IV SA/Wa 2112/07
WyrokWSA w Warszawie2007-12-21
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Anna Szymańska, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wymeldowania osoby z pobytu stałego, uznając, że nie opuściła ona dobrowolnie i trwale lokalu, mimo że przebywała w nim sporadycznie i posiadała inne miejsce zamieszkania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wymeldowania, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy nie wykazał jednoznacznie, aby osoba opuściła dobrowolnie i trwale lokal, zrywając z nim wszelkie związki i przenosząc centrum swoich interesów życiowych. Sam fakt sporadycznego przebywania lub nocowania w lokalu, przy jednoczesnym posiadaniu tam rzeczy osobistych i braku dowodów na trwałe zamieszkanie w innym miejscu, nie jest wystarczającą przesłanką do wymeldowania.Stan faktyczny
Skarżąca J. W. wniosła o wymeldowanie swojego byłego męża A. W. z lokalu mieszkalnego. Organy administracji dwukrotnie odmówiły wymeldowania, uznając, że A. W. nie opuścił dobrowolnie i trwale lokalu, mimo że przebywał w nim sporadycznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. W., uznając decyzje organów za zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że brak jest dowodów na trwałe opuszczenie lokalu i zerwanie związków z nim.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.), Protokolant Hanna Parypa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę -
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], Wojewoda Mazowiecki – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącej J. W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania A. W. z pobytu stałego w lokalu nr [...] w W. – utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu 23 maja 2005 r. na wniosek skarżącej J. W. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania A. W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] w W.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Prezydent W. decyzją z dnia [...] listopada 2005r. orzekł o wymeldowaniu A. W. z w/w lokalu.
Po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego przez A. W. odwołania Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. – utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji o wymeldowaniu. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy bezspornie wynika, że przesłanka, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych została spełniona. Organ uznał, iż A. W. opuścił dobrowolnie lokal nr [...] w W. w 1997 r. Następnie wprowadził się do niego ponownie na krótki czas w 2000r., po którym wyprowadził się dobrowolnie i trwale. Organ uznał, iż do wniosku takiego prowadzą zgodne, wzajemnie się uzupełniające dowody, którym organ odwoławczy dał wiarę, w szczególności oświadczenia złożone przez wnioskodawczynię i samego zainteresowanego. Ustalony stan faktyczny potwierdzają ponadto zeznania przesłuchanych w sprawie świadków: M. B., U. W. i E. C. Zeznania świadków M. C. i G. W. znalazły swe właściwe miejsce i zostały potraktowane jako jedne z wielu dowodów, ale nie jedyne dla ustalenia badanego stanu faktycznego. Organ wskazał, iż przesłuchani w toku postępowania świadkowie, których oświadczeń sam zainteresowany nie kwestionuje, np. M. B., który często przebywa w przedmiotowym lokalu i w nim nocuje - nie potwierdzają, że po 12 lipca 2005 r. A. W. powrócił rzeczywiście do spornego lokalu i lokal ten stanowi jego centrum spraw życiowych. Wobec powyższego organ stwierdził, że A. W., pomimo że utrzymuje, iż powrócił do lokalu 12 lipca 2005 r. i zamieszkał w nim na stałe to jednak działania podjęte przez wymienionego mają na celu pozorowanie zamieszkania i są związane z toczącym się wobec niego postępowaniem o wymeldowanie. W konsekwencji Wojewoda stwierdził, że A. W. nie mieszka w lokalu nr [...] w W. z rzeczywistym zamiarem stałego w nim przebywania, a jak wykazało postępowanie wyjaśniające przedmiotowy lokal opuścił dobrowolnie i trwale w 2000 r.
W wyniku rozpatrzenia skargi, jaką od w/w decyzji Wojewody Mazowieckiego wniósł A. W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał w dniu 5 lipca 2006 r. wyrok w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 385/06, którym uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2005 r. W uzasadnieniu orzeczenia WSA stwierdził na podstawie akt sprawy, iż A. W. posiada jednak swobodny dostęp do spornego lokalu, w którym ma swój pokój i - jak stwierdziła J. W. - przychodzi do niego okazjonalnie, na godzinę lub dwie, żeby się wykąpać lub zabrać swoje ubrania. Sąd podniósł ponadto, iż w dniu 12 lipca 2005 r. skarżący oświadczył do protokołu, że od tego dnia na stałe powrócił do spornego lokalu. Ponadto Sąd wskazał, iż - jak wynika między innymi z oświadczeń złożonych przez J. W. (k- 29 i k- 57 akt administracyjnych), oraz córki skarżącego U. W. (k- 26 akt administracyjnych) po tej dacie A. W. wprowadził się do spornego lokalu i zaczął w nim nocować. Ponadto WSA w Warszawie podniósł, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżący faktycznie w trakcie postępowania o jego wymeldowanie wprowadził się do spornego lokalu, oświadczając, iż robi to z zamiarem stałego w nim pobytu. Sąd wskazał także, iż w trakcie kontroli meldunkowej przeprowadzonej w dniu 27 października 2005 r. ustalono, że skarżący zajmuje najmniejszy 9 metrowy pokój. W pokoju tym znajduje się szafa ubraniowa, w której umieszczona jest duża ilość ubrań męskich oraz przybory toaletowe, a także miejsce do spania. W kuchni A. W. wskazał niewielką szafkę, na której stoi garnek, zaś na ścianie wisi jego patelnia. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że skoro w rozpoznawanej sprawie organy uznały, iż pobyt A. W. w spornym lokalu po 12 lipca 2005 r. nie ma charakteru pobytu stałego, to zobowiązane były na bazie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazać okoliczności, które w ich ocenie potwierdzają tą okoliczność, czego jednak nie uczyniły. W konsekwencji WSA w Warszawie uchylając obie decyzje stwierdził w uzasadnieniu orzeczenia, iż organ winien ponownie przeprowadzić postępowanie administracyjne, celem rzetelnego ustalenia, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, czy skarżący zamieszkuje w spornym lokalu z zamiarem stałego w pobytu, czy też nie. W tym celu organ winien – jak wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku - rozważyć możliwość przeprowadzenia dowodu z wizji lokalnej zarówno w spornym lokalu, jak i w domu przy ul. [...] w W., pod kątem wykazania przez skarżącego, charakteru pobytu pod tymi adresami. Sąd uznał ponadto, iż organy powinny się także ustosunkować do wniosku J. W. w przedmiocie przeprowadzenia dowodu z zeznać osób zamieszkujący w sąsiedztwie posesji przy ul. [...] w W.
Rozpatrując sprawę ponownie Prezydent W. przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe.
W dniu 9 listopada 2006 r. skarżąca J. W. zeznała, iż od lipca 2005 r. jej były mąż – A. W. przebywa w spornym lokalu nr [...] w W. Według jej zeznań od listopada 2005 r. do września 2006 r. w lokalu bywał on rzadko, może jeden raz w tygodniu. Skarżąca stwierdziła, iż od września 2006 r. w lokalu bywa częściej, może 2-3 razy w tygodniu i czasami nocuje. Według skarżącej były mąż zgłosił w spółdzielni mieszkaniowej, że od 1 września 2006 r. będzie mieszkał w spornym lokalu. Według J. W. były mąż pozoruje zamieszkiwanie w lokalu, albowiem jego stałym miejscem zamieszkania jest nieruchomość przy ul. [...] w W.
Z kolei przesłuchany w toku ponownego postępowania A. W. zeznał, iż wbrew twierdzeniom skarżącej stale zamieszkuje w lokalu przy ul. [...], gdzie zajmuje pokój o powierzchni 9 m2.
W dniu 20 marca 2007 r. pracownicy Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu W. [...] przeprowadzili oględziny lokalu nr [...] w W., w wyniku których ustalono - tak jak poprzednio, iż A. W. zajmuje pokój o powierzchni 9 m2, w którym znajdują się części meblościanki, szafa z ubraniami męskimi, a także kozetka do spania. Ponadto w toku czynności ustalono, iż w kuchni w jednej z szafek A. W. wskazał swoje naczynia kuchenne.
Z kolei w dniu 21 marca 2007 r. pracownicy w/w Delegatury [...] przeprowadzili oględziny w budynku przy ul. [...] w W., w wyniku których ustalono, że budynek ten ma około 54 m2 i jest w złym stanie technicznym. W protokole kontroli wskazano, iż w jednym z pomieszczeń A. W. prowadzi swoją pracownię – zakład rzemieślniczy. Ustalono ponadto, iż środkowe pomieszczenie jest pokojem, który zajmować ma kuzyn A. W. W trzecim pomieszczeniu znajduje się kuchnia, z której ogrzewane są pozostałe pomieszczenia. Ponadto w toku czynności ustalono, iż w budynku nie ma sanitariatów.
W trakcie postępowania do akt sprawy złożono również oświadczenie z dnia 4 kwietnia 2007 r., w którym W. W. stwierdził, iż użytkuje pokój w budynku przy ul. [...] w W., który sąsiaduje z pracownią A. W., a także, iż większość elementów wyposażenia znajdującego się w tym budynku stanowi jego własność.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent W. - działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] odmówił wymeldowania A. W. z pobytu stałego w lokalu nr [...] w W. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż analizując materiał dowodowy zgromadzony w toku przedmiotowego postępowania – stwierdzono brak podstaw do wydania decyzji o wymeldowaniu A. W. ze spornego lokalu mieszkalnego. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ I instancji wskazał, iż opuszczenie miejsca stałego pobytu winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Zdaniem organu rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Prezydent W. podniósł, iż opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założenie w innym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Organ I instancji stwierdził, iż z wyjaśnień stron wynika, że A. W. zajmuje w spornym lokalu jeden pokój, w którym posiada swoje rzeczy osobiste. Według organu potwierdza to też córka stron – U. W. Ponadto – zdaniem organu – ustalono, iż od lipca 2005 r. A. W. nocuje w tym lokalu. W tej sytuacji Prezydent W. uznał, iż w stanie faktycznym sprawy bezspornym pozostaje fakt, iż A. W. nie opuścił w sposób dobrowolny i trwały lokalu nr [...] w W. Organ wskazał, iż z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że strona posiada w lokalu swoje rzeczy osobiste, a zatem nie zerwała wszelkich łączących ją z lokalem więzi, a ponadto nie wyraża ona zamiaru trwałego opuszczenia lokalu, uważając sporne mieszkanie za miejsce swojego pobytu stałego. Organ I instancji powołując się na oględziny budynku przy ul. [...] w W. – stwierdził, iż czynność ta nie wykazała, aby A. W. mógł stale zamieszkiwać w tym budynku. Organ uznał, iż strona może przebywać, a nawet nocować w tym budynku, niemniej jednak stan budynku jest taki, że trudno byłoby tu stale zamieszkiwać. Prezydent W. stwierdził ponadto, iż zeznania świadków zgłoszonych przez J. W. nie wniosły nic do sprawy, ponieważ świadkowie pracują i nie mogą jednoznacznie stwierdzić, że A. W. nie zamieszkuje w lokalu. Ostatecznie organ I instancji uznał, iż najbardziej wiarygodne są zeznania córki U. W., jak i samej skarżącej J. W., z których wynika, że jednak A. W. w lokalu zamieszkuje. W konsekwencji Prezydent W. uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, potrzebna do wydania decyzji o wymeldowaniu.
Pismem z dnia 18 czerwca 2007 r. skarżąca J. W. odwołała się od w/w decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2007 r. do Wojewody Mazowieckiego. Wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i wydanie rozstrzygnięcia o wymeldowaniu A. W. z pobytu stałego w spornym lokalu bądź też o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, skarżąca zarzuciła:
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – polegające na błędnej jego wykładni poprzez przyjęcie, że w sytuacji, w której A. W. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, a jedynie odwiedza go dwa razy w tygodniu, zamieszkując jednocześnie w budynku przy ul. [...] w W. – brak jest podstaw do wymeldowania go z pobytu stałego;
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. – przez wadliwą ocenę dowodów, jak również art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez brak wyjaśnienia przeprowadzonej przez organ oceny dowodów oraz brak wskazania, którym dowodom organ dał wiarę, a którym odmówił wiary i dlaczego, a także jakie okoliczności uznał za udowodnione. W uzasadnieniu odwołania skarżąca stwierdziła, iż nie może być uznane za przeszkodę do wymeldowania to, że anektując jeden pokój były mąż uczynił z niego składowisko swoich nieużywanych rzeczy. Według skarżącej stan ujawniony w ewidencji powinien być zgodny z rzeczywistym miejscem zamieszkania danej osoby, gdy tymczasem rzeczywistym miejscem zamieszkania A. W. od 1997 r. jest dom przy ul. [...], pomimo że jest on zameldowany przy ul. [...]. Ponadto skarżąca stwierdziła, iż tego rzeczywistego stanu rzeczy, jako przesłanki wymeldowania, nie mogą niweczyć rzadkie wizyty w przedmiotowym mieszkaniu, pozorujące jedynie zamieszkiwanie. Zdaniem skarżącej z całą pewnością mieszkanie przy ul. [...] nie stanowi dla A. W. centrum życiowego, w którym stale dana osoba przebywa, nocuje, itd. Okoliczności te – według skarżącej – potwierdzają przesłuchani w sprawie świadkowie, w tym córka wnioskodawczyni i osoby mającej podlegać wymeldowaniu.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego Wojewoda Mazowiecki – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] - utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy wymeldowania. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego - stwierdził, iż w toku postępowania wykazano, że lokal nr [...] w W. stanowi miejsce stałego pobytu A. W. Zdaniem Wojewody Mazowieckiego powyższy fakt wynika z wyjaśnień córki stron – U. W., która oświadczyła w toku postępowania, iż ojciec wprowadził się ponownie do spornego lokalu, gdy został powiadomiony o toczącym się postępowaniu o swoje wymeldowanie i do dzisiejszego dnia zajmuje w przedmiotowym lokalu najmniejszy pokój. Ponadto – jak wskazał organ odwoławczy – z oświadczeń samej wnioskodawczyni wynika, iż jej były mąż bywa w lokalu dwa, trzy razy w tygodniu i w nim czasem nocuje, a ponadto, że od września 2006 r. płaci za lokal około 1/7 czynszu. W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, iż dał wiarę wyjaśnieniom stron postępowania oraz wyjaśnieniom U. W., a także przeprowadzonym w toku postępowania administracyjnego oględzinom lokalu [...] w W. i oględzinom budynku przy ul. [...]. Tym samym organ odmówił wiary zeznaniom świadków zgłoszonych przez J. W. Wojewoda Mazowiecki stwierdził ponadto, iż A. W. posiada w przedmiotowym lokalu swoje rzeczy osobiste oraz nie wyraża woli opuszczenia przedmiotowego lokalu, ani też woli zerwania z nim wszelkich związków, a także nie zamierza ześrodkować swoich interesów życiowych w innym miejscu, co świadczy o tym, iż niespełniona jest przesłanka wskazana w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniająca jego wymeldowanie ze spornego lokalu mieszkalnego.
Od powyższej decyzji Wojewody Mazowieckiego skarżąca wniosła w dniu 28 września 2007 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:
- przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – polegające na błędnej jego wykładni, oraz
- przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. – polegające na wadliwiej ocenie dowodów prowadzącej do przyjęcia, że brak jest podstaw do wymeldowania A. W., a także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez niewłaściwe wyjaśnienie podjętej decyzji oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. – poprzez jego niezastosowanie, pomimo zaistnienia szeregu przesłanek nakazujących uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko - wskazała w uzasadnieniu, że w rzeczywistości organy obi instancji nie dokonały żadnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zgodnie z wytycznymi wskazanymi w art. 7 i art. 77 k.p.a. Ponadto – zdaniem skarżącej – Wojewoda Mazowiecki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu, dając bez żadnych zastrzeżeń wiarę niczym nie popartym twierdzeniom A. W., wbrew zeznaniom pozostałych osób, które przeczą jego stanowisku.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.).
W świetle przepisu art. 106 § 5 p.p.s.a w zw. z art. 233 k.p.c. rolą sądu administracyjnego jest dokonanie oceny materiału dowodowego w oparciu o zasady wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga J. W. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta W. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] - nie naruszają prawa.
Zdaniem Sądu orzekając w przedmiocie odmowy wymeldowania A. W. z pobytu stałego w lokalu nr [...] w W. organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, w tym przede wszystkim będący podstawą zaskarżonych rozstrzygnięć art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, kierując się przy tym zarówno wytycznymi zawartymi w przepisach postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., jak i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 385/06.
Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (tak m.in. wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt V SA 1496/00, LEX nr 54454).
Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (vide: wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123; tak również: wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969).
W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, iż opuszczenie lokalu jest to nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założenie w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności.
Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, iż zachowania, poprzez które przejawia się przebywanie danej osoby na stałe w konkretnym lokalu, mogą mieć w poszczególnych przypadkach różną postać lub częstotliwość, co może wiązać się z sytuacją życiową danej osoby, np. z wykonywaniem zawodu wymagającego częstych wyjazdów. Wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu musi prowadzić do wniosku, iż sam fakt przejściowej nieobecności, czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania, nie upoważniają jeszcze do automatycznego stwierdzenia, iż zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. O stosownym opuszczeniu może być mowa dopiero wtedy, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, iż lokal, w którym był na stałe zameldowany, przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych.
Mając na względzie powyższe należy - zdaniem Sądu - podkreślić, iż ze zgromadzonych w toku całego postępowania administracyjnego materiałów dowodowych nie wynika w jakikolwiek bezpośredni sposób, aby A. W. w sposób trwały opuścił lokal nr [...] w W. Brak jest również jednoznacznych dowodów na okoliczność, iż w analizowanym okresie zerwał on związki z lokalem, w którym dotychczas jest zameldowany i założył w nowym miejscu ośrodek swoich osobistych i majątkowych interesów.
W niniejszej sprawie należy zauważyć, iż w trakcie kontroli meldunkowej przeprowadzonej w dniu 27 października 2005 r. ustalono, że A. W. zajmuje w lokalu przy ul. [...] najmniejszy pokój o powierzchni 9 m2. Ustalono również, iż w pokoju tym znajduje się szafa ubraniowa, w której umieszczona jest duża ilość ubrań męskich oraz przybory toaletowe, a także miejsce do spania. Ponadto ustalono, iż w kuchni A. W. zajmuje niewielką szafkę, na której stoi garnek, zaś na ścianie wisi jego patelnia. Powyższe ustalenia znalazły następnie potwierdzenie w toku ponownie przeprowadzonych oględzin w/w lokalu w dniu 20 marca 2007 r.
Należy wskazać dodatkowo, iż kierując się wytycznymi WSA w Warszawie, zawartymi w orzeczeniu z dnia 5 lipca 2006 r. - organ przeprowadził również oględziny w budynku przy ul. [...] w W., w wyniku których nie ustalono, aby w budynku tym ześrodkowane było centrum życiowe A. W.
Zdaniem Sądu zarówno Prezydent W., jak i Wojewoda Mazowiecki, wydając decyzje w przedmiocie odmowy wymeldowania A. W. z pobytu stałego – słusznie dali wiarę dowodom, z zeznań zarówno córki, jak i samej wnioskodawczyni w zakresie, w którym świadkowie ci zeznali jednak, iż A. W. zajmuje w miejscu stałego pobytu pokój, przebywając w nim kilka razy w tygodniu.
W tej sytuacji trudno jest przyjąć na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego, iż uczestnik A. W. swoim zachowaniem wyraża wolę zerwania wszelkich związków z lokalem nr [...] w W., a także, że zamierza on ześrodkować swoje interesy życiowe w budynku przy ul. [...], w którym z uwagi na miejsce swojej pracy (pracownię rzemieślniczą) być może często przebywa, a nawet nocuje.
Zdaniem Sądu Prezydent W. rozstrzygając sprawę w toku ponownego postępowania zastosował się do wszelkich wskazań, jakie wynikały z orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2006 r., wydanego w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 385/06, a więc nie można zarzucić w niniejszej sprawie, aby organ ten naruszył normę wyrażoną w przepisie art. 153 p.p.s.a.
Według Sądu organy obu instancji – wbrew zarzutom skargi - dokonały wszechstronnej analizy materiału dowodowego, a także przeprowadziły wszystkie istotne i wnioskowane przez strony dowody w postaci m.in. przesłuchania świadków oraz dokonania oględzin w/w lokali.
Zdaniem Sądu przeprowadzoną przez Prezydenta W. oraz Wojewodę Mazowieckiego ocenę materiału dowodowego należy uznać za dokonaną z zachowaniem reguł swobodnej oceny dowodów i nienoszącą cech dowolności.
Trudno zgodzić się ze stroną skarżącą, iż dokonana przez te organy ocena materiału dowodowego była jednostronna, albowiem organy w sposób precyzyjny wyjaśniły w uzasadnieniu decyzji, dlaczego wydały rozstrzygnięcie bazując wyłącznie na oświadczeniach A. W., zeznaniach jego córki oraz byłej żony (skarżącej J. W.), a także na oględzinach lokali mieszkalnych.
Wojewoda Mazowiecki wyjaśnił w sposób precyzyjny, dlaczego pominął okoliczności podnoszone przez stronę skarżącą w odwołaniu. Z kolei organ I instancji wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, dlaczego uznał, że zeznania wnioskowanych przez skarżącą świadków nie wniosły nic do sprawy.
W ocenie Sądu, aby rozstrzygnięcie zawarte w decyzji administracyjnej ocenić w sposób prawidłowy, sąd administracyjny musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) dotyczących przede wszystkim kwestii wiarygodności dowodów zgromadzonych w toku postępowania. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych. W niniejszej sprawie warunek ten został spełniony.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że – wbrew zarzutom skarżącej - uzasadnienia obu skarżonych decyzji spełniają wymogi stawiane przez normę zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem zawierają szczegółowe wyjaśnienie okoliczności branych pod uwagę przy wydawaniu decyzji o odmowie wymeldowania.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło