IV SA/Wa 2259/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-28
Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uzupełniła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej poprzez uzupełnienie wymaganych dokumentów, mimo wezwania sądu. Brak wykazania obiektywnej niemożności poniesienia kosztów postępowania uzasadnia odmowę.Stan faktyczny
Skarżący J. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) w sprawie dotyczącej wymeldowania. Wnioskodawca podał, że jest chory, bezdomny, nie posiada majątku, a jego dochód z renty wynosi 1799,71 zł. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o dokumenty dotyczące rachunków bankowych, dochodów, wydatków oraz utrzymania lokalu. Skarżący nie uzupełnił wniosku w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z wniosku J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
W toku postępowania w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie wymeldowania, skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata
We wniosku z dnia 20 grudnia 2012 r. skarżący podniósł, że jest chory, nie posiada żadnego majątku, gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie oraz oświadczył, że obecnie jest bezdomny. Ponadto z oświadczenia wynika, że uzyskuje rentę w wysokości 1799,71 zł.
Sąd pismem z dnia 7 stycznia 2013 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez:
- nadesłanie wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych lub złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych,
- nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów,
- wskazanie wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne,
- podanie czy lub jakie ponosi wydatki związane z utrzymaniem lokalu (mieszkania), w którym obecnie przebywa.
W dniu 10 stycznia 2013 r. skarżący odebrał wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Termin do jego wykonania upłynął w dniu 17 stycznia 2013 r. We wskazanym terminie skarżący nie nadesłał żądanych informacji.
Rozpoznając wniosek zważono co następuje:
Przede wszystkim wskazać należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11).
Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla sienie i rodziny..
Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane.
Rozpoznając złożony w przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata referendarz sądowy uznał, że zawarte na urzędowym formularzu PPF oświadczenie skarżącego jest niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku informacji na temat wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie oraz posiadanie/nieposiadania rachunków (kont) bankowych. Przedłożenie przez skarżącego żądanych oświadczeń, pozwoliłoby nie tylko na weryfikację danych zawartych w formularzu PPF, ale także potwierdziłoby podnoszoną przez stronę trudną sytuację materialną, w jakiej się znajduje.
Z informacji podanych przez skarżącego wynika jedynie, że nie posiada żadnego majątku, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, uzyskuje dochód z tytułu renty w wysokości 1799, 71 zł. Skarżący wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów, żądania tego nie spełnił. W tej sytuacji brak jest podstaw do stwierdzenia, ze sytuacja skarżącego jest na tyle wyjątkowa, że uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Biorąc pod uwagę informacje podane przez skarżącego nie sposób stwierdzić, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego, w szczególności mając na uwadze, że uzyskuje stały comiesięczny dochód z tytułu renty.
W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło