IV SA/Wa 2159/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. i R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) września 2007 r., znak: (...) w przedmiocie warunków zabudowy terenu postanawia: odrzucić skargę. W skardze z dnia 30 października 2007 r. A. i R. D. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) września 2007 r., utrzymującą w mocy decyzję nr (...) o warunkach zabudowy. Powyższa skarga została wniesiona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z przepisem art. 53 oraz art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwaną dalej p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zauważyć należy, iż począwszy od dnia 1 stycznia 2006 r. skargę do sądu administracyjnego wnosi się wyłącznie za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są jej przedmiotem, co jednoznacznie wynika z brzmienia przepisu art. 54 § 1 ustawy p.p.s.a. Ustawodawca uregulował zatem pośredni tryb wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie przewidując jakiegokolwiek wyjątku. Obowiązujące przepisy nie wprowadziły żadnej możliwości konwalidowania błędnego wniesienia skargi, a tym samym podstaw do jej przekazania przez sąd organowi, którego działanie lub bezczynność zostały zaskarżone. Ponadto jeżeli skarga została zaadresowana i skierowana do sądu, to wymaga procesowego załatwienia, do zakresu którego nie należy przekazywanie jej pismem innemu podmiotowi (postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2007 r. sygn. akt II GSK 213/07, niepublikowane). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podziela stanowiska prezentowanego w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2007 r. (sygn. akt II OSK 1530/07, niepublikowane) oraz w postanowieniu z dnia 10 października 2007 r. (sygn. akt II OSK 1433/07, niepublikowane). Przepis art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazywał, iż w okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 2 (ustawa P.p.s.a), skargę wniesioną bezpośrednio do sądu administracyjnego, jeżeli wniesiona została w terminie określonym w art. 53 § 1 ustawy, o której mowa w art. 2 ustawy, sąd administracyjny przekazuje organowi, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, ze skutkiem określonym w art. 54 § 1 ustawy, o której mowa w art. 2. Wskazany przepis tylko na okres przejściowy dopuszczał bezpośredni tryb wnoszenia skargi i wraz z utratą jego mocy obowiązującej skargę do sądu administracyjnego wnosi się wyłącznie za pośrednictwem organu administracji publicznej. Ponadto dotyczył on trybu wnoszenia skargi i w tym kontekście obliczania terminu jej wniesienia, a nie zasad samego obliczania tego terminu. Niezachowanie prawidłowego trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego musi zatem skutkować jej odrzuceniem. Termin i tryb wnoszenia skarg do sądu administracyjnego jednoznacznie wynikają z treści obowiązujących przepisów ustawy p.p.s.a., o czym z resztą organy administracji publicznej mają obowiązek pouczać strony postępowania w skarżonym do sądu akcie z zakresu prawa administracyjnego. Wskazać również należy, iż przywoływana przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 października 2007 r. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 1987 r. III CZP 33/87 została podjęta w wyniku skierowanego pytania prawnego czy wniesienie rewizji w terminie dla dokonania tej czynności wprost do sądu rewizyjnego z pominięciem sądu, który wydał zaskarżony wyrok można traktować jako wniesienie rewizji w terminie. Powyższe świadczy o tym, że przedmiotem rozważań Sądu była terminowość wniesienia rewizji, a nie zasady postępowania w przypadku innego niż pośrednie złożenie rewizji. Powoływane orzecznictwo dotyczy skutków przekazywania skargi (środka odwoławczego) wniesionego do niewłaściwego sądu. Zasady te znajdują też odzwierciedlenie w procedurze sądowoadministracyjnej – art. 59 ustawy P.p.s.a. oraz w procedurze administracyjnej – art. 65 kpa. Reguły te nie mają jednak bezpośredniego przełożenia na możliwość przekazania skargi przez Sąd do organu administracji publicznej. Dotyczą one bowiem przekazywania skarg między sądami lub organami administracji publicznej, a nie między sądem a organem. Nadto przyjęta, w powołanych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, wykładnia przepisów prawa prowadziłaby do sytuacji, w której "terminowość" wniesienia skargi do sądu administracyjnego zależałaby od wewnętrznej organizacji pracy w danym sądzie, czego nie można uznać za prawidłowe. Warto również wskazać na wykładnię celowościową. W uzasadnieniu do prezydenckiego projektu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (druk sejmowy nr 19, data wpływu 22 październik 2001 r.), czytamy: "projekt powraca natomiast do rozwiązania, obowiązującego przed wejściem w życie dotychczasowej ustawy o NSA, według którego skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 ust 1). Okazało się bowiem, że wniesienie skargi wprost do sądu administracyjnego wydłuża postępowanie, prowadzi do stanu niepewności (organ dowiaduje się o złożeniu skargi po upływie kilku tygodni – po doręczeniu przez sąd odpisu skargi) i prowadzi niejednokrotnie, w przypadku podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, do wydania nowej decyzji przez organ administracji publicznej pierwszej instancji, mimo wniesienia skargi do sądu." Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż skarżący wnieśli skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 30 października 2007 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym). Powinni byli jednak skierować przedmiotową skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednakże za pośrednictwem organu, którego czynność skarżą, tj. za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Wobec tego, iż skarżący nie zachował trybu wskazanego w cytowanym wyżej art. 54 § 1 ustawy p.p.s.a., skargę należało odrzucić. Wobec wskazanego uchybienia bez znaczenia pozostaje jej merytoryczna ocena. Dodatkowo Sąd wskazuje, iż nieuprawniony również byłby ewentualny zarzut, iż niniejsze orzeczenie pozbawia stronę prawa do sądu. Badanie bowiem warunków formalnych wniesienia skargi, w tym także trybu jej wniesienia, należy do wstępnych czynności sądu. Żaden przepis prawa nie nakazuje traktować art. 54 § 1 ustawy p.p.s.a. w sposób szczególny w stosunku do pozostałych przepisów tej ustawy. Orzeczenie o odrzuceniu skargi ze względu na niedochowanie trybu jej wniesienia nie wywołuje skutków w postaci "powagi rzeczy osądzonej". W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 54 § 1 ustawy P.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.