IV SA/Wa 2183/13

PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-13

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi wyznaczonemu z urzędu przysługują koszty pomocy prawnej za czynności podjęte w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeśli nie podjął on żadnych czynności procesowych poza zapoznaniem się z aktami sprawy?
Ratio decidendi
Adwokatowi wyznaczonemu z urzędu przysługują koszty pomocy prawnej jedynie za rzeczywiście udzieloną pomoc prawną. W przypadku braku podjęcia jakichkolwiek czynności procesowych w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, poza zapoznaniem się z aktami sprawy, wniosek o przyznanie kosztów za ten etap postępowania nie jest uzasadniony. Koszty te mogą zostać przyznane za czynności podjęte w postępowaniu przed sądem drugiej instancji, jeśli takie czynności zostały faktycznie wykonane.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. wniósł skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Został zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata z urzędu. Adwokat M. B. został wyznaczony po zmianie poprzedniego pełnomocnika. W postępowaniu przed sądem pierwszej instancji adwokat zapoznał się z aktami sprawy, ale nie podjął żadnych innych czynności procesowych ani nie reprezentował strony na rozprawie. Po oddaleniu skargi przez WSA, adwokat M. B. wniósł skargę kasacyjną i reprezentował stronę przed NSA. Następnie adwokat złożył wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej za postępowanie przed sądem pierwszej i drugiej instancji.
Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi M. B. tytułem kosztów pomocy prawnej kwotę 180 zł powiększoną o 41,40 zł tytułem podatku od towarów i usług, a odmówiono przyznania kosztów w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adw. M. B. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w postępowaniu przed sądem I i II instancji w sprawie ze skargi M. S.. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: 1. przyznać adw. M. B. tytułem kosztów pomocy prawnej kwotę 180 zł. (słownie sto osiemdziesiąt złotych) powiększoną o kwotę 41,40 zł. (słownie: czterdzieści jeden złotych 40/100) tytułem podatku od towarów i usług, 2. odmówić przyznania kosztów w pozostałym zakresie. Referendarz sądowy postanowieniem z 16 października 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2183/14 zwolnił M. S. od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnikiem skarżącego adw. W. P., a następnie w związku z wnioskiem strony o zmianę pełnomocnika, adw. M. B. (pismo ORA z 6 czerwca 2014r.). W dniach 23 czerwca i 7 lipca 2014r. pełnomocnik skarżącego zapoznał się w czytelni z aktami sprawy, nie złożył natomiast żadnego pisma procesowego i nie był obecny na rozprawie w dniu 3 października 2014 r. zakończonej wyrokiem oddalającym skargę Mariana Świderskiego na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 lipca 2013 r. W dniu 12 grudnia 2014 r. adw. M. B. wniósł w imieniu skarżącego skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji. W skardze kasacyjnej pełnomocnik zawarł wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej i oświadczył, że nie zostały one pokryte w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 września 2016r. sygn. akt II OSK 582/15 oddalił skargę kasacyjną M. S.. Jak wynika z protokołu rozprawy adw. M. B. uczestniczył w rozprawie przez NSA. Stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie pełnomocnika wyznaczonego przez właściwy organ samorządu zawodowego przysługuje za nieopłaconą pomoc prawną. Dla pozytywnego rozstrzygnięcia o wniosku pełnomocnika, po pierwsze zatem pomoc ta musi zostać rzeczywiście udzielona, a po drugie musi pozostawać nieopłacona. Za każdym więc razem, gdy rozpoznaniu podlega wniosek wyznaczonego pełnomocnika o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy pełnomocnik ten w istocie udzielił pomocy prawnej. Tylko w przypadku pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie, dopuszczalne jest obciążenie Skarbu Państwa wypłatą wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 720/04, z 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OZ 212/12, z 18 października 2007 r. sygn. akt II FZ 515/07, dostępne: www.nsa.gov.pl.). Należy zauważyć, że adwokat M. B. został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] niespełna cztery miesiące przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. W tym czasie nie podjął w imieniu strony żadnych czynności procesowych, nie reprezentował skarżącego na rozprawie, na której Sąd rozpoznał sprawę. Pełnomocnik dwukrotnie zapoznawał się z aktami sprawy, nie złożył jednak w jego imieniu żadnego pisma procesowego, w którym wyraziłby swoje stanowisko w sprawie. Z powyższego wynika, że wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w postępowaniu przed Sądem I instancji nie jest uzasadniony. Referendarz sądowy uznaje natomiast za uzasadniony wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu przed NSA. Adwokat M. B. sporządził i wniósł w imieniu skarżącego skargę kasacyjną od wyroku sądu I instancji oraz reprezentował M. S. na rozprawie. Za te czynności procesowe pełnomocnikowi należą się koszty w wysokości 180 zł., określonej w § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Dz. U. z 2013 r. poz. 461). Ustalona w powyższy sposób opłata podlega podwyższeniu zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia o stawkę podatku od towarów i usług, czyli o 23 % ustalonej kwoty wynagrodzenia (41,40 zł.). Biorąc powyższe pod uwagę, referendarz sądowy na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a powołanego rozporządzenia oraz § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801) w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz. 1714) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło