway; wyrok Nunez v. Norway; wyrok ETPCz z 14 lutego 2012 r. and Antwi others v. Norway).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że po przeanalizowaniu materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, na dzień podejmowania decyzji przez organ odwoławczy, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców prawidłowo ustalił, że związek cudzoziemca z A. S. z uwagi na krótkotrwałość wspólnych relacji, nie nabrał cech trwałości. Organy w tym zakresie przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zmierzające do zbadana, czy relacje łączące skarżącego z A. S. mieszczą się w zakresie znaczeniowym pojęcia życie rodzinne.
W tym celu organ odwoławczy przeanalizował zeznania cudzoziemca złożone do protokołu w dniu [..] sierpnia 2014 r., twierdzenia zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, wyniki wywiadu środowiskowego, oświadczenia A. S. o staraniach dotyczących zawarcia związku małżeńskiego, zeznania świadków H. L. i M. P., oraz zeznania do protokołu A. S. złożone w dniu [...]grudnia 2014 r. Organ odwoławczy wskazał na rozbieżności zeznaniami skarżącego a A. S. m. in. co do przyczyn opuszczenia przez skarżącego [...], następnie – F., faktu wspólnego zamieszkiwania w [...], przyczyn niewystępowania o zawarcie związku małżeńskiego.
Ponadto organ ustalił, że cudzoziemiec po opuszczeniu kraju pochodzenia zamieszkiwał we F., a jego pobyty na terytorium Polski początkowo miały wyłącznie charakter krótkotrwały i były związane z chęcią wykorzystania tzw. ustawy abolicyjnej, z której cudzoziemiec pragnął skorzystać w celu zalegalizowania swojego pobytu na terytorium państw układu Schengen. Skarżący ponownie wjechał do Polski dopiero pod koniec sierpnia 2014 r., a następnie został zatrzymany przez Straż Graniczną, w wyniku czego przebywał w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców aż do dnia [...] stycznia 2015 r. Dopiero po zwolnieniu ze strzeżonego ośrodka zamieszkał wspólnie z A. S.. Organ podkreślił także, że nie poddaje w wątpliwość zaangażowania uczuciowego A. S., jednakże z uwagi na krótkotrwałość wspólnych relacji pomiędzy nią a cudzoziemcem, uznaje że związek ten nie ma cech trwałości.
Organ wskazał także, że jedynie w okresie aplikowania przez skarżącego o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w tzw. trybie abolicyjnym, pobyt strony na mocy ustawy abolicyjnej był uznawany za legalny. Zatem przez większość pobytu na terytorium Polski nie posiadał on tytułu pobytowego i pobyt na terytorium RP był nielegalny, ponadto cudzoziemiec spędził kilka miesięcy w ośrodku odosobnienia.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i dokonanych na jego podstawie ustaleń, prawidłowo stwierdził, że zobowiązanie do powrotu skarżącego, nie narusza jego prawa do życia prywatnego i rodzinnego. W rozpatrywanej sprawie, z treści decyzji organu odwoławczego wynika na jakiej podstawie uznano, że nie zachodzą przesłanki wyłączające możliwość zastosowania w sprawie art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, bowiem argumentacji w tym zakresie jest jasna i obszerna, a twierdzenie skarżącego, że jest dowolna i arbitralna stanowi jedynie polemikę z ustaleniami organu, z którymi skarżący się nie zgadza.
W ocenie Sądu brak jest również podstaw do uznania, że organ bezpodstawnie orzekł wobec skarżącego zakazu wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 12 miesięcy od dnia wydania decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego, aby możliwe było orzeczenie zakazu wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemiec musi spełniać przesłanki wskazane w art. 318 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach. Art. 318 ust. 1 tej ustawy, nie może zdaniem skarżącego stanowić samodzielnej podstawy orzeczenia takiego zakazu, bowiem jest to przepis o charakterze ogólnym, który został sprecyzowany w ustępach 2 i 3, które są przepisami szczególnymi.
Zdaniem Sądu interpretacja powołanych przepisów przez skarżącego jest błędna. Art. 318 ust. 1 stwierdza: "W decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu". Z brzmienia tego przepisu zatem wynika, że obowiązkiem organu jest orzec w decyzji o zobowiązaniu do powrotu także o zakazie wjazdu albo tylko na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen.
Podsumowując Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza powołanych w skardze przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. Również z urzędu Sąd nie dopatrzył się innych uchybień uzasadniających wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło