IV SA/Wa 2089/16
WyrokWSA w Warszawie2018-01-18
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Joanna Borkowska, Aleksandra Westra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wydanie zaświadczenia zawierającego wykaz osób zameldowanych w budynku, powinien działać w trybie ustawy o ewidencji ludności, czy też w trybie wydawania zaświadczeń uregulowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście wiążącej oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wydanie zaświadczenia zawierającego wykaz osób zameldowanych w budynku, powinny działać w trybie wydawania zaświadczeń uregulowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego, jeśli strona wyraźnie sprecyzowała swoje żądanie w tym kierunku. Rozpatrywanie wniosku w trybie ustawy o ewidencji ludności, wbrew wyraźnemu sprecyzowaniu żądania przez stronę i wiążącej ocenie prawnej NSA, prowadzi do uchylenia zaskarżonych decyzji.Stan faktyczny
B. B., współwłaścicielka budynku, wystąpiła o wydanie zaświadczenia zawierającego wykaz osób zameldowanych w budynku. Po wielokrotnych postępowaniach, wezwaniach do sprecyzowania żądania i uchyleniu wcześniejszych decyzji przez NSA, organy administracji (Prezydent i Wojewoda) odmówiły udostępnienia danych, uznając, że strona nie wykazała interesu prawnego i rozpatrując sprawę w trybie ustawy o ewidencji ludności. WSA w Warszawie uznał, że organy nie zastosowały się do wiążącej oceny prawnej NSA, która nakazywała rozważyć, czy żądanie powinno być załatwione w trybie ustawy o ewidencji ludności, czy w trybie wydawania zaświadczeń z k.p.a., podczas gdy strona konsekwentnie domagała się wydania zaświadczenia.Rozstrzygnięcie
WSA uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta i zasądził od Wojewody na rzecz B. B. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr[...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych jednostkowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] r.; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz B. B. kwotę 100 (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda M. decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 47 ust. 3 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, po rozpatrzeniu odwołania B. B., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. o odmowie udostępnienia z rejestru mieszkańców [...] danych jednostkowych osób zameldowanych w poszczególnych lokalach w budynku przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji podano, iż pismem z dnia 5 listopada 2012 r. B. B. wystąpiła o wydanie zaświadczenia zawierającego wykaz osób zameldowanych w budynku przy ul. [...] w W., którego jest współwłaścicielką. Wojewoda M. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. w wyniku rozpatrzenia zażalenia uchylił postanowienie organu I instancji z dnia [...] grudnia 2012 r. o zwrocie wniosku i umorzył postępowanie organu I instancji z uwagi na brak formularza o udostępnienie danych osobowych. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2851/13, uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2013 r.,IV SA/Wa 514/13, oraz postanowienia organów obu instancji, wskazując na konieczność jednoznacznego ustalenia przedmiotu żądania B. B. Następnie nakazał rozważyć czy polega on na załatwieniu w trybie ustawy o ewidencji ludności, czy w trybie zaświadczenia uregulowanego w k.p.a. Organ I instancji pismem z dnia 28 października 2015 r. wezwał stronę do sprecyzowania żądania zawartego we wniosku z dnia 5 listopada 2012 r. Wnioskodawczyni w wyznaczonym 7 dniowym terminie nie udzieliła odpowiedzi. W tej sytuacji organ pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, o czym poinformował stronę pismem z dnia 23 listopada 2015 r. W odpowiedzi pełnomocnik strony podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z dnia 5 listopada 2012 r. i wniósł o wydanie zaświadczenia zawierającego wykaz imion i nazwisk osób zameldowanych w poszczególnych lokalach w budynku przy ul. [...] w W. Organ I instancji w tej sytuacji przyjął, że żądanie wnioskodawczyni dotyczy udostępnienia danych jednostkowych na podstawie ewidencji ludności. W piśmie z dnia 27 stycznia 2016 r. organ wyjaśnił stronie procedurę udostępniania danych jednostkowych na podstawie ustawy o ewidencji ludności. Następnie kolejnym pismem z dnia 18 lutego 2016 r. organ ponownie wezwał stronę do jednoznacznego określenia przedmiotu żądania zawartego w piśmie z dnia 5 listopada 2012 r. W odpowiedzi pełnomocnik strony przesłał wypełniony wniosek o udostępnienie jednostkowych danych, wskazując, że żąda danych osób zameldowanych ww. budynku. Wnioskodawczyni nie uzupełniła rubryk dotyczących danych osób, których dane chce otrzymać, ani zakresu żądanych danych. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ I instancji odmówił udostępnienia z rejestru mieszkańców danych jednostkowych osób zameldowanych w poszczególnych lokalach w budynku przy ul. [...] w W., stwierdzając, że wnioskodawczyni nie wykazała interesu prawnego w potrzebie uzyskania imion i nazwisk osób zameldowanych. Wojewoda M. rozpatrując odwołanie pełnomocnika strony, wskazał, że zasadnie organ I instancji przyjął, że żądanie wnioskodawczyni z dnia 5 listopada 2012 r. w istocie dotyczy udostępnienia danych jednostkowych, które należy rozpatrzeć na podstawie przepisów Rozdziału 6 ustawy o ewidencji ludności. Pełnomocnik strony bowiem wyjaśnił, że domaga się otrzymania imion i nazwisk osób zameldowanych w poszczególnych lokalach w budynku przy ul. [...] w W. W omawianym budynku, jak zaznaczył organ, istnieją samodzielne lokale mieszkalne. Strona mimo kilkukrotnych wezwań nie sprecyzowała, które lokale ma na myśli, czyich danych udostępnienia żąda, chociaż została poinformowana, że jeden wniosek o udostępnienie danych jednostkowych może dotyczyć danych jednej osoby albo imion i nazwisk wszystkich osób zameldowanych pod jednym adresem. Zgodne z art. 127 ust. 1 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności, każdy wyodrębniony lokal posiada własny adres, do każdego z nich należy złożyć osobny wniosek o udostępnienie danych osobowych oraz wpłacić opłatę stanowiącą sumę złożonych wniosków, a czego strona nie uczyniła. Ponadto osoba żądająca udostępnienia danych jednostkowych osób trzecich musi legitymować się interesem prawnym, który będzie uzasadniał potrzebę otrzymania żądanych danych. Organ odwoławczy stwierdził, że podziela stanowisko organu I instancji, że B. B. nie wykazała podsiadania interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych jednostkowych. Jako interesu prawnego nie można zakwalifikować woli otrzymania danych osobowych na potrzeby związane z wywozem śmieci. Obowiązek złożenia deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ciąży na właścicielu domu/lokalu. Składając to oświadczenie osoba obowiązana podaje m.in. liczbę mieszkańców nieruchomości, a nie ich dana osobowe. Sam akt bycia współwłaścicielem nieruchomości nie upoważnia do uzyskania danych osobowych osób zameldowanych na jej terenie. Wojewoda podkreślił, że do dnia wydania rozstrzygnięcia odwołujący nie wskazał nowych argumentów. Na powyższa decyzję B. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc, że podtrzymuje dotychczasowe stanowisko i wniosła o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie B. B. oświadczyła, że nadal podtrzymuje wniosek z dnia 5 listopada 2012 r. o wydanie zaświadczenia zawierającego wykaz osób zameldowanych w budynku. Dane te chciałaby uzyskać z podaniem imion i nazwisk osób zamieszkałych w konkretnym lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie kontroli sądowej poddano decyzję Wojewody M. z dnia [...] czerwca 2016 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. o odmowie udostępnienia z rejestru mieszkańców [...] danych jednostkowych osób zameldowanych w budynku przy ul. [...] w W. Zaskarżone decyzje wydane zostały w warunkach związania wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2851/13, którym uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 514/13, jak również zaskarżone postanowienie Wojewody M. z dnia [...] stycznia 2013 r. o umorzeniu postępowania i poprzedzające je postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. o zwrocie wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny polecił Prezydentowi [...] przy ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku B. B. o wydanie zaświadczenia, w pierwszej kolejności ustalić jaki jest konkretnie przedmiot żądania, a następnie rozważyć, czy podlega on załatwieniu w trybie przepisów o udostępnianiu danych ze zbiorów meldunkowych czy też w trybie wydawania zaświadczeń, o których mowa w k.p.a. Sąd wskazał na konieczność uwzględnienia przepisów ustawy z dnia 24 września 2010 r., o ewidencji ludności, która weszła w życie z dniem 1 marca 2015 r. W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie sądu administracyjnego przyjętą oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, nawet wówczas, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Prezydent [...] procedując ponownie po przekazaniu sprawy przez sąd administracyjny winien był zatem w pierwszej kolejności wyjaśnić dokładnie jaki jest przedmiot żądania wnioskodawczyni. W ocenie Sądu Prezydent [...] ponownie rozpoznając sprawę zastosował się do wskazań NSA jedynie w zakresie wyjaśnienia przedmiotu żądania. Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że organ kilkakrotnie pismami zwracał się do wnioskodawczyni dokładne sprecyzowanie żądania zawartego we wniosku z dnia 5 listopada 2012 r., informując ją przy tym o zasadach i trybie uzyskania danych jednostkowych o osobach zameldowanych w świetle przepisów ustawy o ewidencji ludności. Natomiast organ I instancji nie wywiązał się z zaleceń Sądu w zakresie jakim powinien rozważyć czy żądanie wnioskodawczyni podlega załatwieniu w trybie ustawy o ewidencji ludności czy w trybie wydawania zaświadczeń z k.p.a. Wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, że w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko i wyłącznie ta strona określa przedmiot swego żądania, przy czym w razie wątpliwości co do zakresu, czy przedmiotu żądania jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 5 lipca 1999 r. sygn. akt IV SA 1632/96, publ. LEX nr 47890; 11 czerwca 1990 r. sygn. akt I SA 367/90, publ. ONSA 1990, nr 2-3, poz. 47). Zaznaczyć należy, że dokładne ustalenie treści żądania strony jest istotne z uwagi na to, że wyznacza ona rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, tj. wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Organ zaś związany jest tym żądaniem. Ze znajdującego się w aktach sprawy wniosku z dnia 5 listopada 2012 r. wynika, że skarżąca domagała się wydania zaświadczenia zawierającego wykaz osób zameldowanych w budynku przy ul. [...] w W. W kolejnych pismach z dnia 4 grudnia 2015 r. i z dnia 7 marca 2016 r., stanowiących odpowiedź na wezwanie organu, skarżąca sprecyzowała, że podtrzymuje swój wniosek z dnia 5 listopada 2012 r. o wydanie zaświadczenia zawierającego wykaz imion i nazwisk osób zameldowanych w poszczególnych lokalach budynku przy ul [...] . Z tych pism, jak również z oświadczenia złożonego na rozprawie, wynika jasno, że skarżąca domagała się od organu wydania zaświadczenia. Zatem zgodnie z wytycznymi NSA wniosek skarżącej podlegał załatwieniu w trybie wydawania zaświadczeń regulowanych przepisami k.p.a. Powyższe oznacza, że organy obu instancji rozpatrując wniosek skarżącej w trybie ustawy o ewidencji ludności, mimo jego wyraźnego sprecyzowania, że chodzi jej o zaświadczenie, wydały rozstrzygnięcia sprzeczne z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania sformułowanymi w uzasadnieniu wyroku NSA sygn. akt II OSK 2851/13, co też musiało prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło