IV SA/Wa 2181/12
WyrokWSA w Warszawie2013-12-12
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy elektrowni wiatrowej, uznając, że osoby, które podtrzymały odwołanie rodziców, nie posiadają przymiotu strony, mimo że ich rodzice przekazali im nieruchomość graniczącą z terenem inwestycji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedwcześnie umorzyło postępowanie odwoławcze w części dotyczącej J. G. i R. G., ponieważ mimo zbycia przez nich nieruchomości, ich synowie, którzy stali się współwłaścicielami nieruchomości sąsiadującej z planowaną inwestycją, podtrzymali stanowisko rodziców w odwołaniu. Organ odwoławczy powinien był wezwać synów do wyjaśnienia, czy potwierdzają wolę rodziców wniesienia odwołania w ich imieniu, a także rozważyć kumulację oddziaływań planowanej inwestycji z innymi, potencjalnie planowanymi przedsięwzięciami.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy elektrowni wiatrowej. Skarżący J. G. i R. G. oraz A. G. i K. G. zarzucili naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących statusu strony. SKO uznało, że A. i K. G. nie mają interesu prawnego, ponieważ ich nieruchomości nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji. W odniesieniu do J. i R. G., SKO stwierdziło, że zbycie przez nich nieruchomości oznacza brak interesu prawnego, mimo że ich synowie podtrzymali odwołanie rodziców.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję w części, w której umorzono postępowanie odwoławcze z odwołania wniesionego przez J. G. i R.G., oraz stwierdzono, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. G., R. G., A. G. i K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części, w której umorzono postępowanie odwoławcze z odwołania wniesionego przez J. G. i R.G.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].06.2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (zwane dalej SKO) - na skutek odwołania złożonego przez J. G. i R. G. zam. [...] oraz A. G. i K. G. zam. ul. [...] od decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...].03.2012 r., nr [...], którą ustalono środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej na działce oznaczonej nr ew. [...], położonej w obrębie wsi M., gm. M., powiat w. - umorzyło postępowanie odwoławcze.
Odwołujący się zarzucili naruszenie art. 82 ust. 1 pkt 1 lit a i b, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a i b w zw. z art. 79 ust. 1 i art. 80 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, obrazę § 3 ust. 1 pkt 6 w zw. z § 5 pkt. 1 lit. a, d pkt 2 lit. e, pkt 3 lit. a i c oraz § 4 rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacznie oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, naruszenie art. 112 pkt 1, art. 112 a w zw. z art. 115, art. 121 pkt 1, art. 122 ust 2 pkt 1. lit- a i b, art. 127 ust. 1- 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, naruszenie art. 13 ust. 1, 3,4, art. 49 ust. 1 i2 art. 74 ust. 1 i 2 oraz art. 77 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, rażące naruszenie art. 28 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 ust. 1 K.p.a.
Organ odwoławczy podał, że w dniu [...].05.2012 r. wpłynęło pismo P. G., który oświadczył, iż podtrzymuje stanowisko rodziców J. i R. G. wyrażone w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy M. nr [...] oraz pismo I. i A. G., którzy oświadczyli, że podtrzymują stanowisko rodziców – J. i R. G., wyrażone w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy M. znak [...] w imieniu własnym jak również jako prawni opiekunowie syna M. G..
SKO stwierdziło w swym rozstrzygnięciu, że tylko osoby legitymujące się interesem prawnym doznają ochrony w postępowaniu administracyjnym poprzez uzyskanie statusu strony w tym postępowaniu i związanych z tym uprawnień o charakterze procesowym. Ustawa z dnia 3.10.2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) nie precyzuje, kogo należy uznać za stronę postępowania przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Zgodnie z panującą w tym zakresie doktryną przyjąć należy, że przymiot strony w sprawach wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą posiadać podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednimi sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia co związane jest z narażeniem na jego oddziaływanie. Oddziaływania konkretnego przedsięwzięcia nie można jednak ograniczać jedynie do nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością, na której ma być ono realizowane. Obejmuje ono zarówno działki bezpośrednio przylegające do działki podlegającej zainwestowaniu, jak i działki sąsiednie (Krzysztof Gruszecki, Komentarz do ustawy Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, LEX/EI.2009).
Działka przewidziana pod budowę przedmiotowego wiatraka bezpośrednio graniczy z działką nr [...], stanowiącą drogę powiatową oraz z działką nr [...]. Tytuł prawny do działki nr [...] i [...] posiada Pan S. W.. Jak wynika z mapy ewidencyjnej oraz z wypisów z ewidencji gruntów K. G. posiada tytuł prawny do nieruchomości o nr. ew. [...], [...] i [...], natomiast państwo A. i K. G. na zasadzie wspólności małżeńskiej posiadają prawo do nieruchomości nr [...], [...], [...], [...]. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że nieruchomości te nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji. Zatem w świetle obowiązującego orzecznictwa sądowo administracyjnego wyjaśnienia wymaga kwestia wpływu planowanej inwestycji na nieruchomości odwołujących.
SKO podało, że w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji przeprowadził ocenę oddziaływania planowego przedsięwzięcia na środowisko, w toku której został sporządzony raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej, na terenie działki nr [...] o mocy 2,3 do 2,3 MW. Z raportu wynika, że planowane przedsięwzięcie będzie zlokalizowane na terenie otwartym, o funkcji rolniczej. W bezpośrednim sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia znajdują się wyłącznie tereny upraw rolnych i łąki oraz nieużytki. W dalszym sąsiedztwie zlokalizowana jest zabudowa zagrodowa - w odległości około 458,57 m, zaś w odległość 670,64 m usytuowana jest oczyszczalnia ścieków (potem autor raportu uściślił, że doszło do błędu w opisie najbliżej zlokalizowanych obiektów i nie jest to oczyszczalnia, a zakład produkcyjny PPHU "T.", zajmujący się produkcją opakowań tekturowych, który nie podlega ochronie akustycznej).
SKO stwierdziło, że w raporcie dokonano analizy akustycznej planowanego przedsięwzięcia. Najbliższa zabudowa chroniona akustycznie to zabudowa zagrodowa wsi M. - w odległości 458,57 m w kierunku Południowo-Zachodnim oraz zabudowa zagrodowa wsi O. w odległości 1,32 km i 1,40 km w kierunku wschodnim. Źródłem hałasu emitowanego z projektowanego obiektu do środowiska będzie praca turbiny wiatrowej. Zgodnie z danymi producenta moc akustyczną turbiny określono na poziomie 105 dB. Elektrownia wiatrowa pracowała będzie całą dobę. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14.06.2002 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826) nie ustala się poziomu hałasu dla użytków rolnych. Najbliżej położonym terenem chronionym w rozumieniu tego rozporządzenia jest teren zabudowy zagrodowej, dla którego dopuszczalny poziom hałasu dla pory dnia wynosi 55 dB natomiast dla pory nocnej 45 dB. Dokonane obliczenia wykazały, że eksploatacja elektrowni wiatrowej nie będzie źródłem ponadnormatywnej emisji hałasu określonej wskazanymi przepisami. W kwestii dźwięków emitowanych przez turbiny wiatrowe większość naukowców jest zgodna, że nie ma żadnych dowodów na to, by hałas, czy infradźwięki, których źródłem są elektrownie wiatrowe wywierały negatywny wpływ na zdrowie lub samopoczucie człowieka, o ile turbiny nie są zlokalizowane bezpośrednio w okolicy stałego przebywania ludzi.
Odnośnie wytwarzanego pola elektromagnetycznego biorąc pod uwagę fakt, iż generatory umieszczone są na wysokości ponad 100 m nad ziemią i że najbliższe tereny zamieszkane są oddalone o ponad 250 m stwierdzono, że istotne oddziaływanie, nie będzie miało miejsca. SKO wskazało, że stacja elektroenergetyczna będzie zaprojektowana tak, aby wszelkie istotne oddziaływania (w tym promieniowanie elektromagnetyczne) ograniczyć do obszaru wyznaczonego na tę stację. Stacja będzie zlokalizowana w trwałym obiekcie budowlanym, na terenie ogrodzonym, uniemożliwiającym wejście osób trzecich. Linie przesyłowe wytworzonej energii elektrycznej umieszczone będą pod powierzchnią gruntu, na głębokości przewidzianej właściwymi przepisami. Nie będą one zatem źródłem ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego.
SKO podkreśliło także, iż w raporcie uwzględniono również efekt migotania cieni. Wskazano, że elektrownie wiatrowe wytwarzają tzw. efekt migotania cienia, który może mieć negatywny wpływ na osoby stale przebywające w otoczeniu elektrowni. Obracające się łopatki turbiny wiatrowej mogą wytwarzać efekt stroboskopowy. Efekt wywoływany jest przez cień migotający z dużą częstotliwością Turbiny, które mają być zastosowane na proponowanej farmie będą obracały się z mniejszą częstotliwością - w ten sposób efekt będzie skutecznie zredukowany i nie będzie odczuwalny.
Wobec tego, mając na uwadze dane wynikające z raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko - w ocenie Kolegium Samorządowego - nieruchomości, do których posiadają tytuł prawny A. i K. G. znajdują się poza zasięgiem oddziaływania planowanej inwestycji.
Ustosunkowując się natomiast do odwołania J. G. i R. G. organ odwoławczy stwierdził, że jak wynika z dołączonych do akt sprawy wypisów z ewidencji gruntów - właścicielem działki nr [...] jest G. M., działki nr [...] G. I. i G. P., działek nr [...] i [...] G. P.. Jak wyjaśniono w piśmie Wójta Gminy M. z dnia [...].05.2012 r. R. G. aktem notarialnym Nr [...] w dniu [...].02.2012 r. przekazał działki na następców. Zatem J. i R. G. nie posiadają prawa ani do terenu inwestycji ani do żadnej z nieruchomości graniczących z terenem inwestycji. Skierowane zaś do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pisma z dnia [...].05.2012 r. wniesione przez P. G. oraz I. i A. G. jako podtrzymujących stanowisko rodziców J. i R. G., nie mają wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.
Wobec ustalonych okoliczności SKO stwierdziło brak podstaw prawnych do uznania A. i K. G. oraz J. i R. G. za strony w postępowaniu ustalającym środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej na działce oznaczonej nr ew. [...] położonej w obrębie wsi M..
We wniesionej skardze J. G. i R. G. oraz A. G. i K. G. zarzucili organowi orzekającemu naruszenie: 1/ dyspozycji art. 28 K.p.a. w związku z art 30 § 4 K.p.a. i art. 7 i art 77 § 1 i 2 K.p.a.- polegające na przyjęciu, iż skarżącym nie służy przymiot strony w niniejszym postępowaniu, przy równoczesnym zaniechaniu uwzględnienia przez organ orzekający na etapie rozpatrywania odwołań instytucji następców prawnych po stronie odwołujących w rozumieniu przepisu art. 30 § 4 K.p.a. oraz art. 77 § 1 i 2 K.p.a. i wykształconego w tej kwestii orzecznictwa sądów administracyjnych; 2/ sprzeczności istotnych ustaleń organu orzekającego II instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności treści uzasadnienia decyzji Wójta Gminy M. z dnia [..].03.2012 r. w związku ustaleniami przyjętego raportu o oddziaływaniu tego przedsięwzięcia na środowisko, opracowanego przez Pracownię Badań Ekologicznych "N." oraz opiniami RDOŚ, jak i stanowiskami pozostałych organów opiniujących to przedsięwzięcie, z których wynika że inwestycja ta należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które to uchybienie prowadziło do zamieszczenia informacji sprzecznych ze stanem faktycznym i prawnym.
Skarżący zauważyli, że status strony postępowania administracyjnego nie wynika z uznania jakiegokolwiek podmiotu za stronę nawet przez naczelny organ administracji państwowej, ale z przepisów prawa. Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa NSA jednym ze źródeł interesu prawnego, o którym stanowi art. 28 K.p.a. może być prawo cywilne, a w szczególności prawo rzeczowe. Poza sporem jest, iż w przepisach dotyczących środowiska naturalnego różny jest status prawny jednostki, kiedy występuje ona wyłącznie jako "obywatel" i kiedy jako "podmiot praw rzeczowych". Jednostka występująca jako podmiot praw rzeczowych jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a
Skarżący podkreślili, iż postępowanie administracyjne o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej na terenie działki nr.[...], położonej na gruntach wsi M. zostało wszczęte przez organ I instancji w czerwcu 2010 r. i było prowadzone w trybie i na zasadach określonych przepisami ustawy z dnia 3.10.2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
W toku rozprawy administracyjnej z udziałem mieszkańców wsi M. podnoszono zarzuty sprowadzające się do negatywnej oceny przedsięwzięcia ze względu na bliską odległość od istniejącej zabudowy mieszkalnej, co skutkować może zagrożeniami dla zdrowia, mieszkańców, ograniczeniem rodzajów i jakości upraw rolnych, obniżenia wartości rynkowej działek leżących w bezpośredniej i dalszej odległości od elektrowni wiatrowej. Nadto odwołujący w dniu [...].01.2011 r. złożyli protest przeciwko lokalizacji elektrowni wiatrowej na działce nr.[...], z uwagi na jej lokalizację w odległości - 458,57 m. od ich działki o nr. ew. [...], zabudowanej domem mieszkalnym i zabudowaniami gospodarczymi.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. odwołujący wnieśli o dopuszczenie ich do udziału w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony bowiem ich działka siedliskowa znalazła się w granicach zasięgu oddziaływania — dowolnie ustalonej wartości granicznej "około 450 m", przy braku ustalenia wysokości i stałego parametru hałasu, poziomu pola elektromagnetycznego, efektu tzw. migotania w granicach i parametrach przewidzianych przepisami szczegółowymi.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż przedmiotowy wniosek nie jest zasadny, bowiem odwołujący nie wykazali "interesu prawnego" uzasadniającego uznanie ich za stronę postępowanie w rozumieniu art.28 K.p.a., z czym skarżący nie zgodzili się. Współskarżący są właścicielami nieruchomości oznaczonej w ew. gruntów jako działka nr [...], położonej w M.. Jej odległość od działki nr [...], objętej zamierzeniem inwestycyjnym wynosi 458,57 m. W sposób nieuzasadniony uznano zatem, że p. G. nie legitymują się interesem prawnym, koniecznym do uznania ich za stronę niniejszego postępowania.
W ocenie skarżących, organ nie jest konsekwentny tak twierdząc, skoro jednocześnie zważył, że cyt. ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku /.../ nie precyzuje., kogo należy uznać za stronę postępowania w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Zgodnie z panującą w tym zakresie doktryną przyjąć należy, że przymiot strony posiadają w takiej sprawie podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, ponieważ mogą zostać narażone na jego oddziaływanie.
W sprawie "interesu prawnego"— ilustracją różnych przesłanek interesu prawnego mogą być tezy wyroków NSA jak podkreślono w skardze. I tak w sprawie inwestycji stwarzających uciążliwości dla otoczenia interes prawny ma osoba posiadająca działkę w strefie ich oddziaływania, a nie tylko posiadającą działkę graniczącą z działką na której me być elektrownia wiatrowa (wyrok WSA z 27.12.2000r. II SA/Gd 1443/98 niepublikowany). W takiej sytuacji, jak podkreślono w skardze, znalazł się jeden z odwołujących, którego działki o nr. [...], [...], [...], o bonitacji gleby klasy I-III, położone są przy drodze powiatowej, wzdłuż której biegnie sieć wodociągowa, kanalizacyjna, światłowód, a także o nr. [...], [...],[...] które znajdują się w pobliżu nieruchomości objętej zamierzeniem inwestycyjnym.
Przytoczono stanowisko NSA, że trudno byłoby przyjąć, iż postępowanie w sprawie dopuszczenia do budowy na określonej działce inwestycji powodującej określone uciążliwości w strefie przekraczającej granice tej działki, nie dotyczy interesu prawnego osoby, której nieruchomość znajduje się w strefie uciążliwego oddziaływania zamierzonej inwestycji (wyrok NSA w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2000r. IV SA 1368/98). Stwierdzono, że w uzasadnieniu prawnym NSA zważył, iż ze względu na hałas i wrażenie optyczne duńskie Stowarzyszenie S. zaleca zlokalizowanie wiatraka w odległości od najbliższej zabudowy równej 6-krotnej wysokości wiatraka/../.Przy wysokości wiatraka 40 m odległość od najbliższych zabudowań powinna wynosić 300 m.
Ewidentnym jest, jak podnieśli skarżący, iż budowa elektrowni wiatrowej w miejscowości M. firmy N. N 117 o mocy 2,4 MW na etapie "budowanego prototypu" nie upoważnia inwestora i organu orzekającego pierwszej instancji do ustalenia granicznej/ch/ stref emisji hałasu, wytwarzanego pola elektromagnetycznego, wrażenia optycznego /tzw. aspektu wizualnego/ - to jest ponadnormatywnego oddziaływania na środowisko w zakresie emisji hałasu na terenach chronionych akustycznie przyjętych i ustalonych dowolnie na około 500 m. Skoro wysokość projektowanego wiatraka sięgnie 150 m to według duńskich naukowców i praktyków w zakresie elektrowni wiatrowych odległość od najbliższych zabudowań powinna wynieść - 900 m. W tej sytuacji w tzw. strefie granicznego oddziaływania elektrowni wiatrowej znajdzie się zabudowa zagrodowa miejscowości M., licząca 1200 mieszkańców, w odległości - 670,64 m firma PPHU "T." produkcja opakowań z tektury, zatrudniająca 50 pracowników w systemie zmianowym, itd.
Skarżący podkreślili, że jednym ze źródeł interesu prawnego, o którymi stanowi art. 28 K.p.a. może być prawo cywilne, a w szczególności prawo rzeczowe, "osoba fizyczna dotknięta hałasem i wibracjami ma interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. w żądaniu podjęcia przez organ administracji państwowej decyzji zmierzającej do ochrony jej interesów " /Wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 stocznia 1999r .IV SA 2284/96/. "Jeśli dana inwestycje może szkodliwie oddziaływać poza terenem, którym dysponuje inwestor, to podmioty, których taka uciążliwość może dotknąć, mają interes prawny uczestniczenia w postępowaniu opartym o treść art. 68 ust. 5 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska" /Wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 1999 r. IV SA 6/97/.
Ewidentnym jest również wg skarżących, iż organ pierwszej instancji pismem z dnia [...].05.2012r w odpowiedzi na pismo organu orzekającego Il-giej instancji przedłożył aktualne wypisy z rejestru gruntów dla nieruchomości, do których odwołujący posiadają tytuł prawny oraz mapy ewidencyjne z naniesieniami powyższych nieruchomości oraz nieruchomości objętej zamierzeniami inwestycyjnymi. Jednocześnie poinformował, że odwołujący R. G., w dniu [...].02.2012r aktem notarialnym nr [...] przekazał przedmiotowe działki na następców. I tak według wypisu z rejestru gruntów działka nr [...] stanowiąca działkę siedliskową, zabudowaną domem mieszkalnym wraz z zabudowaniami, graniczącą z projektowaną elektrownią wiatrową stanowi własność 1/2 syna I. G. i 1/2 syna G. P.. W świetle art. 30 § 4 K.p.a prawem zbywalnym jest takie prawo które może być przedmiotem obrotu cywilnoprawnego - przeniesienia uprawnienia o charakterze administracyjnoprawnym może dojść w sytuacjach wyjątkowych, w szczególności w sytuacji, gdy prawo to jest związane z rzeczą. Przeniesienie własności tej rzeczy może powodować przeniesienie uprawnienia administracyjnoprawnego bądź wskutek samego przeniesienie własności, bądź w następstwie decyzji właściwego organu "Następcy prawni strony wstępują do postępowania w jej miejsce z mocy prawa - organ administracji nie wydaje rozstrzygnięcia w sprawie następstwa procesowego" /Teza pierwsza wyroku NSA z 4 stycznia 2000r.l SA 344/99 -Lex nr 0.47259/. Z tego względu wnieśli o dopuszczenie następców prawnych do udziału w tym postępowaniu.
Skarżący podnieśli także, iż zgodnie z dyspozycją art. 77 K.p.a. obowiązkiem organu jest wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co oznacza konieczność ustosunkowania się przez organ do wszystkich dowodów zebranych w sprawie" /Teza druga wyroku NSA w Lublinie z 15.12.1995r.SA/Lu 507/957 wyrok
NSA z: 3.02.1999r.IV SA 1010/97- nr.48135* wyrok NSA z 4 marca l999r.IV SA 288/97 nr 48135/.
Zatem, jak podnieśli skarżący, zasadnicze znaczenie ma dyspozycja art. 80 K.p.a., który nakazuje ocenę poszczególnych dowodów w kontekście całości materiału dowodowego. Oparcie rozstrzygnięcia tylko na niektórych dowodach z pominięciem innych jest niedopuszczalne. "Materiał, dowodowy zebrany w sprawie powinien być również spójny. Organ administracji naruszę przepisy postępowania, jeżeli ograniczy się do stwierdzenia istotnych rozbieżności w materiale dowodowym nie próbując ich określić i wyjaśnić "/Teza pierwsza wyroku NSA z 30.12,1980r.SA 645/80-0NSA 1981r. nr 1 poz.2 wyrok NSA z 13.12.1988 II SA 497/88-ONSA 1939 nr. 7 poz. 68/.
Jednocześnie powołali się na stanowisko Sądu, że "do naruszenia prawa przez organ administracji dochodzi nie tylko w wypadku wadliwej oceny prawnej stanu faktycznego, wadliwego zastosowania prawa, ale także wtedy gdy organ prawidłowo zastosuje prawo do wadliwie ustalonego stanu faktycznego.
Zatem zadaniem organu odwoławczego jest między inni, "dokonanie oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie przez organ pierwszej instancji, przy uwzględnieniu zmian stanu faktycznego po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, a przed wydanej decyzji w postępowaniu odwoławczym" Teza druga wyroku NSA i Lublinie OZ z 21.06.1988r, SA/Lu 151/88 ONSA 1988,nr.2 poz.72/. Tego formalnoprawnego wymogu, w ocenie skarżących, organ odwoławczy nie dochował w stosunku do następców - synów współskarżących, w świetle wyrażonej woli w piśmie z dnia 17.05.2012 r. Następcy prawni nie są bowiem zobowiązani do znajomości wykładni przepisu art. 30 § 4 K.p.a., czy też art. 33 § 1 i 2 P.p.s.a.
W ocenie skarżących, organ orzekający II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji błędnie ustalił dane dotyczące planowanego przedsięwzięcia, pozostające w sprzeczności ze sporządzonym raportem o oddziaływaniu na środowisko i istniejącym stanem faktycznym. Ustalenia są sprzeczne z rodzajem i miejscem realizacji przedsięwzięcia, określonymi decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...].03.2012r.
Skarżący ad.1 i ad.2. w odwołaniu pkt.1-5 podnosili, iż sporządzony i przyjęty "raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia pn. "Budowa elektrowni wiatrowej na terenie działki nr.ew.[...] położonej na gruntach wsi M. o mocy 2,3 do 2,5MW, opracowany przez Pracownię Badań Ekologicznych "H."
M. W., zawiera informacje sprzeczne z istniejącym stanem faktycznym i prawnym. Stanowisko to podzielają również mieszkańcy Gminy i radni Gminy M..
Skarżący powołali się także na przepis art 76 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku! jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenie oddziaływanie na środowisko.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swą dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga częściowo została oparta na uzasadnionych podstawach, w pozostałej części nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skład orzekający, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga częściowo jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie w odniesieniu do skarżących J. G.j i R. G. była przedwczesna.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego co do braku przymiotu strony tego postępowania u skarżących A. G. i K. G..
Jak wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wypisów z rejestrów gruntów działki do nich należące, stanowiące ich wspólność małżeńską oraz własność K. G., zlokalizowane są na terenie otwartym o funkcji rolniczej. Stanowią tereny upraw rolnych, łąki i pastwiska (nie są zabudowane).
Położone są w pewnej odległości od elektrowni wiatrowej, projektowanej na działce oznaczonej nr. ew. [...], położonej w obrębie wsi M., gm. M., powiat w.. Należąca do nich działka zabudowana budynkiem mieszkalnym, usytuowana jest w dużej odległości od terenu planowanej inwestycji, co nie pozwalało na przyjęcie, że zamierzona inwestycja mogłaby na nią negatywnie oddziaływać. Bez znaczenia dla ich przymiotu strony pozostaje także posiadanie niezabudowanej, częściowo uzbrojonej działki. Interes prawny musi być bowiem aktualny. W orzecznictwie sądowym przyjęto, że zdarzenia przyszłe i niepewne mogą stanowić jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym. O statusie strony nie świadczy także ewentualna zmiana wartości nieruchomości sąsiednich na skutek realizacji inwestycji (por. wyrok WSA w Szczecinie z 24.10.2012 r., sygn. akt II SA/Sz 649/11).
Mając zatem na uwadze ustalenia wynikające ze sporządzonego raportu, SKO miało podstawy do przyjęcia, że A. G. i K. G. nie mieli interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...].03.2012 r., nr [...], którą ustalono środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej na działce oznaczonej nr ew. [...]. Należące do nich nieruchomości znajdują się bowiem poza zasięgiem oddziaływania planowanej inwestycji. Organ odwoławczy przeanalizował wpływ tej inwestycji na ich nieruchomości z punktu widzenia poziomu hałasu zaznaczając, iż nie ustala się poziomu hałasu dla użytków rolnych. Z kolei linie przesyłowe wytworzonej energii elektrycznej umieszczone pod powierzchnią gruntu nie będą źródłem ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego, a efekt migotania cieni zostanie zredukowany i nie będzie odczuwalny ze względu na obracanie się turbin z mniejszą częstotliwością. Należy mieć także na uwadze, że w orzecznictwie Sądów Administracyjnych akcentuje się konieczność lokalizowania elektrowni wiatrowych właśnie na terenach rolniczych i nieużytkach o ograniczonej przydatności do innych celów (por. wyroki NSA: z 17.03.2011 r., sygn. II OSK 513/10, z 13.07.2012 r., sygn. II OSK 720/11, z 7.09.2012 r., II OSK 911/11, wyrok WSA w Warszawie z 13.09.2005 r., sygn. VII SA/Wa 1252/04, wyrok WSA w Łodzi z 2.02.2011, sygn. II SA/Łd 1475/10). W orzecznictwie, w kontekście pozwolenia na budowę, wskazuje się, że odległości elektrowni wiatrowych od siedzib ludzkich nie można wywodzić z ustawodawstwa innych krajów, natomiast w prawie polskim problematyka lokalizacji i budowy tych elektrowni dotychczas nie została skodyfikowana. Podobnie syndrom turbiny wiatrowej i migotania cieni nie jest w naszym prawodawstwie uregulowany. Jest to postulat de lege ferenda. Dopóki zatem polski ustawodawca kwestii tych nie unormuje, takie argumenty podmiotów aspirujących do uznania ich za strony postępowania środowiskowego pozostaną bez prawnej doniosłości.
Wobec tego zarzuty, które obecnie mogą zostać uwzględnione w postępowaniu środowiskowym, w kontekście posiadania przez właściciela, współwłaściciela lub użytkownika wieczystego działki położonej w bliskiej odległości od terenu przedmiotowej inwestycji przymiotu strony, mogą koncentrować się wokół kwestii wytwarzanego przez nią hałasu. Konieczne staje się zatem ustalenie czy hałas, który miałby być emitowany przez elektrownię wiatrową - na terenie osoby ubiegającej się o przyznanie jej przymiotu strony (wnoszącej odwołanie od decyzji środowiskowej) - przekroczy dopuszczalny prawem poziom emisji zarówno w porze dziennej jak i nocnej.
Uwagi te istotne stają się w odniesieniu do położonych blisko przedmiotowej inwestycji działek zabudowanych budynkami mieszkalnymi, jak działka o nr ew. [...]. Odnosząc się zatem z kolei do skargi wniesionej przez J. G. i R. G. stwierdzić należy, że w momencie złożenia przez nich odwołania, przekazanego do SKO z pismem z dnia [...].03.2012 r. nie byli oni już właścicielami działek położonych w bliskim sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji, które to aktem notarialnym z dnia [...].02.2012 r., Rep. A Nr [...] przekazali swym następcom prawnym. Okoliczność ta jest bezsporna. Organ odwoławczy przyjął zatem, iż nie mieli interesu prawnego w kwestionowaniu owej decyzji środowiskowej, co winno prowadzić do umorzenia postępowania odwoławczego także z ich odwołania.
Stanowisko takie, w ocenie Sądu było nieuprawnione, a to z tej przyczyny, że w ramach toczącego się postępowania odwoławczego przed SKO zarówno P. G. w imieniu własnym, jak i I. G. w imieniu własnym oraz wraz z żoną w imieniu nieletniego syna M. - podtrzymali stanowisko J. G. i R. G. zawarte w odwołaniu.
Podkreślenia wymaga, że działka zabudowana, siedliskowa o nr ew. [...] położona w odległości - 458,57 m od planowanej inwestycji, na mocy wskazanego aktu notarialnego stała się współwłasnością I. G. i P. G..
Nie oznacza to jednak, wbrew stanowisku skarżących, że w trybie art. 30 § 4 K.p.a. synowie automatycznie wstąpili w miejsce swych rodziców. J. G. i R. G. wnosząc odwołanie nie mogli bowiem już posiadać przymiotu stron tego postępowania.
Mając zatem na uwadze, że zarówno J. G. i R. G., jak i ich synowie nie byli reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, obowiązkiem SKO (wobec oświadczeń tej treści złożonych przez następców) było wezwanie I. G. i P. G. do złożenia wyjaśnień w trybie art. 64 § 2 K.p.a., czy zamiarem ich było potwierdzenie czynności złożenia odwołania, dokonanej przez ich rodziców. Odpowiedź twierdząca prowadziłaby do konstatacji, iż rodzice odwołanie to wnieśli w imieniu swych synów I. G. i P. G., współwłaścicieli zabudowanej nieruchomości o nr ew. [...], położonej w bliskim sąsiedztwie zamierzonej inwestycji. Organ odwoławczy winien także rozważyć zastosowanie art. 33 § 4 K.p.a.
Zaniechanie wskazanych ustaleń, wobec podniesionej na rozprawie kwestii przygotowywania wówczas po sąsiedzku kolejnej takiej inwestycji, tylko że dla fermy wiatrowej złożonej z 8 wiatraków, z wniosku tego samego inwestora jako współinwestora - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z racji braku rozważenia kumulacji oddziaływania przedmiotowej elektrowni wiatrowej oraz fermy wiatrowej, w kontekście wpływu wytwarzanego skumulowanego hałasu na nieruchomość zabudowaną - działkę o nr ew. [...].
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.
Wobec braku do zamknięcia rozprawy wniosku J. G. i R. G. o zwrot kosztów postępowania sądowego, Sąd o kosztach tych nie rozstrzygnął.
Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku organ odwoławczy zobowiązany będzie zastosować się do oceny prawnej i wskazań w nim zawartych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło