IV SA/Wa 2223/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-12
Skład orzekający: Joanna Borkowska, Aneta Dąbrowska, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, wydane w związku z naruszeniem zakazów obowiązujących na obszarze chronionego krajobrazu, jest zgodne z prawem, nawet jeśli naruszenia te zostały dokonane przez poprzedniego właściciela nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jest zgodne z prawem. Sąd przyjął, że możliwość zabudowy działki była już przedmiotem oceny w prawomocnym wyroku, który potwierdził, że wcześniejsze naruszenie zakazów obowiązujących na obszarze chronionego krajobrazu (usunięcie zadrzewień, osuszenie terenu) uniemożliwia wydanie pozytywnego rozstrzygnięcia. Legalizacja bezprawnych zachowań poprzez umożliwienie zabudowy byłaby sprzeczna z celem ochrony przyrody. Sąd podkreślił, że brak możliwości zabudowy wynika z obiektywnych uwarunkowań formalnych nieruchomości, a nie jest sankcją skierowaną do sprawcy naruszenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które utrzymało w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organ odmówił uzgodnienia, wskazując na naruszenie zakazów obowiązujących na Obszarze Chronionego Krajobrazu, w tym usunięcie zadrzewień i osuszenie terenu, które miały miejsce w poprzednich latach, jeszcze przed wejściem w życie obowiązującej uchwały. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym nierówne traktowanie obywateli w porównaniu do sąsiednich działek, na których uzgodnienia miały zostać dokonane.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Borkowska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 12 lutego 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymano w mocy orzeczenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z [...] kwietnia 2017 r., o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji: budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce ew. nr [...] (obr. [...]) w gminie P. Postępowanie toczyło się wobec treści art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1073). Wnioskodawcą ustalenia warunków zabudowy był p. J. S., zwany dalej "Inwestorem".
Uzasadniając swoje orzeczenie organ odwoławczy przywołał następujące okoliczności faktyczne i uwarunkowania prawne:
- inwestycja jest planowana w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], zwanego dalej "Obszarem"; obowiązują tam przepisy uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] września 2016 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] (Dz. Urz. Woj [...], poz. [...]) zwanej dalej "Uchwałą",
- na mocy art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, obszar chronionego krajobrazu obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych; ust. 2 stanowi, że wyznaczenie obszaru chronionego krajobrazu następuje w drodze uchwały sejmiku województwa, która określa, m.in. zakazy właściwe dla danego obszaru lub jego części, wybrane spośród wymienionych w art. 24 ust. 1, a wynikające z potrzeb jego ochrony,
- § 5 ust. 1 Uchwały, wprowadzono na Obszarze szereg ograniczeń; w niniejszej sprawie jest istotne, że dla przedmiotowej działki w ostatnich kilku latach prowadzono przed organem I. instancji dwa kolejne postępowania uzgodnieniowe w zakresie decyzji o warunkach zabudowy, w ramach których prowadzono postępowania wyjaśniające; efektem było dwukrotne przeprowadzenie oględzin terenu ([...] czerwca 2011 r. i [...] sierpnia 2013 r.); zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a - zgodnie z wymogiem art. 75 § 1 K.p.a. - jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem; w związku z tym słusznie dopuszczono jako dowody dokumentację, zgromadzoną podczas postępowań uzgodnieniowych, zakończonych postanowieniami z [...] czerwca 2011 r., oraz [...] sierpnia 2013 r., zawiadamiając o tym uprzednio strony postępowania (zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a.),
- przed wejściem w życie Uchwały, na terenie Obszaru obowiązywała uchwała [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] (Dz. Urz. Woj. [...], poz. [...]), a jeszcze wcześniej, rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] (Dz. Urz. Woj [...]. Nr [...], poz. [...]), zwane dalej "rozporządzeniem nr [...]"; wszystkie te akty, regulujące kolejno reżim prawny na terenie Obszaru, charakteryzowały się spójnością, co do zakazów, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 1-7, aktualnie obowiązującej Uchwały; zmodyfikowano jedynie zakaz dotyczący budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych (§ 5 ust. 1 pkt 8 Uchwały) ograniczając jego zakres; tym samym wszystkie pozostałe działania, wykonywane na terenie Obszaru podlegały tym samym ograniczeniom od 2008 roku,
- wobec ustaleń z pierwszych oględzin, przeprowadzonych na przedmiotowej działce (w 2011 roku), teren nieruchomości od strony drogi stanowił obszar podmokły; potwierdzeniem tego była dostrzeżona tam roślinność - m.in. turzyce, tojeść bukietowa, kuklik zwisły i wiązówka błotna; środowiskiem występowania tych gatunków są bowiem bagna, moczary oraz brzegi wód płynących i stojących (szczególnie na torfowiskach przejściowych), mokre łąki, zarośla olszynowe, ale również świetliste zarośla nadrzeczne; w obrębie przedmiotowego obszaru podmokłego usunięto wszystkie zadrzewienia - wierzby i olsze, a z drogi (oznaczonej na mapie sytuacyjno-wysokościowej nr [...]) wykonano zjazd - bezpośrednio na teren podmokły; zostało to udokumentowane materiałem fotograficznym, obrazującym m.in.: ślady po wyciętych drzewach (pnie i złożone na kopce gałęzie), stan silnego uwilgotnienia terenu (miejscami stagnująca woda), usypany zjazd z drogi dojazdowej; z protokołu z oględzin, które odbyły się w 2013 roku, wynika natomiast, że na całej przedmiotowej działce wykonano następnie roboty ziemne, polegające na wyrównaniu terenu i jego zaoraniu, na co wskazywały świeże ślady równania, bronowania, a miejscami podciętych skarp, przebiegających wzdłuż drogi; przy drodze dojazdowej, po obu stronach, stwierdzonego wcześniej zjazdu na działkę, wykonano dwa zagłębienia zbierające wodę; działka pozbawiona była drzew, z wyjątkiem zadrzewień wzdłuż drogi dojazdowej, wzdłuż linii brzegowej jeziora oraz luźnych młodych zadrzewień sosnowych - w południowo-zachodniej części działki; drzewa, pozostawione wzdłuż drogi dojazdowej, miały w znacznej części odsłonięte korzenie; było to wynikiem, wspomnianego wcześniej, podcięcia skarp, na których rosły; część wskazanych drzew - już w czasie przeprowadzania oględzin - była częściowo sucha; z materiału fotograficznego wynika, że wszystkie, znajdujące się wcześniej na tym terenie, pozostałości po wyciętych zadrzewieniach zostały usunięte a karpy, gałęzie i wycięte trzciny złożono w kopce w zachodniej części działki (od strony jeziora); stwierdzono, że wschodnia część działki - w obrębie terenu, oznaczonego na mapie dołączonej do projektu decyzji, symbolem Lz – terenu, ograniczonego nieprzekraczalnymi liniami zabudowy, na którym planuje się realizację inwestycji, stanowi teren podmokły - silnie grząski; w obrębie tego terenu także stwierdzono ślady po usunięciu roślinności - fragmenty korzeni drzew, a także fragmenty roślin turzycowych oraz szuwarowych (pałki wodnej i trzciny pospolitej); do protokołu z tych oględzin dołączono dokumentację fotograficzną, obrazującą wszystkie opisane ustalenia; obecny na oględzinach właściciel nieruchomości nie kwestionował wykonania tych czynności; wskazał jedynie, że stwierdzone na działce czynności stanowią "posprzątanie po pracach", wykonanych w 2011 roku i większość z nich już wtedy była zrealizowana - dokonane prace polegały na wyrównaniu kolein a stwierdzone obniżenia przy zjeździe na działkę zostały pogłębione,
- z ustaleń oględzin terenu w latach 2011 i 2013 wynika, że właściciel nieruchomości, podczas uprzedniego ubiegania się o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej działki, sukcesywnie realizował działania, naruszające zakazy obowiązujące na terenie Obszaru; jak wynika z materiału dowodowego (protokoły z oględzin i załączony do nich materiał fotograficzny), na terenie planowanym do zainwestowania zlikwidowano bowiem i zniszczono zadrzewienia śródpolne i przydrożne; nie wynikało to z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej ani zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego; nie było również związane z budową, odbudową, utrzymaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych; takich bowiem urządzeń na analizowanym terenie nie ma; naruszono zatem § 5 ust. 1 pkt 3 Uchwały; dokonano zmian stosunków wodnych, które nie służyły celom ochrony przyrody; nie służyły też zrównoważonemu wykorzystaniu użytków rolnych i leśnych ani racjonalnej gospodarce wodnej lub rybackiej; nastąpiło więc naruszenie § 5 ust. 1 pkt 6 uchwały; zlikwidowano też naturalne obszary wodno-błotne, poprzez ich częściowe osuszenie i całkowite zniszczenie wszelkiej na nich występującej roślinności; stanowi to naruszenie § 5 ust. 1 pkt 7 Uchwały,
- opisane, sukcesywnie dokonywane przez właściciela nieruchomości działania, w żaden sposób nie kwalifikują się do właściwego użytkowania gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na terenach rolnych (LzRVI), do jakich zakwalifikowano większość terenu planowanego do zainwestowania; uznać je należy natomiast za konsekwentne czynności, przygotowujące przedmiotowy teren do zainwestowania i ubiegania się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy; stanowią bowiem czynności uzdatniające analizowany teren do posadowienia obiektu budowlanego; składa się na to zarówno usunięcie zadrzewień jak i częściowe osuszenie terenu, poprzez wykopanie zagłębień zbierających wodę, co jednocześnie spowodowało zniszczenie naturalnie występujących na działce ew. nr [...] terenów podmokłych,
- w sprawie możliwości zainwestowania przedmiotowego terenu obiektem budowlanym, w kontekście prac, jakie na nim wykonano, wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie; w prawomocnym wyroku z 28 sierpnia 2014 r. (sygn. akt: IV SA/Wa 544/14); wskazał on: "działania skarżącego, naruszyły zakazy określone w § 4 ust. 1 pkt 3, pkt 5 i pkt 7 rozporządzenia. Wycięcie roślinności, likwidacja obszaru wodno-błotnego (przez osuszenie) oraz prace ziemne w obrębie [...], przed uzyskaniem uzgodnienia stanowiącego przesłankę wydania decyzji o warunkach zabudowy należy, według Sądu, potraktować jako przygotowania do inwestycji naruszające wspomniane zakazy i potwierdzające tym samym stanowisko organów co do tego, że planowana inwestycja (budowa) również narusza te zakazy"; stanowisko to nie jest odosobnione; we wcześniejszym wyroku z 13 stycznia 2013 r. (sygn. akt: IV SA/Wa 2720/12 – dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) Sąd ten odniósł się do analogicznej sytuacji; stwierdził, że słusznym jest odmówienie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji, w ramach przygotowań do której nastąpiło już naruszenie zakazów uniemożliwiających jej uzgodnienie,
- to, że Inwestor nie był podmiotem wykonującym sporne działania, nie zmienia faktu, że prace, uzdatniające dany teren do zainwestowania przez zabudowę, zostały już dokonane; bez ich przeprowadzenia posadowienie obiektów budowlanych na danej działce nie byłoby możliwe; przepisy, w zakresie których dokonywane jest uzgodnienie, nie odnoszą się do podmiotu wnioskującego o wydanie decyzji, lecz do warunków przyrodniczych, jakie winny być chronione z uwagi na ustanowienie na danym terenie formy ochrony przyrody; zmiana osoby inwestora nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie zgodności inwestycji z przepisami w zakresie ochrony przyrody; decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi bowiem praw do terenu i dla tej samej nieruchomości mogą się o nią ubiegać jednocześnie różne podmioty; ma to miejsce w niniejszej sprawie - trzy podmioty wnioskują jednocześnie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla analizowanej nieruchomości; Inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy (wniosek z [...] lutego 2017 r.) przed złożeniem przez właściciela nieruchomości (p. P. K., zwanego dalej "Właścicielem"), skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (z [...] lutego 2017 r.) na postanowienie, utrzymujące w mocy odmowę uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości, oraz przed złożeniem przez innego inwestora (p. A. G., zwanego dalej "Drugim Inwestorem") zażalenia (z [...] lutego 2017 r.), na postanowienie, którym odmówiono uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla tej samej nieruchomości; odmowa uzgodnienia, co do inwestycji budowlanej, objętej wnioskiem jednego podmiotu i jednoczesne uzgodnienie, na tym samym terenie (w identycznym stanie faktycznym w zakresie warunków przyrodniczych), inwestycji budowlanej na rzecz innego podmiotu skutkowałoby oczywistą nierównością w traktowaniu obywateli,
- Inwestor nie był stroną wcześniejszych postępowań, w sprawach dotyczących przedmiotowej działki; wcześniej trzykrotnie o warunki zabudowy dla danej nieruchomości ubiegał się zaś Właściciel a raz Drugi Inwestor,
- w ocenie organu odwoławczego słusznie odmówiono uzgodnienia projektu decyzji, co do przedmiotowej inwestycji, jako naruszającej zakazy, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 3, 6 i 7 Uchwały; nie ma przy tym znaczenia, że sporne prace zostały wykonane przed wejściem w życie tego aktu; jak już wcześniej wyjaśniono, te same ograniczenia obowiązywały na tym terenie przynajmniej od 2008 roku; oznacza to, że podjęte działania naruszały przepisy, obowiązujące w czasie ich wykonywania,
- organ odwoławczy miał na względzie odstępstwa od wskazanych zakazów, przewidziane w Uchwale; planowana inwestycja nie stanowi zadania, wykonywanego na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa, nie jest realizowana w ramach prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań, związanych z bezpieczeństwem powszechnym, nie jest również realizacją inwestycji celu publicznego ani zadaniem, wynikających z planu ochrony, zadań ochronnych lub planu zadań ochronnych; nie mają więc zastosowania odstępstwa, o których mowa w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody; zgodnie z § 5 ust. 4 Uchwały zakaz dotyczący zadrzewień nie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu w obrębie zadrzewienia, należących do gatunków obcych, określonych w przepisach, wydanych na podstawie art. 120 ust. 2f ustawy o ochronie przyrody; aktem wykonawczym jest rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 września 2011 r. w sprawie listy roślin i zwierząt gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić gatunkom rodzimym lub siedliskom przyrodniczym (Dz.U. Nr 210, poz. 1260); wedle wcześniej przytoczonych ustaleń, na analizowanym terenie usunięto zadrzewienia olszowe i wierzbowe; żaden z gatunków olszy czy wierzb nie jest gatunkiem uwzględnionym w powyższym rozporządzeniu; w analizowanej sprawie nie ma więc również zastosowania odstępstwo, o którym mowa w § 5 ust. 4 Uchwały; ponadto - zgodnie z § 5 ust. 5 Uchwały - zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 (dotyczący zadrzewień):
- nie dotyczy ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, obowiązujących w dniu wejścia w życie Uchwały, które obowiązują nadal:
w dacie orzekania w przedmiocie wydania: decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, decyzji o pozwoleniu na budowę, a także innych decyzji - jeżeli są one wymagane dla realizacji danego przedsięwzięcia na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa,
w dacie realizacji przedsięwzięcia - jeżeli dla danego przedsięwzięcia przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie przewidują obowiązku uzyskania decyzji, o których mowa w lit. a;
- nie ma zastosowania do zmian obowiązujących, w dniu wejścia w życie Uchwały, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w zakresie terenów przeznaczonych w tych planach pod zabudowę;
- nie dotyczy realizacji inwestycji, na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, którą wydano po uzgodnieniu z właściwym organem ochrony przyrody i która stała się ostateczna przed dniem wejścia w życie Uchwały;
wszystkie wymienione wyżej okoliczności dotyczą sytuacji, w których dla danego terenu w dniu wejścia w życie Uchwały ([...] listopada 2016 r.), obowiązywałby miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub - przed tym terminem - stała by się ostateczna decyzja o warunkach zabudowy dla inwestycji, w ramach której usunięte byłyby wskazane wcześniej zadrzewienia; żadna z tych okoliczności nie zaistniała; przedmiotowej nieruchomości nie dotyczy żaden z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, obowiązujący w podanej dacie; nie była dla niej uzgodniona wcześniej decyzja; reasumując, w przedmiotowej sprawie, nie miało zastosowania żadne z przewidzianych w przepisach odstępstw,
- w odniesieniu do zarzutów podniesionych w zażaleniu wskazano, że rozstrzygnięcie - wydawane w trybie art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody, w kontekście zgodności z przepisami dotyczącymi Obszaru - winno być oparte o analizę, czy przedłożony projekt decyzji o warunkach zabudowy nie narusza przepisów dotyczących m. in. konkretnych ograniczeń, obowiązujących na terenie danej formy ochrony przyrody; tak uczyniono w niniejszym przypadku; efektem tego było stwierdzenie naruszenia konkretnych zakazów, obowiązujących na terenie Obszaru,
- powołując się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 maja 2012 r. (sygn. akt.: OSK 815/10) oraz z 1 czerwca 2012 r. (sygn. akt.: OSK 471/11), Inwestor porównuje stany faktyczne dwóch nieprzystających do siebie spraw; w zażaleniu przywołano stwierdzenie: "nie jest dopuszczalne powołanie się na zakaz, wynikający wyłącznie z wykładni użytych w przepisach słów, bez wykazania, że w rozpoznawanej sprawie występuje stan faktyczny, który prowadzi do naruszenia zakazu"; tymczasem - w wydanym w I. instancji postanowieniu - wykazano, że w rozpoznawanej sprawie występuje stan faktyczny, który stanowi naruszenie zakazu (wycięcie drzew, zmiana stosunków wodnych m.in. poprzez budowę, czy pogłębienie gromadzących wodę obiektów i zniszczenie w ten sposób obszaru wodno-błotnego; we wcześniejszej części uzasadnienia wyjaśniono, na czym polegało naruszenie spornych zakazów; zastosowanie zakazów, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 3, 6 i 7 Uchwały, nie jest wprowadzeniem bezwzględnego zakazu zabudowy; Inwestor zacytował również z uzasadnienia wyroku: "zakazów przewidzianych dla zespołów przyrodniczo-krajobrazowych, które ograniczają prawo własności nie można interpretować rozszerzająco i w konsekwencji zrównywać tego rodzaju zespołu z takimi formami ochrony przyrody jak parki narodowe, parki krajobrazowe i rezerwaty"; wyjaśniono wobec tego, że w niniejszej sprawie chodzi z obszar chronionego krajobrazu (nie zespół przyrodniczo-krajobrazowy), a wcześniej wyjaśniono, na czym polegało naruszenie w danej sprawie konkretnych, obowiązujących na danym terenie, zakazów; nie zrównano tej formy ochrony przyrody z parkami narodowymi, krajobrazowymi czy rezerwatami,
- co do zarzutu naruszenia art. 7, 77 i 80 K.p.a. - poprzez oparcie "podstawy rozstrzygnięcia wyłącznie o treść materiału dowodowego znajdującego się w aktach postępowań uzgodnieniowych prowadzonych uprzednio przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska" oraz poprzez brak "podjęcia przez Organ jakichkolwiek ustaleń tak w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym jak i w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia "czy planowana inwestycja w aktualnym stanie faktycznym i prawnym rzeczywiście naruszy zasady przewidziane w uchwale Sejmiku Województwa [...] " – wskazano: zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; wraz z zażaleniem Inwestora z [...] kwietnia 2017 r., organ I. instancji przekazał m.in. materiał dowodowy, w postaci protokołów z dwukrotnych oględzin terenu, przeprowadzonych na potrzeby dwóch postępowań, dotyczących wcześniej procedowanych na wniosek Właściciela planowanej do zainwestowania nieruchomości, uzgodnień decyzji o warunkach zabudowy; tym samym materiały te zawierały ustalenia, dotyczące terenu, którego dotyczy niniejsza sprawa; dla wyjaśnienia danej sprawy koniecznym było dołączenie do akt sprawy materiału dowodowego, zgromadzonego w postępowaniach z lat 2011 i 2013; wskazywał on rodzaj i skalę przeprowadzonych już na danym terenie prac (naruszenia przepisów, które już się dokonało); tym samym nie zgodzono się z zarzutem naruszenia przepisów, odnoszących się do zebrania materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego w sprawie oraz możliwości udowodnienia tego stanu; Inwestor nie wspominał o żadnych innych dowodach, odnoszących się do terenu działki ew. nr [...]; natomiast akta postępowania, dotyczące uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla działki ew. nr [...], nie odnoszą się do warunków środowiskowych (w tym stanu zadrzewień czy też warunków gruntowo wodnych), na terenie będącym przedmiotem niniejszego postępowania (działka nr [...]),
- wobec wywodów Inwestora: "twierdzenia Organu koncentrują się wyłącznie na uprzednio dokonanych ustaleniach - w ocenie Skarżącego błędnych". wskazano, że słuszność tych ustaleń potwierdza cytowany już wyrok o sygn. akt: IV SA/Wa 544/14; Sąd wypowiedział się tam na temat zebranych dowodów i słuszności poczynionych ustaleń,
- nie można zgodzić się z zarzutem Skarżącego odnośnie nierównego traktowania obywateli wobec prawa; każde postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy toczy się indywidualnie i podlega odrębnemu rozpoznaniu; wynika to m.in. z tego, że samo sąsiadowanie ze sobą działek ewidencyjnych bądź ich lokalizacja w tej samej okolicy nie przesądza o takim samym stanie faktycznym, odnośnie warunków przyrodniczych tam panujących; specyfika środowiska naturalnego, polega na dużej różnorodności warunków, jakie mogą występować na terenie nawet jednej działki; nie zgodzono się ze stwierdzeniem, że w niniejszej sprawie odmówiono uzgodnienia projektu decyzji w sytuacji uzgodnienia inwestycji na sąsiednich działkach "o takich samych uwarunkowaniach środowiskowych i takim samym obszarze analizy"; przyjęty przez Inwestora tok rozumowania nie znajduje zatem uzasadnienia, tym bardziej w odniesieniu do działek, znajdujących się w większym oddaleniu od terenu objętego projektem decyzji (działki ew. nr [...]); w związku z tym odnoszenie się do rozstrzygnięć w sprawach dotyczących innych działek nie mogło mieć wpływu na wynik tej sprawy,
- reasumując, przedsięwzięcie będące przedmiotem projektu decyzji o warunkach zabudowy narusza zakazy określone w § 5 ust. 1 pkt 3, 6 i 7 Uchwały i nie jest możliwe zastosowanie odstępstw od rzeczonych zakazów.
W skardze zarzucono naruszenie przepisów:
- postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na:
oparciu podstawy rozstrzygnięcia wyłącznie na treści materiału dowodowego, znajdującego się w aktach postępowań uzgodnieniowych, prowadzonych uprzednio przez organ I. instancji w 2011 roku i w innych sprawach, w których Inwestor w ogóle nie występował; skutkowało to jedynie pozornym przeprowadzeniem postępowania dowodowego;
naruszeniu zasad budowania zaufania do organów publicznych przez odmowę uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla Inwestora, gdy na działce sąsiedniej - o takich samych uwarunkowaniach środowiskowych i takim samym obszarze analizy, oznaczonej nr [...] – uzgodnienia (postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r.) dokonano; dotyczyło to także działek ew. nr [...] (przed podziałem [...]), a także nr [...]; nie poczyniono w tym zakresie żadnych ustaleń;
nie przeprowadzeniu jakichkolwiek ustaleń - tak w postępowaniu dowodowym, jak i w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - czy planowana inwestycja, w aktualnym stanie faktycznym i prawnym, rzeczywiście naruszy zasady, przewidziane w Uchwale; w konsekwencji stanowi to o nierozpoznaniu niniejszej sprawy w swej istocie;
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia, gdzie wadliwie utrzymano w mocy orzeczenie organu I. instancji; tymczasem prawidłowe rozstrzygnięcie winno być oparte na art. 138 § 2 K.p.a. - mieć charakter kasatoryjny,
- prawa materialnego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie – § 5 ust. 1 pkt 1 - 7 Uchwały, polegające na uznaniu, jakoby przewidziane w tym przepisie zakazy wyłączały możliwość uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy; tymczasem okoliczności faktyczne tego nie wykluczały; z samego utworzenie Obszaru i ustanowionych tam ograniczeń nie można wywodzić zakazu zabudowy na terenie objętym wnioskiem.
W uzasadnieniu skargi podkreślano, że Inwestor nie uczestniczył w postępowaniach, zakończonych orzeczeniami, które przywołuje organ administracji. Nie mógł się także odnieść do czynionych wówczas ustaleń faktycznych - są one dla niego niemożliwe do zweryfikowania. Wskazano, że na działkach przyległych, gdzie - wedle przywołanej przez Inwestora dokumentacji - miałyby istnieć identyczne uwarunkowania środowiskowe, uzgodniono projekty decyzji, dotyczących realizacji zabudowy.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko, wyrażone w skarżonym rozstrzygnięciu.
Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).
Sąd zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na oddalenie, gdyż zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa.
W pełni trafna jest argumentacja organu, gdzie - przywołując ustalenia oraz uprzednie orzeczenia, wobec wcześniejszego wniosku o uzgodnienie warunków zabudowy dla przedmiotowej działki - wywiedziono brak możliwości wydania pozytywnego dla Inwestora rozstrzygnięcia. Z uwagi na uprzednie szczegółowe zreferowanie, jej powtarzanie nie byłoby zasadne. Sąd przyjmuje ją za własną. Należy podkreślić, że zarzuty i argumentacja skargi są generalnie tożsame ze sformułowanymi w zażaleniu. Organ administracji odniósł się do nich szczegółowo.
Odnosząc się do zarzutów, skargi wypada jedynie zwrócić uwagę na poniższe, istotne aspekty sprawy.
Jak wskazywał organ, kwestia możliwości zabudowy przedmiotowej działki budynkiem mieszkalnym, w kontekście zakazów wynikających z funkcjonowania na danym terenie Obszaru, była już przedmiotem rozważań organów administracji, które podlegały ocenie sądu administracyjnego. Prawomocnym wyrokiem (sygn. akt IV SA/Wa 544/14) skarga na orzeczenie, którym utrzymano w mocy odmowę uzgodnienia, została oddalona. Jednocześnie, gdy chodzi o treść zakazów - obowiązujących w obrębie Obszaru, które powoływano uprzednio - nie uległy one zmianie. Wprawdzie, w miejsce obowiązującego uprzednio rozporządzenia nr [...], stosowne zakazy w obrębie Obszaru określa obecnie Uchwała (poprzedzona jeszcze innym aktem normatywnym). Jednakże treść zakazów w kwestiach istotnych jest tożsama. W takiej sytuacji, uprzednie rozstrzygnięcie administracyjne, zweryfikowane orzeczeniem Sądu, ukształtowało stan tzw. prawomocności materialnej, odzwierciedlonej treścią art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie jest wobec tego możliwe, bez zmiany okoliczności prawnych bądź faktycznych uwarunkowań danej sprawy, rozstrzygnięcie odmienne. Orzekając poprzednio w sprawie oceniono, że odmowa uzgodnienia może być następstwem wcześniejszego naruszenia zakazów, obowiązujących na terenie Obszaru. Nie musi się zaś zawsze wiązać bezpośrednio wyłącznie z przyszłymi czynnościami, związanymi z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Dotyczy to sytuacji, gdy umożliwienie realizacji dane inwestycji jest następstwem uprzedniego złamanie zakazów (tu usunięcie zadrzewień, osuszenie terenu). Prowadziłoby to nota bene do legalizacji bezprawnych zachowań.
Jednocześnie wskazanym wyrokiem przesądzono, że zakazy - obowiązujące na terenie danego Obszaru – mogą, co do zasady, zamykać możliwość zabudowy danej działki.
Uwarunkowania te wyznaczają w istocie ramy postępowania w sprawie mniejszej. O ile nie doszło do zmiany istotnych uwarunkowań faktycznych (a - jak wskazano - reżim prawny także w istocie nie uległ zmianie) organ nie był uprawniony do uzgodnienia projektu decyzji, dotyczącej zabudowy, którą uprzednio uznano za niedopuszczalną wobec faktu, że - aby umożliwić realizacje inwestycji (przygotowanie terenu) - naruszono obowiązujące na danym terenie zakazy. Przedmiotem rozważań organu w danej sytuacji nie mogła być natomiast sytuacja występująca obecnie na działce inwestycyjnej. Nie mogło to bowiem mieć znaczenia dla treści rozstrzygnięcia. Nie są też skuteczne podnoszone zarzuty, dotyczące braku możliwości uczestniczenia przez Inwestora w czynnościach, służących w ustaleniu stanu faktycznego. Był on bowiem ustalany na podstawie dokumentacji archiwalnej - stosownych protokołów kontroli, których prawidłowości - jako odzwierciedlających ówczesny stan faktyczny - nie zakwestionowano w prawomocnie (wedle reguły art. 16 §. 3 K.p.a.) zakończonym postępowaniu. W takiej sytuacji udział Inwestora w postępowaniu wyjaśniającym musiał się ograniczyć do możliwości zapoznania się ze stosownym materiałem archiwalnym. Przy tym - w toku postępowania administracyjnego, ani też na etapie skargi - nie podnoszono, aby w danym zakresie organ administracji czynił jakiekolwiek przeszkody. Nie sposób więc uznać, aby sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona, także w kontekście możliwości udziału strony w postępowaniu wyjaśniającym.
Nie mogą też być skutecznie podnoszone argumenty, jakoby naruszono przepisy prawa materialnego, poprzez błędne uznanie, że zakazy ustanawiane na Obszarze mogły stanowić przeszkodę dla zabudowy danej nieruchomości. Kwestie te zostały bowiem uprzednio przesądzone, zaś treść regulacji nie uległa zmianie.
Nie do zaakceptowania byłoby z kolei takie rozumienie skutków zapadłego w sprawie orzeczenia Sądu, że niedopuszczalna jest zabudowa danej nieruchomości przez samego Właściciela, który dopuścił się naruszenia zakazów, natomiast możliwa dla każdej innej osoby. Nie mogą one korzystać z dobrodziejstwa naruszeń prawa, których dopuścił się Właściciel. Brak możliwości zabudowy nieruchomości nie jest wszak sankcją administracyjną, skierowaną do sprawcy naruszenia, lecz wynika z obiektywnych uwarunkowań formalnych, co do danej nieruchomości, gdzie realizacja zabudowy jest możliwa dzięki uprzedniemu naruszeniu zakazów, służących ochronie cennych zasobów przyrodniczych (np. osuszenie, zapewnienie dojazdu itd.).
Nie może mieć znaczenia w sprawie, podnoszona w skardze, kwestia uzgadniania projektów decyzji, dotyczących zabudowy działek sąsiednich. W przypadku danej nieruchomości przesądzono bowiem już, że jej przygotowanie do zabudowy skutkowało naruszeniem stosownych zakazów. Ocena, czy analogiczna sytuacja miała miejsce w przypadku działek sąsiednich, wykracza poza granice mniejszej sprawy. Sąd bowiem (jak i organ administracji) jest związany oceną, wyrażonymi w prawomocnym wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 544/14. Nie dotyczył on wprawdzie tej samej sprawy administracyjnej, gdy chodzi o jej aspekt podmiotowy (inna osoba wnioskodawcy). Przedmiotem rozstrzygania jest jednak w istocie m.in. ta sama kwestia - możliwość realizacji zabudowy na konkretnej działce, wobec uprzedniego naruszenia konkretnych zakazów. Jak przyjęto - w takiej sytuacji - uzgodnienie, co do realizacji danego rodzaju przedsięwzięcia (realizacja na działce budynku mieszkalnego), prowadziłaby w istocie do naruszenia zakazów, obowiązujących w Obszarze.
Jeszcze raz należy podkreślić, że z akt sprawy, ani nawet z treści skargi, nie wynika, aby występowały istotne różnice, gdy chodzi o warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia, w stosunku do stanu, będącego przedmiotem oceny uprzednio. Wywodzi się jedynie, jakoby obowiązkiem organu administracji była ocena aktualnego stanu na gruncie, w kontekście możliwości realizacji planowanej inwestycji. Wobec wskazanych uprzednio warunkowań, nie byłoby to jednak zasadne, jako bez znaczenia dla treści orzeczenia.
Sąd orzekając w tym składzie miał na względzie, że - rozpoznając uprzednio analogiczne skargi Właściciela oraz Drugiego Inwestora - wyrokami z 7 września 2017 r. (sygn. akt IV SA/Wa 945/17) oraz z 11 grudnia 2017 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1826/17) uchylono postanowienia organów obu instancji. Stanowiska wyrażonego w uzasadnieniach tych orzeczeń Sąd w tym składzie nie podziela, uznając za trafną argumentację organu, uzupełnioną wyżej przywołaną.
W takiej sytuacji chybione są zarzuty, gdzie dopatrywano się wad w postępowaniu wyjaśniającym, także w kontekście zapewnienia stronie udziału w postępowaniu, jak i przepisów prawa materialnego, zakreślających przypadki, gdy możliwa jest odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy - kwestia trafności konstatacji, czy prowadziłoby to do naruszenia obowiązujących na Obszarze zakazów. Skoro zasadnie organ utrzymał w mocy orzeczenie wydane w I. instancji, chybiony jest też zarzut naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jego uchylenia.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło