IV SA/Wa 213/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z.K. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia: umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2017 r. Referendarz sądowy m.in. ustanowił w niniejszej sprawie dla Skarżącego adwokata, w ramach przyznania prawa pomocy. W dniu [...] Okręgowa Rada Adwokacka w [...] pełnomocnikiem Strony wyznaczyła adwokat M. D. Wyrokiem z dnia 11 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniesioną skargę. Dnia [...] ustanowiona adwokat złożyła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku, wraz z odpisem opinii dla strony skarżącej. Odpis tej opinii doręczono Skarżącemu w dniu [...] W piśmie z dnia [...] Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej i wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W dniu [...] uzupełnił brak formalny wniosku o przyznanie prawa pomocy i złożył go na urzędowym formularzu. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369- dalej Ppsa), jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W ocenie Referendarza rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest zbędne, ponieważ postanowieniem z dnia 12 czerwca 2017 r. zwolniono Skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata z urzędu. Z akt sprawy wynika, że wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] pełnomocnik udzielił pomocy prawnej Skarżącemu w postępowaniu przed sądem I. instancji, jak też w postępowaniu przed sądem II. instancji (sporządzając opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku, jaki zapadł w niniejszej sprawie). W ponownie złożonym wniosku o prawo pomocy Skarżący domaga się wyznaczenia innego pełnomocnika, do sporządzenia skargi kasacyjnej. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wyznaczenie przez korporację prawniczą pełnomocnika i podjęcie przez niego działań stanowi wykonanie wydanego przez sąd postanowienia o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Brak jest przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat (radca prawny) nie spełnił jej oczekiwań. Postępowanie w zakresie ponownego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest w takiej sytuacji bezprzedmiotowe; zmiana prawomocnego orzeczenia wydanego w tym zakresie byłaby możliwa jedynie w wypadku zmiany okoliczności sprawy (por. postanowienia NSA z: 16.01.2018, sygn.. I OZ 1919/17, z 4.1.2011 r., sygn. II OZ 1313/10). Kwestie zaś dotyczące relacji między pełnomocnikiem i stroną, jak i możliwości wyznaczenia innego pełnomocnika, należą wyłącznie do właściwego samorządu zawodowego, gdyż zmiana pełnomocnika z urzędu winna odbywać się na płaszczyźnie działalności właściwych organów samorządu zawodowego. To okręgowa rada adwokacka jest uprawniona do zmiany dotychczasowego pełnomocnika, o którego przyznaniu orzekł wcześniej wojewódzki sąd administracyjny, a nie ten sąd (por. postanowienie NSA z 26.04.2018 r., sygn. I OZ 409/18, z 15.11.2017 r., sygn. I OZ 1549/17). Biorąc pod uwagę powyższe stanowiska orzecznictwa stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do rozpoznania kolejnego wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji gdy uprzednio został zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata. Zmiany pełnomocnika może dokonać jedynie organ, który go wyznaczył, a zatem okręgowa rada adwokacka. Przy czym jedynie ubocznie i na marginesie należy zaznaczyć, że nawet wyznaczenie nowego pełnomocnika nie gwarantuje stronie, że wniesie on skargę kasacyjną od niekorzystnego rozstrzygnięcia. Udzieleniem pomocy prawnej w postępowaniu przed sądem II. instancji jest nie tylko sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej ale również sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia takiego środka. Dlatego na podstawie art. 249a i art. 258 § 1 pkt 7 Ppsa należało orzec jak w sentencji.