IV SA/Wa 2243/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postepowania administracyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy T. G. ("skarżący") wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2243/16 o odrzuceniu skargi kasacyjnej, domagając się jednocześnie zwolnienia od wpisu od przedmiotowego zażalenia. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną oraz dwoma małoletnimi synami. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że środki finansowe które posiada w pierwszej kolejności przeznaczane są na inwestycje związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, wskazał także na ogólne problemy finansowe związane z "aktualną sytuacją na rynku". Jest właścicielem mieszkania o pow. 68 m2 o wartości ok. 300 000 zł oraz działki budowlanej – 34a o wartości ok. 200 000 zł. Posiada oszczędności pieniężne w wysokości 50 000 zł. Skarżący zadeklarował, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskuje dochody w wysokości 25 000 zł miesięcznie. Jako wysokość zobowiązań i stałych wydatków miesięcznych wskazał kwotę 3 000 zł. Rozpoznając wniosek zważono co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 omawianego przepisu). Instytucja ta ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem. Do takich osób zaliczyć można przykładowo osoby, które na skutek szczególnych okoliczności życiowych pozbawione zostały jakichkolwiek środków do życia. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, powinna partycypować w kosztach postępowania, nawet gdyby przeznaczenie ich na ten cel miałoby nastąpić z jakimś uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jako wyjątku od zasady ponoszenia kosztów sądowych jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Z informacji zawartych we wniosku wynika m. in., że skarżący mieszka wraz z żoną i dwoma małoletnimi synami, posiada mieszkanie, działkę budowlaną o znacznej wartości (ok. 200 000 zł), oszczędności pieniężne (50 000 zł) a jego miesięczne dochody wynoszą ok. 25 000 zł. Zadeklarował także, że miesięczne wydatki wynoszą ok., 3000 zł. W takiej sytuacji, w ocenie referendarza sądowego, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o zwolnienie skarżącego od wpisu od zażalenia w przedmiotowej sprawie. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wpis od zażalenia na postanowienie wojewódzkich sądów administracyjnych wynosi 100 zł. Uzyskiwanie stałych comiesięcznych dochodów w podanej wyżej wysokości oraz fakt posiadania tak dużych oszczędności, nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, bowiem brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że uiszczenie wpisu od zażalenia (100 zł) spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia