IV SA/Wa 2202/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-11
Skład orzekający: Paweł Groński, Marta Laskowska-Pietrzak, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia, może wymagać od inwestora przedstawienia analizy alternatywnych wariantów realizacji inwestycji, rozumianych jako zupełnie inny rodzaj przedsięwzięcia niż wskazany we wniosku?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jest związany zakresem wniosku inwestora i nie może wymagać przedstawienia analizy alternatywnych wariantów inwestycji, rozumianych jako zupełnie inny rodzaj przedsięwzięcia niż wskazany we wniosku. Wymaganie takie stanowi wykroczenie poza kompetencje organu i nie może stanowić podstawy do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ powinien ocenić przedstawione przez inwestora warianty przedsięwzięcia tego samego rodzaju, a nie narzucać inwestorowi zmiany przedmiotu inwestycji.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy farmy elektrowni wiatrowych. Organ I instancji odmówił wydania decyzji, domagając się uzupełnienia raportu o analizę alternatywnych wariantów inwestycji, rozumianych jako inne rodzaje odnawialnych źródeł energii (np. elektrownie wodne, słoneczne). Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że organ I instancji nie przeprowadził należycie postępowania wyjaśniającego i błędnie zinterpretował pojęcie "innego wariantu". Stowarzyszenie "S." zaskarżyło decyzję organu II instancji do WSA, domagając się jej uchylenia. WSA oddalił skargę, uznając decyzję organu II instancji za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "S." z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia oddala skargę
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: "kpa"), po rozpatrzeniu odwołania S. S.A. z siedzibą w U. od decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] czerwca 2014 r. (znak: [...]) o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych "T.", uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Z akt sprawy wynika, że Spółka S. S.A. złożyła w dniu [...] marca 2012 r. do Wójta Gminy T. wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych "T." w gminie T., powiat [...], woj. [...].
W toku postępowania w tej sprawie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 oraz art. 78 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., zwana dalej ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku) stwierdził, że przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zdaniem organu położenie inwestycji, sposób jej wykonania i eksploatacji nie spowoduje wystąpienia zagrożeń dla życia lub zdrowia ludzi i nie powinna powodować powstania konfliktów społecznych. Z tą opinią nie zgodził się Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] i postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. (znak: [...]), wydanym na podstawie art. 123 kpa w związku z art. 64 ust. 1 pkt 1a, ust. 3 i ust. 4 oraz art. 44 i 68 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, stwierdził, że istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko i określił zakres tej oceny (raportu). W tych okolicznościach faktycznych Wójt Gminy T. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. (znak: [...]) nałożył na inwestora – S. S.A z siedzibą w U., obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i ustalił zakres raportu o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko.
Po przedłożeniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, a następnie aneksu do raportu i uzupełnienia raportu, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...]) i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] (postanowienie z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]) uzgodnili projektowane przedsięwzięcie i określili warunki jego realizacji.
Następnie Wójt Gminy T. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. (nr [...]), działając na podstawie art. 71 ust. 1 i ust. 2, art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 78 ust. 1 pkt 2, art. 80 i art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku), odmówił Spółce wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że okoliczni mieszkańcy protestują przeciwko projektowanej inwestycji. Podał, że projektowane elektrownie wiatrowe będą usytuowane na terenach obecnie wykorzystywanych rolniczo, sąsiadujących z gruntami rolnymi, niemniej jednakże inwestycja naruszy dopuszczalne normy hałasu ustalone dla elektrowni wiatrowych (2-4 metry) i dlatego spowoduje szereg uciążliwości dla mieszkańców okolicy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Spółkę E. S.A. od decyzji organu I instancji, na podstawie art. 138 § 2 kpa., uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie. Przede wszystkim nie wyjaśnił, dlaczego nie podzielił pozytywnego stanowiska organów uzgadniających, nie odniósł się do treści tych uzgodnień, nie dokonał również oceny raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Według art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, organ przy wydawaniu decyzji środowiskowej bierze pod uwagę wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, ale sprzeciw społeczeństwa sam w sobie nie może przesądzać o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Negatywne stanowisko społeczeństwa może natomiast wpływać na konkretne uwarunkowania i wymogi planowanej inwestycji.
M. K. i W. N. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2013 r., który wyrokiem z dnia 19 grudnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1092/13 skargę oddalił. Zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie naruszyło przepisu art. 138 § 2 kpa. Organ odwoławczy wykazał w przekonujący sposób, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji było obarczone takimi uchybieniami, które nie mogły zostać usunięte w trybie art. 136 k.p.a., w konsekwencji, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie.
W wyniku oddalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi M. K. i W. N., Wójt Gminy T. rozpoznał sprawę ponownie i decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. (nr [...]) odmówił Spółce wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
W ocenie organu I instancji wydanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowanych nie było dopuszczalne, ponieważ inwestor - mimo wezwania – nie uzupełnił raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko o analizę alternatywnych wariantów realizacji tej inwestycji o inne niż elektrownie wiatrowe odnawialne źródła energii (elektrownie wodne, elektrownie słoneczne). Według organu, elektrownie wiatrowe zanieczyszczą środowisko, stąd przeciwko ich budowie sprzeciwiają się mieszkańcy okolicy. W tej sytuacji alternatywą dla tego przedsięwzięcia byłaby budowa małych elektrowni wodnych na rzece O. czy innego rodzaju odnawialnego źródła energii, które to warianty nie zostały w ogóle analizowane przez inwestora.
Powyższa decyzja Wójta Gminy T. została doręczona Stowarzyszeniu "S." z siedzibą w K., na skutek dopuszczenia go do udziału w niniejszym postępowaniu administracyjnym (postanowienie organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...]).
Spółka S. S.A. złożyła odwołanie od tej decyzji. W odwołaniu powtórzyła zasadniczy argument podnoszony w toku postępowania przed organem I instancji, że złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji budowy farmy elektrowni wiatrowych, nie zaś budowy innych niż elektrownie wiatrowe odnawialnych źródeł energii. Wezwanie Spółki do uzupełniania raportu było więc nieuzasadnione i nie mogło być podstawą wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań w oparciu o art. 81 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Ten przepis stanowi, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. "Inny wariant" to analiza budowy przedsięwzięcia tego samego rodzaju lecz o zmienionych parametrach, nie zaś przedsięwzięcia innego rodzaju. Skoro inwestor przeprowadził analizę innych wariantów inwestycji polegającej na budowie sześciu elektrowni wiatrowych (s. 41 raportu) to obowiązkiem organu było rozważenie czy jest możliwa budowa elektrowni wiatrowych w którymś z tych wariantów.
Zdaniem Spółki organ I instancji naruszył także art. 7 Konstytucji, ponieważ oparł zaskarżoną decyzję na dokumencie przygotowanym przez Kancelarię Senatu ("Energetyka wiatrowa a społeczności lokalne"). Zdaniem strony, ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku ani żaden inny przepis prawa nie określa minimalnej odległości turbiny wiatrowej od domostwa. W związku z tym informacje zawarte w powołanym dokumencie, dotyczące np. odległości turbin wiatrowych od zabudowań nie mają waloru dowodu w takiej konkretnej sprawie.
Organ I instancji naruszył również art. 77 § 1 i art. 80 kpa ponieważ nie rozpatrzył dostatecznie materiału dowodowego, w tym nie przedstawił dowodów potwierdzających, że turbiny wiatrowe będą znajdowały się za blisko zabudowań oraz że inwestycja naruszy dopuszczalne normy hałasu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa i zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uchyliło ponownie decyzję Wójta Gminy T. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji nie przeprowadził należycie postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie. Wójt Gminy T. nie wyjaśnił dlaczego nie podzielił pozytywnego stanowiska organów uzgadniających ani nie odniósł się do treści tych uzgodnień. Organ nie dokonał również wszechstronnej oceny raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Domagał się jego uzupełnienia o "warianty" rozumiane jako inny niż zaproponowany we wniosku rodzaj inwestycji. Nie dokonał jednak jego oceny w sposób zgodny z zasadami postępowania administracyjnego. Powinien natomiast rozważyć i ocenić, który z wariantów inwestycji zaproponowanych przez inwestora w raporcie (pkt 5 s. 41 i nast. raportu) jest optymalny z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska (art. 13 pkt 13 i art. 50 ustawy – Prawo ochrony środowiska).
Wójt wytknął również pewne nieprawidłowości w raporcie ale nie przedstawił własnych wyliczeń i dowodów na ich poparcie.
Te uchybienia, zdaniem organu odwoławczego dają podstawę do przyjęcia, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona, a niewyjaśniony zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Zdaniem Kolegium, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie było podstaw prawnych do wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla niniejszego przedsięwzięcia w oparciu o art. 81 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Powołany przepis może bowiem uzasadniać wydanie decyzji odmownej wówczas, gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że zasadna jest realizacja przedsięwzięcia w wariancie innym niż preferowany przez wnioskodawcę, a wnioskodawca nie wyraża zgody na inwestycje w wariancie alternatywnym.
Stowarzyszenie "S." w skardze na tę ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wniosło o jej uchylenie. Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie Kolegium nie miało podstaw prawnych do wydania decyzji kasacyjnej w związku z tym zaskarżona decyzja narusza art. 138 § 2 i art. 15 kpa. Według strony skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. powinno bowiem, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa orzec co do istoty sprawy, mając na uwadze że organ I instancji nie tylko dostatecznie, zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 kpa wyjaśnił okoliczności faktyczne sprawy ale również dążył do jej wszechstronnego wyjaśnienia żądając przedstawienia dodatkowych wariantów planowanego przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo wezwał inwestora do uzupełniania raportu o inne warranty projektowanej inwestycji i nie ma podstaw prawnych do ograniczenia tego "wariantowania" tylko do kwestii ilościowych. Dalej stwierdziło, że jakkolwiek obowiązkiem organu było przeprowadzenie m.in. wnikliwej i wszechstronnej analizy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 61 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku), to wobec podstawy wnioskodawcy, wydanie pozytywnej decyzji było w świetle art. 81 ust. 1 ustawy niemożliwe.
Zdaniem skarżącego raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie jest prawidłowy. Powszechnie znana jest bowiem znaczna uciążliwość elektrowni wiatrowych dla otoczenia, w szczególności dla zdrowia ludzkiego. Przedstawiony raport nie jest dokumentem urzędowym. Jego treść mogła być zatem poddana ocenie organu. Organ I instancji ocenił raport negatywnie. Działając w granicach swych kompetencji miał podstawę przyjąć, że raport nie uzasadnia realizacji planowanego przedsięwzięcia i dlatego odmawiając wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji nie naruszył art. 81 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Według przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd jest zobowiązany dokonać oceny legalności zaskarżonego orzeczenia niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotem skargi jest wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa decyzja o uchyleniu przez organ odwoławczy (SKO w S.) decyzji organu I instancji i o przekazaniu sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W zaskarżonej decyzji Kolegium uznało, że nie jest możliwe merytoryczne zakończenie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, o której mowa w art. 71 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.
Według art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Sąd kontrolując zgodność z prawem decyzji kasacyjnej wydanej w postępowaniu odwoławczym, jest obowiązany do dokonania oceny, czy organ nie przekroczył swoich uprawnień określonych w art. 138 § 2 kpa i nie naruszył w związku z tym art. 8 i art. 12 kpa. Zasada szybkości postępowania administracyjnego nie jest oczywiście wartością nadrzędną. Szybkość postępowania nie powinna kolidować z ciążącym na organie obowiązkiem dokładnego wyjaśnienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, a w szczególności z obowiązkiem zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (por. np. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 942/11, publ. LEX nr 1218905). Innymi słowy dyrektywa wnikliwego i szybkiego działania organu administracji, o której mowa w przepisie art. 12 kpa, nie uzasadnia zbytniego pośpiechu grożącego naruszeniem gwarancji procesowych strony postępowania.
Sąd nie podziela zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 138 § 2 kpa. w sposób przedstawiony w skardze. Organ odwoławczy nie miał podstaw do wydania orzeczenia merytorycznego, utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji. Prawidłowo bowiem uznał, że decyzja pierwszoinstancyjna narusza prawo.
Należy przypomnieć, że w art. 81 ust. 1 – 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku przesłanki odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia zostały określone w sposób wyczerpujący. Tak więc odmowa może nastąpić m. in. jeżeli organ rozpatrujący sprawę uzna, że z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji inwestycji w wariancie innym niż preferowany przez wnioskodawcę, a wnioskodawca nie wyraża na to zgody (art. 81 ust. 1).
Organ odmawiając ustalenia środowiskowych uwarunkowań powołał się na ten właśnie przepis art. 81 ust. 1. W szczególności na to, że wnioskodawcy odmówił uzupełnienia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko przez wskazanie w nim innych niż dotychczas przedstawione wariantów inwestycji, rozumianych jednakże przez organ jako elektrownia wodna lub słoneczna. Organ II instancji prawidłowo zakwestionował takie rozumienie innego wariantu wnioskowanej inwestycji. Miał oczywistą rację stwierdzając, że organ I instancji jest związany treścią wniosku inwestora i rozpoznaje konkretną sprawę administracyjną w granicach określonych wnioskiem wszczynającym postępowania w tej sprawie. Przedmiotem wniosku była zaś budowa sześciu elektrowni wiatrowych, a nie jak chciałby organ I instancji – budowa elektrowni wykorzystującej jakiekolwiek odnawialne źródła energii. Organ I instancji wykroczył zatem znacząco poza swoje kompetencje, podejmując próbę decydowania za inwestora o rodzaju zamierzonego przez niego przedsięwzięcia gospodarczego. W tej sytuacji nie można wymagać od wnioskodawcy, aby uzupełnił raport w sposób wskazany przez organ I instancji. A zatem zachowanie wnioskodawcy nie może być uznane za odmowę wyrażenia zgody na realizację inwestycji w wariancie sugerowanym mu przez organ rozpatrujący sprawę, stanowiącą w myśl art. 81 ust. 1 ustawy, podstawę do wydania odmownej decyzji środowiskowej. W tym więc zakresie zarzuty skargi, podnoszące, że wobec postawy wnioskodawcy wydanie w tej sprawie decyzji pozytywnej nie było możliwie, nie są uzasadnione. Należy jeszcze raz podkreślić, że organ dokonujący oceny w tym postepowaniu nie ma żadnych podstaw do zmuszania inwestora do całkowitej zmiany przedmiotu inwestycji. Czym innym bowiem jest wariantowanie przedsięwzięcia inwestycyjnego i dostosowywanie jego parametrów do potrzeb ochrony środowiska i miejscowych uwarunkowań, a czym innym zobowiązywanie inwestora do przedstawienia całkowicie innego wniosku dotyczącego innej inwestycji i w oparciu o tak wystosowane żądanie rozstrzyganie na niekorzyść strony.
Przedstawienie w raporcie - ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, projektowanego przedsięwzięcia w ujęciu wariantowym jest szczególnie istotne – raport nie stanowi bowiem opinii biegłego. Ustawa nie wymaga sporządzenia go przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną, jest tylko dokumentem prywatnym, podlegającym ocenie przez organ rozpoznający sprawę. Aby zapewnić organowi możliwość jak najpełniejszej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ustawodawca przewidział obowiązek wskazania w raporcie opisu analizowanych wariantów, co daje organowi możliwość porównania, a nawet wskazania wariantu innego, niż preferowany przez inwestora. Znaczenie wariantowego przedstawienia inwestycji w ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko podkreśla również z art. 68 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, zgodnie z którym organ, określając zakres raportu, może - kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wskazać m.in. rodzaje wariantów alternatywnych wymagających zbadania, a także art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz. U. z 2013 r., poz.627 ze zm.) o ochronie przyrody, który stanowi, że jeżeli przemawiają za tym konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym, i wobec braku rozwiązań alternatywnych, (...) organ może zezwolić na realizację planu lub działań, mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub obszary znajdujące się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1, zapewniając wykonanie kompensacji przyrodniczej niezbędnej do zapewnienia spójności i właściwego funkcjonowania sieci obszarów Natura 2000 (...).
Należy podkreślić, że w przedstawionym przez wnioskodawcę raporcie środowiskowym były zarysowane dwa warianty planowanej inwestycji : preferowany i alternatywny, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Organ rozpatrujący sprawę w I instancji nie dokonał jednak porównania tych wariantów i nie wypowiedział się, który z nich byłby bardziej odpowiedni z punktu widzenia oddziaływania na środowisko, czym zdaniem Sądu naruszył przepisy postępowania administracyjnego (art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.) i co prawidłowo ocenił organ odwoławczy. Organ dopuścił się również naruszenia wspomnianych przepisów kpa przez zdyskredytowanie i odmowę wartości dowodowej pozytywnego raportu środowiskowego wyłącznie na podstawie ogólnych jedynie, nie odnoszących się bezpośrednio do rozpatrywanej sprawy wypowiedzi o szkodliwości elektrowni wiatrowych dla środowiska i dla zdrowia ludzkiego oraz informacji i danych bez wskazania ich źródła. Oczywiście ocena (raport) tego rodzaju nie jest dokumentem urzędowym. Niemniej jednak nie można go odrzucić nie przeciwstawiając innych dowodów wskazujących, że zawarte w nim ustalenia i oceny nie są prawdziwe. Trzeba dodać, że organ I instancji pominął przy ocenie materiału dowodowego zebranego w tej sprawie istotne z punktu widzenia decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań, uzgodnienia organów współdziałających.
To wszystko prowadzi do wniosku, że organ I instancji nie rozpatrzył należycie wszystkich okoliczności sprawy. Organ odwoławczy słusznie podkreślił, że istotą postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest zabronienie realizacji wszelkich przedsięwzięć, które oddziaływają w jakikolwiek sposób na środowisko, lecz rozpoznanie wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska i dopiero na tej podstawie określenie wpływu planowanej inwestycji na środowisko, a następnie warunków likwidacji lub minimalizacji stwierdzonych zagrożeń. W niniejszym postępowaniu organ I instancji przeprowadził procedurę oceny oddziaływania na środowisko i uzyskał wymagane prawem uzgodnienie i opinie, niemniej jednak postępowanie to obarczone było istotnymi wadami, wymagającymi usunięcia w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W tym postępowaniu organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach powinien brać pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji, jak również ustalenia zawarte w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy). Powinien ocenić, czy raport jest kompletny i spójny, czy spełnia wymagania ustawowe (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: dnia 1 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2105/11 i z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 639/13, dostępne na stronie: www.nsa.gov.pl/orzecznictwo). Takiej oceny w niniejszym postępowaniu nie dokonano, bezzasadnie uznając, że bierność inwestora we wskazaniu innego rodzaju inwestycji, jest wystarczającą podstawą do omowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych.
Z powyższego wynika że skarga nie jest uzasadniona. Została skierowana pod adresem orzeczenia kasacyjnego, które zasadnie wytyka organowi I instancji istotne błędy w postępowaniu administracyjnym i które miało na celu doprowadzenie do wyjaśnienia i rozważenia przez ten organ istotnych okoliczności faktycznych sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 134 § 1 ppsa stwierdza, że nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Sąd byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.
Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło