IV SA/Wa 2187/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku - oddala skargę - Pismem z dnia 20 lipca 2010 r., skierowanym do [...] Urzędu Wojewódzkiego - Wydziału Polityki Społecznej, M. J. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1997 r. nr [...] wyrażającej zgodę na instalowanie na dachu budynku D. w K. przy ul. [...] urządzeń telefonii komórkowej składających się z sześciu anten. Powyższy wniosek z załącznikami [...] Urząd Wojewódzki przekazał do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. uznał się za organ niewłaściwy do rozpatrzenia wniosku M. J. z dnia 20 lipca 2010 r. i na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.", przekazał go Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska do załatwienia zgodnie z kompetencjami. M. J. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, iż odpowiedzialność za zainstalowanie urządzeń telefonii komórkowej na dachu budynku domu wczasowego, położonego w K. jest wynikiem naruszenia prawa przez Naczelnego Lekarza Uzdrowiska. Według bowiem stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji z dnia [...] października 1997r. Naczelny Lekarz Uzdrowiska zobowiązany był do zaopiniowania tej inwestycji w celu zapewnienia ukształtowania otoczenia zakładów lecznictwa uzdrowiskowego oraz warunków środowiskowych zgodnie ze statutem uzdrowiska. Zdaniem skarżącego wyrażenie zgody przez Naczelnego Lekarza Uzdrowiska na zrealizowanie przedmiotowej inwestycji, czyni go prawnie odpowiedzialnym za likwidację naturalnych walorów uzdrowiska K. i z tego względu jego wniosek z dnia 20 lipca 2010r. powinien być przekazany do rozpatrzenia Ministrowi Zdrowia. Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie jest właściwy do załatwienia sprawy. Przepis art. 19 k. p. a. zobowiązuje organy administracji publicznej do przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Działania podjęte przez organy administracji publicznej z naruszeniem zasady właściwości rzeczowej i miejscowej i wydane na tej podstawie decyzje są obarczone wadą nieważności. Zgodnie z art. 20 k. p. a. właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania. W związku z tym podejmowanie działań przez organ nieuprawniony do rozpatrzenia sprawy byłoby działaniem niezgodnym z kompetencjami i stanowiłoby naruszenie prawa. Skargę do Sądu na powyższe postanowienie wniósł M. J. żądając zwrotu wniosku do [...] Urzędu Wojewódzkiego - Wydziału Polityki Społecznej na podstawie art. 66 § 3 k. p. a., który z kolei powinien go przekazać Ministrowi Zdrowia. Zdaniem skarżącego organem wyłącznie właściwym w sprawie jego wniosku z dnia 20 lipca 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1997r. wyrażającej zgodę ze względów środowiskowych na zainstalowanie na dachu budynku D. w K. urządzeń telefonii komórkowej jest Minister Zdrowia, jako organ sprawujący nadzór nad lecznictwem uzdrowiskowym. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w granicach sprawy, nie będąc związany - stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. ), dalej zwaną p.p.s.a.- zarzutami i wnioskami skargi, uznał że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Na wstępie podkreślić należy, iż kwestia właściwości organów administracji publicznej jest niezwykle istotna w postępowaniu administracyjnym. Naruszenie przepisów o właściwości przy wydawaniu decyzji stanowi wadę powodującą jej nieważność (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Każdy organ administracji publicznej powinien z urzędu badać swoją właściwość w sprawie. Wynika to z art. 19 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Obowiązek przestrzegania właściwości obejmuje również właściwość instancyjną - właściwość do weryfikacji decyzji w toku instancji oraz weryfikacji w trybach nadzwyczajnych o uchylenie, zmianę, stwierdzenie nieważności albo wygaśnięcia decyzji, jak i o wznowienie postępowania. Według art. 157 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego "Właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ". Zasady ustalenia właściwości instancyjnej reguluje art. 17 kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 17 kodeksu postępowania administracyjnego nie stanowi wyczerpującej regulacji ustalenia właściwości instancyjnej i musi być stosowany w związku z art. 20 kodeksu postępowania administracyjnego, który odsyła do regulacji materialnoprawnej. Z kolei z treści art. 20 k.p.a. wynika, że właściwość rzeczowa to upoważnienie bądź zobowiązanie określonego organu, wynikające z przepisów prawa, do załatwienia określonej kategorii spraw administracyjnych. Oznacza to, że organ administracji publicznej winien dokonać oceny podania wnoszonego przez stronę także pod kątem swojej właściwości do rozpoznania konkretnej sprawy. Z tych względów organ administracji publicznej ma obowiązek zbadać treść żądania w celu ustalenia własnej właściwości, ewentualnie ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia sprawy. W kontekście powyższych rozważań stwierdzić należy, iż w sprawie niniejszej organy dokonały prawidłowych ustaleń wskazując na brak ich właściwości do rozpoznania wniosku skarżącego i przekazując przedmiotowy wniosek do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jako organu właściwego do jego rozpoznania. Jak wynika z analizy akt administracyjnych zgromadzonych w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że we wniosku z dnia 20 lipca 2010 r. skierowanym do [...] Urzędu Wojewódzkiego - Wydziału Polityki Społecznej, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1997 r. nr [...] wyrażającej zgodę na instalowanie na dachu budynku D. w K. przy ul. [...] urządzeń telefonii komórkowej składających się z sześciu anten. Zauważyć należy, iż kwestionowana przez skarżącego decyzja Wojewody [...] wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ). Zgodnie z art. 68 ust 5 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania w/w decyzji, rozwiązania projektowe inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska podlegały ocenie rzeczoznawcy wskazanego przez terenowy organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego w zakresie oddziaływania tych inwestycji na środowisko oraz uzgodnienia z tym organem, z tym, że wyrażenie zgody następowało w formie decyzji. W tym miejscu zauważyć należy, iż kryteria ustalania organu wyższego stopnia zamieszczone w art. 17 k. p. a. pozwalają na określenie kompetencji organu w obowiązującym stanie prawnym. Wątpliwości co do kompetencji organu właściwego do prowadzenia postępowania nadzorczego powstają gdy dotyczy to decyzji wydanych w przeszłości przez organy, które w wyniku przeprowadzonych zmian strukturalnych zostały zniesione lub zreformowane, a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie powszechnie przyjmuje się stanowisko, iż właściwość rzeczową organu do stwierdzenia nieważności należy oceniać według przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę ustalenia właściwości organu przy wydawaniu weryfikowanej decyzji. W przypadku zmian w strukturze administracji publicznej ustala się najpierw organ, na który przeszła właściwość w danych sprawach, a dopiero potem określa się organ wyższego stopnia (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 732 oraz wyrok SN z dnia 3 września 1998 r. III RN 83/98, OSNIAPiUS 1999, nr 9, poz. 293). Ustawa, która stanowiła podstawę prawną wydania w/w decyzji Wojewody [...] na mocy art. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2002r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2001 r., Nr. 100, poz. 1085 ) utraciła moc z dniem 1 stycznia 2002r. Trafnie podniosły organy, iż w obecnym stanie prawnym postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko uregulowane zostało w ustawie z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), z przepisów której wynika, że organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1997r. jest Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. W myśl art. 123 ust. 1 w/w ustawy regionalny dyrektor ochrony środowiska jest organem administracji rządowej niezespolonej właściwym do realizacji zadań wymienionych w art. 131 ust. 1 tej ustawy, na obszarze województwa. Zgodnie z treścią powołanego art. 131 ust.1 do zadań tych należy także przeprowadzanie ocen oddziaływania przedsięwzięć na środowisko. Stosownie zaś do art. 127 ust. 3 w/w ustawy funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do regionalnych dyrektorów ochrony środowiska pełni Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, Prawidłowo zatem [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. uznał się za organ niewłaściwy do rozpatrzenia wniosku M. J. z dnia 20 lipca 2010 r. i na podstawie art. 65 § 1 k. p. a. przekazał go Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska do załatwienia zgodnie z kompetencjami wynikającymi z art. 157 § 1 k.p.a. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.