IV SA/Wa 2265/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji - oddala skargę - Pismem datowanym na 11 maja 2007 r. N. sp. z o. o. w W. wniosła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie parkingu dla nie mniej niż 300 samochodów osobowych w ramach realizowanej budowy kompleksu mieszkaniowego, usługowego i biurowego (zadanie I) na działkach ew. nr [...], nr [...] i nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w W. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Prezydent W. ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 20 grudnia 2007 r. Pismem z dnia 3 września 2009 r. C. sp. z o. o. w W., zwana dalej również "wnioskodawcą", wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wnioskodawca: 1. ma przymiot strony w postępowaniu środowiskowym, ponieważ jest użytkownikiem wieczystym działek ew. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] w obrębie [...] bezpośrednio przylegających do terenu przedsięwzięcia, a mimo tego bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu środowiskowym, co wypełnia przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz 2. dowiedział się o wydaniu decyzji w dniu 4 sierpnia 2009 r., stąd wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w dniu 3 września 2009 r. oznacza jego terminowość. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Prezydent W. odmówił wznowienia postępowania środowiskowego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że 1. wnioskodawca nie ma przymiotu strony w postępowaniu środowiskowym, ponieważ działki, co do których przysługuje mu prawo użytkowania wieczystego nie sąsiadują bezpośrednio z terenem przedsięwzięcia ani nie znajdują się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, 2. wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony po terminie określonym w art. 148 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). Odwołanie od powyższej decyzji wniosła C. sp. z o. o. w W. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że: 1. organ pierwszej instancji nie wykazał, aby wnioskodawcy nie przysługiwał przymiot strony do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania środowiskowego, ponieważ nie przedstawił dowodów na okoliczność, że planowane przedsięwzięcie nie oddziaływuje na działki będące przedmiotem użytkowania wieczystego wnioskodawcy, 2. wnioskodawca zachował przewidziany w art. 148 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż bezsporne jest, że dowiedział się o decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2007 r. dopiero w dniu 4 sierpnia 2009 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. wniosła N. sp. z o. o. w W. - wnioskodawca w postępowaniu środowiskowym. Wyrokiem z dnia 19 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1115/10 oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła N. sp. z o. o. w W. Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 271/11 oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że: 1. wniosek o wznowienie postępowania wniesiono w terminie określonym w art. 148 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), 2. organ pierwszej instancji nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego w zakresie występowania bądź niewystępowania przesłanek wznowienia postępowania, ponieważ nie dokonał oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia (np. emisji hałasu, spalin, utrudnień dojazdu) do nieruchomości stanowiących przedmiot praw rzeczowych wnioskodawcy, 3. okoliczność, czy wniosek o wznowienie postępowania wniósł podmiot mający przymiot strony, może być badana na etapie wznowienia postępowania. Gdy organ uzna, że wniosek wniosła strona, wznowi postępowanie, a następnie zbada, czy wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), a jeśli tak - jaki ma to wpływ na byt prawny decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. Prezydent W. wznowił postępowanie środowiskowe. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Prezydent W. odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r., ponieważ: 1. wnioskodawca nie ma przymiotu strony w postępowaniu środowiskowym, ponieważ działki, co do których przysługuje mu prawo użytkowania wieczystego nie sąsiadują bezpośrednio z terenem przedsięwzięcia ani nie znajdują się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia. O braku wpływu przedsięwzięcia na teren wnioskodawcy świadczą zgromadzone w sprawie dokumenty, rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia, przyjęte rozwiązania technologiczne i jego usytuowanie. Przesądza to o niewystępowaniu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), 2. brak jest przedmiotu postępowania, gdyż decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. na potrzeby postępowań o wydanie pozwolenia na budowę można było się posługiwać w terminie 4 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, tj. do dnia 20 grudnia 2011 r. (art. 46 ust. 4b ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. nr 129, poz. 902 ze zm.). Odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. wniosły L. sp. z o. o. w W. oraz C. sp. z o. o. w W. L. sp. z o. o. w W. w odwołaniu podniosła, że jest w postępowaniu wznowieniowym następcą prawnym C. sp. z o. o. w W., która została pominięta w postępowaniu zakończonym decyzją środowiskową z dnia [...] grudnia 2007 r. C. sp. z o. o. w W. w odwołaniu podniosła, że jest stroną postępowania środowiskowego, a organ nie wykazał, że nią nie jest oraz że nadal istnieje przedmiot postępowania w postaci decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2013 r. w całości i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał m. in., że organ pierwszej instancji wbrew wiążącemu go stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r. o możliwości zbadania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, czy wnioskodawcy – C. sp. z o. o. w W. - przysługuje przymiot strony w postępowaniu środowiskowym, nie zbadał tej okoliczności. W postanowieniu z dnia [...] październiku 2012 r. o wznowieniu postępowania rozważono jedynie, że wnioskodawca zachował termin do złożenia podania o wznowienie. Toteż, ponownie rozpatrując sprawę, organ przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania ustali, czy wnioskodawcy – C. sp. z o. o. w W. - przysługiwał przymiot strony w postępowaniu środowiskowym. Ustalając tą okoliczność organ nie może poprzestać, jak dotychczas, na gołosłownych stwierdzeniach, lecz wnikliwie i skrupulatnie powinien przedstawić konkretne, znajdujące się w aktach sprawy dowody i na ich podstawie ocenić, czy występuje i jaki jest wpływ planowanego przedsięwzięcia na teren wnioskodawcy. Do ustalenia takiego został on już zobowiązany wyrokami zapadłymi w sprawie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2013 r. wniosła S. sp. z o. o. w W. podnosząc, że: 1. organ pierwszej instancji - wbrew stanowisku organu odwoławczego - dostosował się do zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonych w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r., wyjaśniając wpływ planowanego przedsięwzięcia na teren C. sp. z o. o. w W. Nie musiał on dokonać konkretnych czynności dowodowych wskazanych przez Sąd drugiej instancji - badania wpływu emisji spalin, hałasu czy utrudnień dojazdu. Związanie organu ogranicza się bowiem jedynie do wskazanego przez Naczelny Sąd Administracyjny ogólnego kierunku przyszłego postępowania, tj. nakazu dokonania oceny wpływu inwestycji na teren należący do wnioskodawcy. Wskazania co do dalszego postępowania nie mogą bowiem narzucać sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy; nie mogą wskazywać, że określone dowody są bardziej wiarygodne od innych. Oznacza to, że organ ma swobodę w zakresie wyboru środków dowodowych niezbędnych do osiągnięcia wytyczonego przez sąd kierunku przyszłego postępowania; 2. w aktach sprawy znajdują się dokumenty wskazujące, że C. sp. z o. o. w W. nie była stroną postępowania środowiskowego, a to: a) rysunek załączony przez pełnomocnika skarżącej do pisma z dnia 20 września 2012 r. potwierdzający znaczną odległość inwestycji od terenu C. sp. z o. o. w W., b) informacje z ewidencji gruntów, c) ustalenie rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia, przyjętych rozwiązań technologicznych oraz jego usytuowania, d) wyjaśnienia pełnomocnika skarżącej, że ustalenia w zakresie potencjalnego wpływu emisji spalin, hałasu czy utrudnień dojazdu nie są relewantne dla ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy, ponieważ nie mają oparcia w przepisach prawa; 3. upłynął pięcioletni okres przedawnienia określony w art. 146 § 1 K.p.a. skutkujący niemożnością merytorycznego orzekania w sprawie, co uszło uwadze organu odwoławczego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obiegu prawnego. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W sprawie zapadły uprzednio dwa orzeczenia sądów: 1. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2010 r. oddalający skargę na decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. o uchyleniu decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. o odmowie wznowienia postępowania oraz 2. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2012 r. oddalający skargę kasacyjną od powyższego wyroku sądu pierwszej instancji. W powyższych wyrokach sądy zgodnie uznały, że organ pierwszej instancji - Prezydent W. - nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego na okoliczność, czy wnioskodawcy (C. sp. z o. o. w W.) przysługiwał przymiot strony w postępowaniu środowiskowym. W związku z tym w powyższych orzeczeniach wyrażone zostały wskazówki co do dalszego postępowania mające na celu ustalenie tej okoliczności: wskazano, aby organ administracji ustalił wpływ planowanej inwestycji - m. in. wpływu emisji hałasu, spalin, utrudnień dojazdu - na nieruchomości należące do wnioskodawcy (str. 6 uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, str. 6-7 uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego). Rację ma skarżący twierdząc, że wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku sądu nie mogą z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy; tu: nie mogą przesądzić, że wnioskodawcy przysługuje albo nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu środowiskowym. Wskazania zawarte w powyższych wyrokach nie narzuciły organowi administracji konkretnego rozstrzygnięcia, lecz jedynie wskazały, że należy ustalić wpływ planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości należące do wnioskodawcy. Organ, po rozważeniu tej okoliczności, może ponownie uznać, jeżeli zgromadzony materiał dowodowy jego zdaniem na to wskazuje, że takiego wpływu nie ma. Wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku sądu, jak słusznie podniósł skarżący, nie mogą również wskazywać, że określone dowody są bardziej wiarygodne od innych. Sądy w zapadłych w sprawie wyrokach jednak nie wskazały, że określone dowody są bardziej wiarygodne od innych. Wskazały jedynie, że aby ustalić, czy istnieje wpływ planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości należące do wnioskodawcy należy zbadać określone okoliczności, jak emisję hałasu, spalin, utrudnień dojazdu. Zupełnie inną sprawą jest natomiast rodzaj środka dowodowego, który zastosuje organ administracji, aby zbadać te okoliczności. Wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyrokach nie narzucają zastosowania określonego środka dowodowego, lecz jedynie wskazują, co (emisja hałasu, spalin, utrudnień dojazdu), a nie jak (środek dowodowy), powinno być zbadane, aby ustalić wpływ planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości należące do wnioskodawcy. Organ administracji ponownie rozpatrując sprawę ma swobodę wyboru środka dowodowego, jak i swobodę oceny zgromadzonego materiału dowodowego. W związku z tym należy wskazać, że zasadnie organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ nie zastosował się on do wskazania co do dalszego postępowania zawartego w wyrokach sądów, to jest nie zbadał on czy istnieje wpływ planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości należące do wnioskodawcy poprzez emisję hałasu, spalin i utrudnień dojazdu. Organ pierwszej instancji w żaden sposób nie ustalił tych okoliczności. Nie może być uznane za wypełnienie wskazań co do dalszego postępowania zgromadzenie dokumentów, o których mowa powyżej w pkt 2 zarzutów skargi, ponieważ: a) znaczna odległość planowanego przedsięwzięcia od nieruchomości należących do wnioskodawcy sama w sobie nie musi oznaczać braku negatywnego wpływu na jego nieruchomości, b) informacje z ewidencji gruntów w żaden sposób nie mogą dowodzić braku wpływu na nieruchomości należące do wnioskodawcy, gdyż nie zawierają tego rodzaju danych, c) ustalenie rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia, przyjętych rozwiązań technologicznych oraz jego usytuowania w istocie nie nastąpiło, a były to jedynie gołosłowne stwierdzenia nie mające oparcia w materiale dowodowym. Nie może również odnieść skutku stanowisko pełnomocnika skarżącego, że ustalenia w zakresie potencjalnego wpływu emisji spalin, hałasu czy utrudnień dojazdu nie są relewantne dla ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy, ponieważ nie mają oparcia w przepisach prawa. Do zbadania tych okoliczności organ administracji został zobowiązany wyrokami sądów i z mocy art. 153 P.p.s.a. jest nimi związany. Jeżeli chodzi zaś o zarzut skarżącego, że upłynął pięcioletni okres przedawnienia określony w art. 146 § 1 K.p.a. skutkujący niemożnością merytorycznego orzekania w sprawie, należy podnieść, że organ administracji w sytuacji upływu powyższego okresu, zgodnie z art. 151 § 2 K.p.a., ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Upływ pięcioletniego okresu, o który mowa w art. 146 § 1 K.p.a. wyłącza więc co prawda możliwość rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przez organ prowadzący postępowanie wznowieniowe, jednakże nie stanowi przeszkody do stwierdzenia, o którym mowa w art. 151 § 2 K.p.a. Niedostrzeżenie przez organ odwoławczy tej okoliczności nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji została uchylona z uwagi na niewykonanie wskazań co do dalszego postępowania w zakresie zbadania wpływu planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości należące do wnioskodawcy. Dopiero ustalenie tego wpływu pozwoli na uznanie, że wnioskodawca jest stroną postępowania środowiskowego. Konkludując należy stwierdzić, że organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 138 § 2 K.p.a., gdyż decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.), a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy (wpływ planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości należące do wnioskodawcy) ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.