IV SA/Wa 2126/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-05-10
Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które liczy 10 członków, z czego 8 opłaca składki w wysokości 10 zł miesięcznie, a pozostałe koszty pokrywane są przez członków indywidualnie, może ubiegać się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Stowarzyszenie nie wykazało braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Wskazano, że każdy podmiot wszczynający postępowanie powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów i planować budżet z uwzględnieniem tych wydatków. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno ograniczać się do sytuacji, gdy zdobycie środków jest obiektywnie niemożliwe. Stowarzyszenie, chcąc realizować swoje cele, powinno zapewnić środki na działalność, a domaganie się zwolnienia od kosztów sądowych prowadzi do finansowania działalności ze środków publicznych, co zaprzecza zasadzie prowadzenia działalności na bazie własnego majątku.Stan faktyczny
Stowarzyszenie E. zwróciło się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. Stowarzyszenie podało, że nie posiada środków finansowych, a wpływy ze składek są wydawane na bieżąco, głównie na opłaty sądowe. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o informacje dotyczące działań w celu gromadzenia środków, liczby członków i wysokości składek. Stowarzyszenie podało, że liczy 10 członków, 8 opłaca składki po 10 zł miesięcznie, a pozostałe koszty pokrywane są przez członków indywidualnie. Największe koszty to opłaty sądowe w sprawach decyzji środowiskowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono Stowarzyszeniu E. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia E. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: odmówić Stowarzyszeniu E. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stowarzyszenie E. w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania zwróciło się do Sądu z wnioskiem z 8 marca 2010 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że aktualnie Stowarzyszenie nie posiada żadnych środków finansowych. Wpływy ze składek wydawane są na bieżąco, głównie na opłaty sądowe.
Zarządzeniem z dnia 25 marca 2010 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie informacji:
- jakie działania podejmuje Stowarzyszenie w celu gromadzenia środków finansowych na realizację zadań określonych w Regulaminie Stowarzyszenia (m. in. na występowanie przed sądem jako strona – pkt 4.5. regulaminu)
- ilu członków liczy Stowarzyszenie,
- czy członkowie uiszczają składki, jeżeli tak, to w jakiej wysokości.
W piśmie z dnia 26 kwietnia 2010 r. Stowarzyszenie poinformowało, iż liczy 10 członków, składki członkowskie opłaca 8 osób w wysokości 10 zł miesięcznie (2 osoby ze względu na niskie dochody uchwałą członków zostały zwolnione z obowiązku opłacania składek). Zatem miesięczne dochody Stowarzyszenia ze składek wynoszą 80 zł, pozostałe środki na działalność pokrywane są przez poszczególnych członków w ramach ich indywidualnych możliwości. Największe koszty działalności wynikają z konieczności ponoszenia opłat sądowych, koszty te ciągle rosną. Stowarzyszenie najczęściej skarży decyzje środowiskowe, opłaty w tych sprawach wynoszą 200 zł.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Stwierdzić należy, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów postępowania, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Podkreślenia także wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Stowarzyszenie E., jak wynika z akt sprawy liczy 10 członków, 8 członków zobowiązanych jest do opłacania składek członkowskich w wysokości 10 zł miesięcznie, wydatki ponad kwoty uzyskiwane ze składek pokrywane są – jak wynika z pisma Stowarzyszenia z dnia 26 kwietnia 2010 r. – przez poszczególnych członków w ramach ich indywidualnych możliwości. Wpływy ze składek wydawane są na bieżąco, głównie na opłaty sądowe, które – jak podaje Stowarzyszenie – ciągle rosną.
Biorąc pod uwagę powyższe argumenty należy stwierdzić, że brak jest podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie spełniono przesłankę uzasadniającą przyznanie stronie prawa pomocy. Należy wziąć pod uwagę, że Stowarzyszenie chcąc realizować cele dla których zostało utworzone, określone w regulaminie powinno zapewnić na swoją działalność środki finansowe. Domagając się natomiast zwolnienia od kosztów sądowych faktycznie Stowarzyszenie domaga się finansowania swojej działalności ze środków publicznych, co prowadzi do zaprzeczenia zasady, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt II OZ 1433/06).
Dlatego też, na podstawie wyżej przywołanych przepisów oraz
art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cytowanej ustawy, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło