IV SA/Wa 209/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K i W. K. na czynność materialno-techniczną Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania aktu małżeństwa postanawia: odrzucić skargę. W piśmie z dnia 13 października 2017 r., sprecyzowanym następnie pismem z dnia 1 grudnia 2017 r., B. K. i W. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność materialno-techniczną Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania aktu małżeństwa. Pismem tym Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego powiadomił skarżących w trybie art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego, że w dniu 23 maja 2017 r. wpłynął do Urzędu Stanu Cywilnego wniosek B. S. o sprostowanie aktu małżeństwa sporządzonego na nazwisko K. W. i S. S. w zakresie nazwiska i nazwiska rodowego mężczyzny zawierającego małżeństwo K. winno być K., nazwisko i nazwisko rodowe ojca mężczyzny K. winno być K., nazwisko matki mężczyzny K. winno być K. oraz, że dokumenty dołączone do wniosku wskazują na możliwość sprostowania aktu. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w K. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Na wstępie wymaga więc rozważenia czy kwestionowane pismo Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego z dnia [...] czerwca 2017 r. ma charakter aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej podlegające kognicji sądu administracyjnego. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Kognicja sądów administracyjnych określona została m. in. w art. 3 § 2, § 2a i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 późn. zm.). Wskazane przepisy zawierają szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 2 tej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W świetle treści art. 3 § 2a powołanej ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto, z art. 3 § 3 powołanej ustawy wynika, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W rozdziale 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu (Dz. U. z 2016 r. poz. 2064 z późn. zm.) uregulowane zostały przesłanki zmian w aktach stanu cywilnego. Ustawodawca w art. 35 ust. 1 tej ustawy wskazał, że akt stanu cywilnego, który zawiera dane niezgodne z danymi zawartymi w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub z innymi aktami stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego, podlega sprostowaniu przez kierownika urzędu stanu cywilnego, który go sporządził. Przepis ten precyzyjnie określa przesłanki, które muszą być spełnione, aby sprostowania dokonał kierownik urzędu stanu cywilnego w formie czynności materialno-technicznej, o której mowa w art. 35 ust. 3 powyższej ustawy. Omawiany przepis dopuszcza zatem sprostowanie w akcie stanu cywilnego różnego rodzaju niezgodności, które wynikają z porównania treści tego aktu z dokumentami składającymi się na jego akta zbiorowe lub z innymi aktami stanu cywilnego, które stwierdzają zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego. Jeżeli sprostowanie aktu dokonywane jest z urzędu lub wnioskodawcą nie jest osoba, której akt dotyczy, kierownik urzędu stanu cywilnego ma obowiązek powiadomienia tej osoby o zamiarze sprostowania z urzędu lub o złożeniu wniosku o sprostowanie, stosownie do treści art. 35 ust. 4 omawianej ustawy. Istotą sprostowania aktu stanu cywilnego w świetle powołanego art. 35 ustawy jest doprowadzenie do prawidłowej treści aktu. W przedmiocie sprostowania aktu nie jest prowadzone postępowanie administracyjne. Jeżeli zatem wnioskodawcą nie jest osoba, której akt dotyczy, nie uczestniczy w procesie sprostowania jako czynności materialno-technicznej, zostaje jedynie powiadomiona przez kierownika urzędu stanu cywilnego o złożeniu wniosku lub o zamiarze sprostowania aktu z urzędu. Powiadomienie spełnia wyłącznie funkcję informacyjną – tak jak w niniejszej sprawie zaskarżone pismo. Sprostowanie aktu stanowi wyłącznie czynność materialno-techniczną, nie mają tu zatem zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem postępowania administracyjnego w tym zakresie się nie prowadzi. Jeżeli wnioskodawca spełni wymogi określone w art. 35 ustawy, sprostowanie aktu następuje w trybie natychmiastowym. Zaskarżone pismo nie mieści się zatem w granicach przedmiotowych zakreślonych przez art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie ma waloru ani aktu, ani czynności podlegającej kognicji sądu administracyjnego w przeciwieństwie do decyzji odmawiającej sprostowania takiego aktu. Tym samym brak jest podstaw prawnych do ustalenia właściwości sądu administracyjnego do rozpatrzenia niniejszej skargi. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.