IV SA/Wa 2147/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: 1) odmówić K. S. zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla K. S. adwokata. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. S. z powodu nieuiszczenia wpisu w sprawie stwierdzając, że siedmiodniowy termin od dnia doręczenia skarżącemu wezwania do uiszczenia wpisu upłynął w dniu 4 października 2012 r., natomiast z danych zawartych w rejestrze opłat sadowych wynika, że wpis nie został uiszczony (sprawdzono rejestr do dnia 11 października 2012 r.). W dniu 16 listopada 2012 r. skarżący zwrócił się do sądu z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku (rubryka nr 5 formularza PPf) wskazał, że w dniu 27 września 2012 r. uiścił należny w sprawie wpis. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący mieszka wraz z żoną, są właścicielami mieszkania o pow. ok. 60 m2. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 2632 zł brutto, zaś jego żona – w wysokości 1610 zł (również z tytułu emerytury). Skarżący wymienił następujące wydatki: na mieszkanie – 657 zł, telefon – 42 zł, za samochód 800 zł, inne – 312 zł. Rozpoznając wniosek zważono co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla sienie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazał, aby w jego sytuacji uzasadnione było przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Należy mieć na uwadze, że skarżący oraz jego żona uzyskują stały comiesięczny dochód w łącznej wysokości 4242 zł brutto. W ocenie referendarza sądowego uzyskiwane przez skarżącego i jego żonę dochody pozwalają na takie zaplanowanie budżetu domowego, aby wygospodarować środki na poniesienie związanych ze sprawą kosztów sądowych (na tym etapie postępowania, wpis od skargi kasacyjnej – 100 zł). Pozwala na to zarówno charakter dochodu (stałe, comiesięczne świadczenie z ZUS) jak i jego wysokość. Dlatego też uzasadniona jest odmowa prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Oceniając jednak sytuację materialną skarżącego w kontekście poniesienia także kosztów zastępstwa procesowego, referendarz sądowy doszedł do wniosku, że poniesienie tych kosztów może narazić jego oraz jego żonę na uszczerbek utrzymania koniecznego. Dlatego też przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, należy uznać za uzasadnione. Dodatkowo należy mieć na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 listopada 2012 r. odrzucił skargę K. S. w niniejszej sprawie. Od powołanego orzeczenia przysługuje skarżącemu skarga kasacyjna (art. 173 § 1 P.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.