IV SA/Wa 2254/06

WyrokWSA w Warszawie2007-01-24

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Marta Laskowska, Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały, jeśli od dokonania tej czynności upłynęło ponad 30 lat, a ustalenie pierwotnych okoliczności jest utrudnione z powodu upływu czasu i zniszczenia dokumentacji?
Ratio decidendi
Uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych. Po upływie ponad 30 lat od zameldowania, gdy ustalenie pierwotnych okoliczności jest utrudnione z powodu upływu czasu i zniszczenia dokumentacji, a czynność ta korzysta z domniemania niewadliwości, nie można jej uchylić. Nawet jeśli w dacie zgłoszenia meldunkowego nie zachodziły przesłanki do zameldowania, ale materialnoprawne warunki obowiązku meldunkowego zgłaszającego nastąpiły w dacie wydania decyzji w trybie art. 47 ust. 2 ustawy ewidencyjnej, uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania nie jest możliwe, jeśli osoba nadal zamieszkuje w lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały M.D. w lokalu przy ul. [...] w W., dokonanej w 1979 r. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą uchylenia tej czynności. Skarżąca E.P. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego, wskazując na niezgodność zameldowania z przepisami obowiązującymi w dacie jego dokonania. Organy obu instancji uznały, że po upływie tak długiego czasu, w związku ze zniszczeniem dokumentacji i sprzecznymi zeznaniami świadków, nie można jednoznacznie ustalić, czy zameldowanie było wadliwe, a osoba nadal zamieszkuje w lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska (spr.), asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Andrzej Malinowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi E.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności materialno - technicznej zameldowania - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] września 2006 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania E.P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2005 r. orzekającej o odmowie uchylenia czynności materialno – technicznej polegającej na zameldowaniu na pobyt stały M.D. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: W postępowaniu o uchylenie czynności materialno – technicznej zameldowania organ przede wszystkim bada, czy czynność ta została dokonana zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej dokonania, bada stan faktyczny istniejący w dniu dokonania czynności rejestracyjnej. W rozpatrywanej sprawie ocena zgodności z prawem dokonanej czynności materialno – technicznej polega na rozstrzygnięciu, czy została wówczas spełniona przesłanka określona w art. 10 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. nr 87, poz.960 ze zm.), tj. czy osoba zgłaszająca pobyt stały lub czasowy trwający ponad dwa miesiące zamieszkiwała w lokalu, w którym została zameldowana. Jak wskazuje w uzasadnieniu organ drugiej instancji sporna nieruchomość przy ul. [...] stanowi współwłasność K.P. w 1/8, E.P. w 1/8 oraz S.B. w 6/8 częściach. W sprawie niniejszej wyjaśnienia złożyła E.P. Wynika z nich, że M.D. został zameldowany w przedmiotowym lokalu niezgodnie z obowiązującymi przepisami ponieważ nie przedstawił potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu oraz zaświadczenia o wymeldowaniu z poprzedniego miejsca pobytu stałego, a także nie zamieszkiwał w lokalu po zameldowaniu. W sprawie przesłuchana została również D.R., która oświadczyła, że M.D. nie mieszkał w lokalu w dacie zameldowania. Natomiast przesłuchana w charakterze świadka S.B. potwierdziła, że M.D. zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały od początku 1979 r. oraz, że został zameldowany za zgodą C.R., ówczesnej współwłaścicielki nieruchomości. Organ dołączył do akt sprawy dokumenty z prowadzonego postępowania dotyczącego wymeldowania M.D.. Zwrócił się również do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w dzielnicy [...] o udostępnienie druku meldunkowego M.D. Zebrany materiał dowodowy – zdaniem organu drugiej instancji - w związku ze sprzecznymi zeznaniami stron, istniejącą między nimi sytuacją konfliktową oraz znacznym upływem czasu, wskazuje, że nie da się jednoznacznie ustalić czy M.D. w dniu zameldowania mieszkał w spornym lokalu. W związku z tym, że druki meldunkowe z roku 1979 uległy zmakulaturowaniu nie można ustalić, kto potwierdził M.D. uprawnienia do przebywania w lokalu. W konsekwencji organ odmówił uchylenia czynności materialno – technicznej zameldowania M.D. Dla uzasadnienia swego stanowiska wskazał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2004 r., sygn.akt 2 V SA 465/03 z uzasadnienia którego wynika, że jeżeli nawet w dacie zgłoszenia meldunkowego nie zachodziły przesłanki do zameldowania na pobyt stały, jednakże materialnoprawne warunki obowiązku meldunkowego zgłaszającego nastąpiły w dacie wydania decyzji w trybie art.47 ust. 2 ustawy ewidencyjnej, to uchylenie czynności materialno – technicznej zameldowania nie jest możliwe. A z taką właśnie sytuacją – zdaniem organu – mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, gdyż M.D. nadal zamieszkuje w lokalu przy ul.[...]. Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E.P. Wskazała, że w/w decyzje zostały wydane z naruszeniem zasady praworządności (art.7 kpa), zasady czuwania nad interesem stron (art.9 kpa), zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art.10 kpa) oraz postanowień art. 77 § 1, 78 §2, 80 i 81 kpa, nadto, że zameldowanie M.D. nastąpiło niezgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami ponieważ nie przedstawił on potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu. Skarżąca wskazała, że sam zainteresowany w jednym z pism wskazał miejsce zamieszkania ul. [...] w W. Zdaniem skarżącej nie wzięto pod uwagę zeznań samej skarżącej, D.R. oraz J.D. Zdaniem skarżącej stronami podstępowania winny być wszystkie osoby będące wówczas w 1979 r. współwłaścicielami nieruchomości. Zastanawiające jest – zdaniem skarżącej - że zniszczone zostały dokumenty dotyczące zameldowania M.D., a podnoszenie przez organy, że strony postępowania są w konflikcie nie jest właściwym zgodnym z prawem uzasadnieniem decyzji. Zdaniem skarżącej niewiarygodnym świadkiem jest w niniejszej sprawie S.B.. Od 1999 r. jest ona żoną M.D. i znajduje się pod presją psychiczną swego męża. Skarżąca zarzuca wadliwość przeprowadzonego postępowania dowodowego m.in. wskazuje, że nie został wezwany jako świadek J.D. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi E. P. i podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy. Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sytuację prawną uczestnika postępowania MD. należy rozważyć na tle dokonanych ustaleń faktycznych. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku K.P. z dnia 21 marca 2006 r. o uchylenie czynności materialno – technicznej polegającej na zameldowaniu na pobyt stały M.D. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Jak wynika z treści wniosku zameldowanie było bezpodstawne ponieważ M.D. nie uzyskał zgody na zameldowanie. Nadmienić należy, że wnioskodawczyni z niniejszej sprawy K.P. oraz skarżąca E.P. wnosiły o wymeldowanie M.D. z przedmiotowego lokalu. Ostatecznie decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Prezydent W. odmówił wymeldowania M.D. z przedmiotowego lokalu. W tym miejscu podnieść należy, że przy uchyleniu czynności materialno – technicznej bada się czy w dniu zameldowania osoba spełniała warunek dający podstawę do zameldowania , tzn. zamieszkiwała w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie – art.10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. nr 87, poz.960 ze zm.). W/w artykuł stanowi, że osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia, zaś art. 47 ust. 2, iż organ gminy rozstrzyga o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości. W celu dokładnego wyjaśnienia sprawy organ pierwszej instancji zwrócił się do Biura Administracji i Spraw Obywatelskich W. o udzielenie informacji czy istnieje dokumentacja dotycząca zameldowania M.D.. W odpowiedzi Biuro Administracji i Spraw Obywatelskich W. wskazało, ze zgodnie z Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1999 r. (Dz.U. z 1999r. Nr 112, poz.1319, zm. Dz.U. z 2003 r. Nr 69, poz.636) w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin i związków międzygminnych, druki meldunkowe podlegają archiwizacji jedynie przez okres pięciu lat. W związku z tym nie posiada żadnych druków meldunkowych z 1979 r. Stąd też organy orzekające w niniejszej sprawie nie miały możliwości zapoznania się z treścią wniosku o zameldowanie na pobyt stały jaki złożył M.D.. Wiadomo jedynie, że wskutek złożonego wniosku M.D. został zameldowany na pobyt stały od 20 lutego 1979 r. W tym kontekście niesłuszny wydaje się zarzut skarżącej E. P., iż "zastanawiające jest, że organy podległe MSWiA zniszczyły dokumenty dotyczące M.D.". Uchylenie czynności materialno – technicznej zameldowania jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych. W sprawie niniejszej po 30 latach od zameldowania M.D. trudno wykazać by dokonane wówczas zameldowanie było wadliwe. Mając na względzie upływ czasu nie można ustalić dziś czy w 1979 r. wyrażono zgodę na zameldowanie bowiem na obecny czas interesy stron ówczesnego postępowania mogą być różne i rozbieżne. W niniejszej sprawie uznać należy, że czynność zameldowania M.D. w lokalu przy ul.[...] w dniu 20 lutego 1979 r. korzysta z domniemania niewadliwości. Przesłuchana w sprawie S.B. (od 1999 r. żona M.D.) potwierdziła, że mieszka on w przedmiotowym lokalu od początku 1979 r. i oświadczyła, że złożyła w niniejszej sprawie pismo – wyjaśnienie. Z treści pisma wynika, że M.D. zamieszkał jako domownik wraz z C.R. i S.B. od początku 1979 r. Niesłuszny jest zarzut skarżącej, że organ nie przeprowadził postępowania dowodowego z udziałem J.D.. Zauważyć należy, że J.D. składał do akt sprawy pisma, jednakże były one napisane na maszynie i nie podpisane. Toteż nie mogły stanowić dowodu w sprawie. Wzywany w celu przesłuchania w charakterze świadka (k.23 akt administracyjnych) J.D. z tego prawa nie skorzystał. Natomiast dołączone do akt sprawy pisma B.J. ( zmarłego 6 kwietnia 1993 r.) świadczą, że od 1976 r. M.D. był "rzekomym" jak podaje B.J., administratorem budynku przy ul. [...] w W. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 24 stycznia 2007 r. skarżąca E.P. przedstawiła pismo M.D. (znajdujące się również w aktach administracyjnych) datowane na dzień 7 lutego 1979 r., na którym widnieje adres uczestnika – W. ul. [...]. Zdaniem Sądu nie może być ono dowodem na wadliwość zameldowania M.D. bowiem pismo datowane jest na dzień 7 lutego 1979 r., a zameldowanie nastąpiło w dniu 20 lutego 1979 r. Odnosząc się do zarzutów skarżącej, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszone zostały art. 7, 9 i 10 kpa oraz 77 § 1, 78 § 1 i 80 oraz 81 kpa to stwierdzić należy, że badając pod tym kątem legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszenia w/w przepisów. W art. 6 kpa zawarta jest zasada praworządności (a nie w art.7 kpa jak wskazuje skarżąca), z której wynika, że organy administracji działają na podstawie przepisów prawa. Jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego na treść działania na podstawie przepisów prawa składają się: ustalenie treści normy prawnej mające zastosowanie w rozstrzyganej sprawie, wyrażenie stanu faktycznego sprawy z języku normy prawnej oraz podciągnięcie tego stanu faktycznego pod treść normy prawnej i określenie praw i obowiązków postępowania (wyrok NSA z 21 czerwca 1995 r., III SA1127/94). W niniejszej sprawie wszystkie powyższe kryteria zostały spełnione. W niniejszej sprawie organy przestrzegały zasadę prawdy obiektywnej, podejmując wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ spełnił również wynikający z art. 8 kpa wymóg prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, by pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się aby organ administracji naruszył wyrażoną w art.9 kpa zasadę udzielania informacji. Również nie nastąpiło w niniejszej sprawie naruszenie przez organ art.10 kpa. Strony brały czynny udział w postępowaniu, były przesłuchiwane, mogły również składać wnioski dowodowe. Z prawa tego skorzystał uczestnik postępowania M.D., zgłaszając wnioski dowodowe. Skarżąca E.P. stawiająca zarzut naruszenia przepisu art.10 kpa nie wykazała jednocześnie, że uniemożliwiło jej to dokonanie konkretnych czynności procesowych. W niniejszej sprawie organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz oceniły go zgodnie z treścią art.80 kpa. Zaskarżona decyzja odpowiada również warunkom określonym w art. 107 kpa. Zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne oraz ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Zostało prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym, co ma szczególne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 kpa. Analiza akt postępowania administracyjnego i wydanej w tej sprawie decyzji wskazuje, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego. Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło