IV SA/Wa 2159/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi V. T. i J. H. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W toku postępowania w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lipca 2012 r. skarżący J. H. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podniósł, ze jest niepełnosprawny, schorowany, jest emerytem obciążonym płaceniem alimentów. Wymienił następujące wydatki: leki – 310, wizyty lekarskie – 150 zł, energia elektryczna – 245,38 zł, abonament telefoniczny – 51,48 zł, koszty dostawy wody i odbioru ścieków – 64,28 zł, koszty wywozu śmieci – 71 zł, koszty zakupu opału -380 zł, koszty alimentów – 462 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie żoną, jest współwłaścicielem domu o pow. 109 m2 (w1/2)oraz współwłaścicielem działki siedliskowej o pow. 913 m2 (w ½). Skarżący otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 2.594,64 zł, zaś jego żona w wysokości 815 zł. Wnioskodawca pismem z dnia 19 października 2012 r. został wezwany do uzupełnienia wniosku – w terminie 7 dni - poprzez nadesłanie: a) wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, ewentualnie do złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych, b) dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów, c) dokumentów potwierdzających opłacania alimentów w podanej we wniosku kwocie. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 25 października 2012 r. Termin do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy upłynął w dniu 2 listopada 2012 r. Wnioskodawca w podanym terminie nie nadesłał żądanych informacji i dokumentów. Rozpatrując przedmiotowy wniosek należało uznać, zważono co następuje. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W rozpatrywanej sprawie stwierdzić należy, że omówiony warunek przyznania prawa pomocy, tj. wykazanie że wnioskodawca spełnia przesłanki uprawniające do zwolnienia od kosztów sądowych, nie został przez skarżącego spełniony. Podstawą pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o prawo pomocy może być wyłącznie rzeczywisty, zatem i aktualny stan majątkowy i możliwości płatnicze strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Wezwanie z dnia 19 października 2012 r. obejmowało dokumenty i oświadczenia pozwalające zweryfikować wiarygodność oświadczenia strony zawartego na formularzu PPF oraz ustalić okoliczności istotne dla rozpoznania wniosku, a niewyjaśnione dostatecznie przez wnioskodawczynię. Wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie do uzupełnienia wniosku i nie przedstawił dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Zatem z wniosku wynika, że skarżący oraz jego żona uzyskują stały comiesięczny dochód w wysokości 3.409, 73 zł. Nic nie wskazuje, aby zalegali opłatami, byli zadłużeni. Nie przedstawił żadnych dokumentów wskazujących na wyjątkowo trudną sytuację materialną. W tej sytuacji uznano, że skarżący nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika. Z przedstawionych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa orzeczono jak w sentencji.