IV SA/Wa 2234/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) września 2007 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania - skargę oddala - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. o wymeldowaniu z pobytu stałego E. G. z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W. W uzasadnieniu Wojewoda podał, że po przeprowadzeniu na wniosek S. postępowania wyjaśniającego Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. orzekł o wymeldowaniu E. G. z wymienionego lokalu. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i stwierdził, że podniesione w odwołaniu argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Wojewoda zaznaczył, że zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zdaniem Wojewody w sprawie ten warunek został spełniony, bowiem w stosunku do E. G. została orzeczona w dniu [...] listopada 1996 r. eksmisja, którą 21 czerwca 2007 r. Komornik Sądowy Rewiru I przy Sądzie Rejonowym [...] wykonał. Po wykonaniu eksmisji lokal został przejęty i zabezpieczony przez S. Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z przyjętą przez sądy administracyjne linią orzeczniczą wykonanie wyroku sądu orzekającego eksmisję jest równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 wymienionej ustawy. Nadto organ administracji publicznej nie może kwestionować wyroku sądowego, a ewidencja ludności polega wyłącznie na rejestracji stanu faktycznego. Dlatego w ocenie Wojewody podnoszone przez odwołującego się argumenty nie mogły mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. Na powyższą decyzję skargę do Sądu wniosła E. G. zarzucając, że otrzymana decyzja jest niezgodna z faktami opisanymi w pismach odwoławczych. Z tego względu w jej ocenie sprawa nie została należycie i skrupulatnie rozpatrzona. Pismem procesowym z dnia 24 października 2007 r. skarżąca w uzupełnieniu skargi wskazała, że wniosek S. o wymeldowanie nie powinien być przyjęty bez zakończenia sprawy dotyczącej zapłaty zaległych należności oraz zakończenia sprawy dotyczącej skargi na czynności komornika - wniesionych do Sądu Rejonowego [...]. Zaznaczyła, że komornik po raz drugi wykonał eksmisję. W dodatku nie był to jego rewir. Podniosła również, iż wniosek S. został skierowany do organu I instancji po 14 dniach a nie po trzech miesiącach zgodnie z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podstawę materialną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.) stwierdzający, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wskazać przy tym należy, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/01 publ. OTK-A-2002/3, stwierdzającym sprzeczność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, w części wymagającej przedstawienia przy zameldowaniu potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu, ewentualna utrata tych uprawnień nie może być uznana za okoliczność istotną także dla wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Ewidencja ludności służy bowiem rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. W postępowaniu administracyjnym badaniu podlega zatem jedynie przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Okolicznością istotną w sprawie wymeldowania jest zatem fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. Zaznaczyć wobec tego należy, że ani dla organów administracji publicznej, ani dla dokonującego kontroli sądu administracyjnego nie ma znaczenia dowodowego tytuł prawny skarżącego do lokalu. Przymusowe opuszczenie lokalu przez osobę w nim zameldowaną nie może stanowić przesłanki wymeldowania jedynie wówczas, gdy było wynikiem bezprawnych działań lub zachowań innych osób. W odniesieniu do skarżącej taka sytuacja nie zaistniała, bowiem opuszczenie przez skarżącą miejsca stałego pobytu, w związku z wykonaniem przez Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym [...] eksmisji, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 1996 r., sygn. [...] uznać należy za dobrowolne w rozumieniu przepisu art. 15 ust 2 ustawy. Kwestię tę przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2005 r. sygn. II OSK 65/05, LEX nr 188693, stwierdzając, iż "opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej". Pogląd ten Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela. Wymieniony przepis art. 15 ust. 2 wymaga dla wymeldowania określonej osoby z pobytu stałego w lokalu spełnienia dwóch przesłanek: utraty przez tę osobę uprawnień do przebywania w lokalu i opuszczenia przez nią lokalu. Wiąże się to z faktem, iż stosownie do brzmienia art. 9 ust. 2b ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu w tym lokalu. Wobec tego przepisy meldunkowe nie mogą służyć utrzymaniu fikcji pobytu w lokalu osoby, która tam rzeczywiście nie przebywa. Odnosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że obie wskazane przesłanki zostały spełnione. W szczególności prawomocny wyrok orzekający eksmisję stanowił wystarczający dowód utraty uprawnień do przebywania w lokalu. Wyrok ten wiąże na podstawie art. 365 § 1 kpc nie tylko sąd, który go wydał, ale także inne sądy. Sąd administracyjny nie może w konsekwencji poddawać ocenie jego trafności. W świetle wyraźnej treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych sąd administracyjny nie może też uzależniać wymeldowania od okoliczności, które spowodowały wystąpienie z powództwem o eksmisję (zob. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2007 r. sygn. II OSK 1736/06 niepubl.) Wskazać należy również, że uprawnieniem organów ewidencyjnych nie jest ocenianie poprawności wyroków sądowych i dokonanych czynności komorniczych. Z powyższych względów odmienne orzeczenia organów administracji publicznej doprowadziłyby w istocie do sytuacji, w której osoba eksmitowana ze swojego dotychczasowego miejsca pobytu pozostawałaby zameldowana w miejscu, w którym już przebywać nie może. Takie rozwiązanie pozostawałoby w sprzeczności z ewidencyjno - porządkowym charakterem przepisu art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazać także należy, że skarżąca faktycznie opuściła przedmiotowy lokal. Opuszczenie przez skarżącą miejsca stałego pobytu nastąpiło w związku z wykonaniem przez Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym [...] eksmisji, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 1996 r., sygn. [...] nakazującym S. i E. G. opróżnienie lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Z akt sprawy wynika, że skarżąca przeprowadziła się po eksmisji do lokalu wynajętego przez S. Bezspornym jest, że od daty eksmisji w spornym mieszkaniu nie zamieszkuje. Trwały charakter ustania pobytu skarżącej w lokalu, zdaniem Sądu, w świetle przedłożonego materiału dowodowego nie ulega wątpliwości. Z tego względu przewidziane w art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy przesłanki obligujące organ do wymeldowania osoby z miejsca dotychczasowego pobytu uznać należy za spełnione. Na marginesie należy jedynie zauważyć, że przedmiotowy lokal należał do S., stąd wyrok eksmisyjny z dnia [...] listopada 1996 r. nakazujący S. i E. małżonkom G. opróżnienie tego lokalu ze wszystkimi rzeczami i osobami prawa od nich wywodzącymi odnosił się również do skarżącego. Należy również zaznaczyć, że S. w oparciu o posiadany wyrok z 1996 r. złożyła przynajmniej dwa wnioski eksmisyjne. Z pierwszego wniosku złożonego u Komornika o sygn. akt [...] wycofała się, co spowodowało umorzenie postępowania w tym zakresie. Natomiast kolejny wniosek S. o sygn. akt [...] doprowadził do wykonania wyroku eksmisyjnego. Mając na uwadze, iż przy orzekaniu o wymeldowaniu, organy zobligowane są wziąć pod uwagę sytuację faktyczną, jaka istniała w dacie opuszczenia lokalu, podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż w chwili obecnej wniosła ona skargę na czynności komornika, nie może mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. Sąd nie podzielił także, zarzutu strony skarżącej, iż wnioskodawca, czyli S., nie mogła wystąpić z wnioskiem o jej wymeldowanie przed upływem 3 miesięcy od daty opuszczania lokalu przez skarżącą. Zgodnie z art.15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W świetle niniejszego przepisu, obowiązek niezwłocznego (najpóźniej w dniu opuszczenia miejsca zameldowania) wymeldowania się spoczywa na osobie, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub trwającego ponad 3 miesiące. Jeżeli obowiązku tego nie dopełniła, organ gminy, może orzec o jej wymeldowaniu na wniosek uprawnionego podmiotu. W rozpoznawanej sprawie wobec niedopełnienia obowiązku meldunkowego przez skarżącą, z wnioskiem o jej wymeldowanie wystąpiła S. Podkreślić przy tym należy, iż z żadnego przepisu prawa w tym przepisów ustawy o ewidencji i dowodach osobistych nie wynika aby mogła to uczynić dopiero po upływie 3 miesięcy, wręcz przeciwnie, jak wskazano powyżej kwestie meldunkowe, w celu zachowania wiarygodności danych ewidencyjnych winne być zmieniane, aktualizowane niezwłocznie. Ze wskazanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.