IV SA/Wa 2151/18

Dnia 29 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman Asesor WSA Paweł Dańczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 29 listopada 2018 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] czerwca 2018 r., [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargę - Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez [...] - obywatelkę Republiki Uzbekistanu, odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stan sprawy przedstawiał się następująco. Wnioskiem z dnia 29 listopada 2016 r. [...] wystąpił do Wojewody [...] o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej swojej żonie – [...] w celu połączenia z rodziną. Decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], Wojewoda [...] odmówił udzielenia cudzoziemce wnioskowanego zezwolenia, stwierdzając, że cudzoziemka nie posiada ubezpieczenia zdrowotnego oraz nie posiada zapewnionego miejsca zamieszkania w Polsce. Decyzję doręczono w dniu 23 maja 2017 r. Pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 7 czerwca 2017 r. cudzoziemka, za pośrednictwem Wojewody [...], złożyła odwołanie od powyższej decyzji do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po dokonaniu formalnej analizy wniesionego przez cudzoziemkę odwołania, stwierdził wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. uchybienie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Szef Urzędu wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia. Następnie wskazał, że kwestionowana przez stronę decyzja Wojewody [...] została doręczona za pośrednictwem dorosłego domownika w dniu 23 maja 2017 r., a więc termin do wniesienia od niej odwołania upływał 6 czerwca 2017 r., natomiast odwołanie datowane wprawdzie z tą datą zostało faktycznie nadane za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 7 czerwca 2017 r., czyli 1 dzień po upływie ustawowego terminu, co w rezultacie skutkowało stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Szef Urzędu nadmienił przy tym, że strona nie dołączyła do odwołania wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Od postanowienia Szefa Urzędu z dnia [...] czerwca 2018 r. strona, reprezentowana przez swojego męża, wniosła skargę, zarzucając kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7 k.p.a., w ten sposób, że strona została błędnie poinformowana przez pracownika [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...], do którego zgłosiła się z pytaniem w zakresie sposobu obliczania terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody, tj. czy święto - dzień ustawowo wolny od pracy wliczany jest do 14-dniowego terminu. W konsekwencji uzyskania negatywnej odpowiedzi miało to doprowadzić do uchybienia przez stronę terminowi; - art. 8 k.p.a., w ten sposób, że strona zasięgając informacji co do sposobu liczenia terminu do wniesienia odwołania, została wprowadzona w błąd, co skutkowało złożeniem środka zaskarżenia 1 dzień po terminie i wydaniem postanowienia o jego uchybieniu; - art. 9 k.p.a., poprzez wprowadzenie strony w błąd przez pracownicę [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...], co skutkowało uchybieniem 14-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania i wydaniem postanowienia w tym zakresie. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że po doręczeniu decyzji Wojewody [...] strona wniosła odwołanie [...] czerwca 2017 r. Uprzednio jednak, żywiąc wątpliwości, strona miała zwrócić się do jednej z urzędniczek [...] Urzędu Wojewódzkiego z pytaniem, czy przypadające w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania, tj. na dzień [...] czerwca 2017 r. święto Zielonych Świątek nie wlicza się do tego terminu. W odpowiedzi strona miała uzyskać odpowiedź, iż święto to nie wlicza się do wspomnianego terminu, dlatego kierując się tą wskazówką, złożyła odwołanie [...] czerwca 2017 r. w przekonaniu, że nie minął jeszcze czas na złożenie środka zaskarżenia. W skardze nadmieniono również, że skarżącej nie można przypisać winy w niezłożeniu odwołania z zachowaniem ustawowego terminu, ponieważ w chwili zasięgnięcia informacji w [...] Urzędzie Wojewódzkim wprowadzono ją w błąd co do sposobu obliczania terminu do wniesienia środka zaskarżenia, informując o tym, że dni ustawowo wolne od pracy nie są wliczane do terminu na złożenie odwołania. Skarżąca wskazała także, iż ma podstawowe wykształcenie i nie posługuje się biegle językiem polskim, a ponadto nie korzystając z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zwróciła się do Urzędu w celu rozwiania wątpliwości związanych ze sposobem obliczania terminu, gdzie poinformowano ją o także o tym, że sam Urząd oraz jego pracownicy nie świadczą usług doradztwa prawnego i udzielone przez nich informacje nie są wiążące. W dalszej części skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz poglądy doktryny z zakresu instytucji wniosku o przywrócenie terminu, mające świadczyć o braku jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca wniosła: o uwzględnienie skargi w całości i zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W jej następstwie postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Stosowanie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Dodać należy, że zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozpatrzył niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Badając legalności zaskarżonego postanowienia w świetle wyżej wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej także: k.p.a.), organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W warunkach niniejszej sprawy oznacza to, że kontrola sądu obejmuje przede wszystkim ustalenie, czy rzeczywiście doszło do uchybienia przez skarżącą 14-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania, oraz czy w sprawie nie został złożony wniosek o przywrócenie tego terminu. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji skutecznie doręczył skarżącej decyzję z dnia [...] maja 2017 r., natomiast odwołanie od tego rozstrzygnięcia zostało nadane za pośrednictwem operatora pocztowego 7 czerwca 2017 r. Przypomnieć należy, że w myśl art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z kolei art. 57 § 1 k.p.a. przewiduje, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Jednocześnie upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Stosownie zaś do § 4 ww. przepisu, jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Ponadto, na zasadzie art. 57 § 5 k.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru; 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe; 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym; 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej; 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku; 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy, wypada zauważyć, że kwestionowana przez skarżąca decyzja zawierała prawidłowe pouczenie co do przysługującego stronie środka zaskarżenia oraz trybu i terminu jego wniesienia. Z tego względu skarżąca nie miała usprawiedliwionych podstaw do innego niż literalne odczytania treści tego pouczenia, dlatego powinna była się do niego zastosować. W ocenie Sądu, ewentualne wątpliwości dotyczące zrozumienia pouczenia tym bardziej przemawiają za koniecznością bezpośredniego zastosowania się do jego treści, bowiem tylko wówczas pozwala to uniknąć uchybienia terminowi. Strona mogła oczywiście zwrócić się o dodatkowe wyjaśnienia, w tym – jak twierdzi – prosząc o stosowne informacje pracowników właściwego urzędu. Należy jednak zauważyć, że pozyskane tą drogą wiadomości nie mają charakteru prawnie wiążącego, o czym – jak wynika z treści skargi – skarżącą poinformowano podczas wizyty w urzędzie. Skarżąca nie może zatem stawiać zarzutu wprowadzenia w błąd przez pracownika organu co do sposobu obliczania terminu do wniesienia odwołania, skoro miała świadomość, że pozyskana tą drogą wiedza pozbawiona jest doniosłości prawnej i nie rodzi żądnych skutków odnośnie do sytuacji skarżącej w razie niezastosowania się do treści zamieszczonego w decyzji pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia. Co więcej, skarżąca sama dostrzega, że na potwierdzenie opisywanej przez nią historii nie jest w stanie przedstawić żadnych dowodów, a ponadto, nie można wykluczyć, iż w gruncie rzeczy nie doszło do wprowadzenia skarżącej w błąd, jeśli w odpowiedzi na jej wątpliwości pracownik organu administracji udzielił informacji o treści art. 57 § 1 zd. drugie k.p.a., wskazującego na niewliczanie do terminu dokonania czynności procesowych dni wolnych od pracy przypadających w ostatnim dniu ustawowego terminu. Podnoszone przez skarżącą okoliczności mogłyby stanowić przedmiot szerszej analizy w przypadku, gdyby wraz z odwołaniem złożyła także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Z akt sprawy bezspornie jednak wynika, iż wniosek taki nie został złożony. W niniejszych okolicznościach należy więc zauważyć, iż skoro skarżącej doręczono decyzję w dniu [...] maja 2017 r., to zgodnie z powołanymi wyżej przepisami 14-dniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczynał swój bieg 24 maja 2017 r. i dobiegał końca w dniu 6 czerwca 2017 r. Nadanie zatem odwołania przesyłką pocztową w dniu 7 czerwca 2017 r. obiektywnie świadczy o uchybieniu ustawowemu terminowi o jeden dzień. W świetle prezentowanej w judykaturze sądowym linii orzeczniczej "Przepis art. 134 kpa w zakresie w jakim dotyczy wydania odrębnego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, ma zastosowanie tylko wówczas, gdy strona wnosząc odwołanie nie składa jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ drugiej instancji w trakcie badania odwołania ustali, że wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego dla tej czynności" (zob. wyrok NSA z dnia 24 września 2008 r, I OSK 1496/07; podobnie także: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 marca 2007 r., III SA/Wr 673/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2007 r., VII SA/Wa 1784/06, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W realiach rozpatrywanej sprawy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców prawidłowo ustalił, że pomimo prawidłowo sformułowanego pouczenia o środkach zaskarżenia w decyzji organu I instancji, skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, a nadto wobec braku stosownego wniosku, nie było podstaw do przywrócenia tego terminu. W tej sytuacji, zgodnie z jednoznacznym i imperatywnym brzmieniem art. 134 k.p.a. organ ten miał prawny obowiązek wydać postanowienie stwierdzające powyższe uchybienie. Skoro zatem organ odwoławczy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych oraz zastosował właściwą podstawę prawną dla wydanego rozstrzygnięcia, nie można mu skutecznie zarzucać naruszenia wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Z tych samych względów niesłusznie podnoszony jest zarzut naruszenia przez ten organ zasady budzenia zaufania obywateli do władzy publicznej, o której stanowi art. 8 k.p.a., gdyż niezadowolenie adresata z treści prawidłowo wydanego rozstrzygnięcia, tj. podjętego na skutek należycie zbadanego stanu faktycznego i przy zastosowaniu odpowiednich przepisów, nie może być utożsamiane z działaniem wbrew tej zasadzie. Skarżąca niezasadnie podnosi także naruszenie wyrażonej w art. 9 k.p.a. zasady informowania, ponieważ informacja o przysługujących jej prawach związanych z możliwością kwestionowania skierowanego do niej rozstrzygnięcia została zawarta w prawidłowo sformułowanym pouczeniu decyzji Wojewody [...], do którego skarżąca miała obowiązek się zastosować, jeśli zamierzała skutecznie oponować przeciwko treści tego rozstrzygnięcia. Skarżąca mimo to polegała na informacjach uzyskanych od pracowników organu administracji, choć w praktyce nie można zweryfikować treści tych informacji, przy czym nie jest to istotne, bo jak skarżąca sama przyznała w skardze, że została również poinformowana, iż tego rodzaju wiadomości nie są co do zasady w ogóle udzielane przez kadrę urzędniczą i nie mają wiążącego charakteru. To zaś obligowało do działania strony zgodnie z zamieszczonym w decyzji pouczeniem. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu zaskarżone postanowienia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odpowiada prawu, dlatego zgodnie z art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.