IV SA/Wa 228/15
WyrokWSA w Warszawie2015-06-10
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Anna Falkiewicz-Kluj, Anita Wielopolska-Fonfara
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju utrzymująca w mocy decyzję Wojewody ustalającą odszkodowanie za przejęcie nieruchomości pod inwestycję drogową narusza prawo, w szczególności w zakresie terminu wypłaty odszkodowania oraz sposobu rozpatrzenia zarzutów odwołania dotyczących wyceny nieruchomości?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza prawo, ponieważ Minister Infrastruktury i Rozwoju nieprawidłowo ocenił termin wypłaty odszkodowania, który powinien być liczony od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stała się ostateczna, ale nie wcześniej niż decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej uzyskała walor ostateczności. Ponadto, organ odwoławczy nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący zarzutów dotyczących wyceny nieruchomości, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za przejęcie nieruchomości M. B. pod budowę obwodnicy O. Wojewoda ustalił odszkodowanie, a następnie Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał tę decyzję w mocy. M. B. oraz Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zaskarżyli decyzję Ministra. Główne zarzuty dotyczyły zaniżonej wyceny nieruchomości oraz nieprawidłowego określenia terminu wypłaty odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju oraz stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r. sprawy ze skarg Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad oraz M. B. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej M. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. – zaskarżoną skargami przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad i M. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] zezwolił na realizację inwestycji drogowej dla zadania "Budowa obwodnicy O. w ciągu drogi krajowej nr [...]".
Powyższej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. i wszczęto postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za prawo własności gruntu, oznaczonego w rejestrze gruntów obrębu B., gmina S., jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, którego właścicielką była M. B.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Wojewoda [...] ustalił odszkodowanie w wysokości [...] zł za prawo własności nieruchomości przejętej od M. B. i zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty tej kwoty w terminie 14 dni do dnia, w którym decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. stanie się ostateczna. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym określił wartość działki na dzień [...] czerwca 2013 r., która była w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Rzeczoznawca oszacował wartość gruntu z zastosowaniem podejścia porównawczego i metodą porównania parami. Ceny nieruchomości podobnych zostały skorygowane ze względu na cechy różniące nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej. Skorygowana wartość za 1 mkw. przejętej nieruchomości wyniosła [...] zł. Nieruchomość wydana została we wskazanym terminie, zatem określona kwota podlegała powiększeniu o [...]%. W ocenie rzeczoznawcy określona jednostkowa wartość działki o numerze ewidencyjnym [...] zawierała się między ceną średnią i maksymalną zanotowaną na rynku lokalnym i odpowiadała wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości.
Odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. wniosła M. B. W jej ocenie w operacie szacunkowym nie oznaczono w sposób szczegółowy położenia działki o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości B. oraz pozostałych działek uwzględnionych w porównaniu. Nie została także wzięta pod uwagę atrakcyjność położenia wszystkich działek, tj. bliskość do dróg, połączeń komunikacyjnych z O., bliskości do jezior, plaży, lasu. M. B. zakwestionowała także przyjętą metodę badawczą ze względu na odmienne cechy przyjętych do porównania działek. Wskazała na zasadnicze różnice pomiędzy wybranymi działkami i działką będącą przedmiotem wyceny: działki znajdowały się w różnych miejscowościach o odmiennej atrakcyjności inwestycyjnej ze względu na położenie i warunki geologiczne. Rzeczoznawca nie wziął pod uwagę, że działka o numerze ewidencyjnym [...] była położona w B. z dostępem do plaży i Jeziora B. (w niewielkiej odległości leżało tez kolejne jezioro i kompleks leśny, oba objęte ochroną w obszarze Natura 2000), a w miejscowości rozwija się też nowe budownictwo, podczas gdy pozostałe działki leżały w B., gdzie budowa nowych domów ma charakter incydentalny, a miejscowość jest oddalona od jeziora o kilka kilometrów. Rzeczoznawca pominął również okoliczność, że przedmiotowa działka leży na malowniczym stoku, podobnie jak inna miejscowość R. zlokalizowana po drugiej stronie doliny Łyny w obrębie B. W miejscowości B. to ze względu na plany budowy obwodnicy przerwano rozbudowę osiedla domów jednorodzinnych. Rzeczoznawca nie wziął tego pod uwagę i niekorzystnie wyłączył z analizy działki położone bliżej O. oraz w miejscowości R. Wartość działek w pobliżu O. zawiera się w przedziale [...] zł/mkw. Z tego względu wycena przyjęta w operacie była znacząco zaniżona.
Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. W uzasadnieniu decyzji Minister omówił przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie, podzielił stanowisko wyrażone w decyzji organu I instancji, a także wskazał, że przedmiotowa działka leżała w kolonii wsi B. przy ul. [...], na terenie nachylonym, w niewielkiej odległości od podstawowych sieci uzbrojenia technicznego. Nieruchomość była nieużytkowana, porośnięta młodymi samosiewami drzew i krzewów, nieprzedstawiającymi wartości użytkowej, a w jej otoczeniu znajdowały się podobne działki niezabudowane. Organ szczegółowo scharakteryzował działki wzięte pod uwagę w operacie. Stwierdził także, że operat został sporządzony prawidłowo, a działki przyjęte do porównania spełniały wszystkie kryteria podobieństwa. Wskazał także, za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2007 r. (sygn. akt I SA/Wa 873/07), że rzeczoznawca majątkowy ma status zbliżony do osoby zaufania publicznego i z tego względu organ nie ma podstaw do podważania jego wiedzy specjalistycznej.
W odniesieniu do zarzutów odwołania Minister podniósł, że przyjęte do porównania działki leżały na terenie tej samej gminy i były przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową. W ocenie organu biegły dokonał analizy działek zarówno w miejscowości B., jak i w miejscowości B., a działki wzięte pod uwagę znajdowały się na obrzeżach tych miejscowości w sąsiedztwie istniejącej zabudowy. Minister zaznaczył także, że przedmiotowa działka leży około 800 m od Jeziora B., a miejscowość B. jest oddalona od jeziora o około 900 m.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad oraz M. B. wnieśli skargi na decyzję z dnia [...] listopada 2014 r.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniósł zarzuty naruszenia art. 12 ust. 4g i ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.) oraz art. 132 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami [(Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) - dalej "u.g.n."]. Zdaniem skarżącego decyzja powinna zobowiązywać Generalnego Dyrektora do zapłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja Wojewody o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna, lecz nie wcześniej, niż decyzja o udzieleniu zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nabierze cech ostateczności.
M. B. w skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Zarzuciła organowi naruszenie art. 134 ust. 1-4, art. 154 ust. 1 u.g.n. przez błędne ustalenie przez rzeczoznawcę wartości gruntu; § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) przez przyjęcie, że nieruchomości wybrane do porównania spełniają kryterium podobieństwa; art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) - dalej "K.p.a."], przez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego i przekroczenie swobodnej oceny dowodów; art. 138 § 1 K.p.a. przez wadliwą kontrolę decyzji organu I instancji; art. 8 K.p.a. przez przeprowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Skarżąca powtórzyła argumenty wyrażone w odwołaniu od decyzji I instancji odnoszące się do położenia działki o numerze ewidencyjnym [...] oraz działek przyjętych do porównania w operacie szacunkowym. Wskazała także, że transakcje wzięte pod uwagę w operacie zostały wyselekcjonowane w sposób wybiórczy, z pominięciem innych z tego samego okresu (2012 r. i 2013 r.). Skarżąca zaznaczyła, że będzie zmuszona znaleźć inną nieruchomość, którą będzie mogła wykorzystać na cele budowlane, jednak ceny w tej okolicy są co najmniej dwukrotnie wyższe, niż [...] zł za 1 mkw.
Minister Infrastruktury i Rozwoju w odpowiedzi na skargi stwierdził, że w jego ocenie skarga Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad zasługuje na uwzględnienie, jednakże sam nie uwzględnił jej w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a.], ponieważ decyzja została zaskarżona także przez M. B. Organ wskazał, że decyzja Wojewody z dnia [...] czerwca 2013 r. uzyskała walor ostateczności w dniu [...] sierpnia 2014 r.
Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 111 § 2 P.p.s.a. połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę o sygn. akt IV SA/Wa 228/15, pod którą zarejestrowano skargę Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, ze sprawę o sygn. IV SA/Wa 229/15, pod którą zarejestrowano skargę M. B. oraz postanowił dalsze postępowanie prowadzić pod sygn. akt IV SA/Wa 228/15.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skargi należało uwzględnić.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2014 r. narusza prawo w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.
Na wstępie należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie doszło do przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa oraz do ustalenia odszkodowania na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w celu realizacji inwestycji drogowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.), o czym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Wywłaszczenie uregulowane w ustawie z 10 kwietnia 2003 r. jako nabycie z mocy prawa, rodzi po stronie wnioskodawcy (inwestora) obowiązek wypłaty odszkodowania. Ustalanie odszkodowania następuje w ramach tej samej sprawy administracyjnej, wobec tych samych podmiotów, które brały udział w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, z uwzględnieniem – oczywiście – dotychczasowych właścicieli danej nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 73/14).
Jak wskazuje art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18 tej ustawy. Z kolei zgodnie z art. 132 ust. 1 i ust. 1a u.g.n. zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu podlega wykonaniu, z zastrzeżeniem, że w sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna.
W konsekwencji należy przyjąć, że obowiązek zapłaty odszkodowania nie może powstać przed nabraniem waloru ostateczności przez decyzję, na mocy której doszło do przejęcia nieruchomości, ale też przez decyzję o ustaleniu odszkodowania. W przeciwnym razie odszkodowanie zostałoby wypłacone, mimo że szkoda – przejęcie nieruchomości – jeszcze nie powstała, ponieważ, co do zasady, decyzja o lokalizacji inwestycji, jak każda decyzja administracyjna, rodzi skutki prawne dopiero wtedy, gdy jest ostateczna i dopiero wtedy zgodnie z zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 K.p.a.), podlega szczególnej ochronie w celu zapewnienia stabilności stosunków prawnych, co w konsekwencji stanowi ochronę praw nabytych adresatów tej decyzji. Z kolei zobowiązanie do wypłaty odszkodowania przed nabraniem waloru ostateczności przez decyzję o ustaleniu odszkodowania powodowałoby, że - co prawda - zaistniała faktyczna podstawa wypłaty odszkodowania – przejęcie nieruchomości na mocy ostatecznej decyzji o realizacji inwestycji, to jednak wypłata odszkodowania może nastąpić wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji o jego ustaleniu. Przepisy prawa nie przewidują wypłaty odszkodowania z mocy prawa, gdy dojdzie do przejęcia nieruchomości pod drogę publiczną.
W kontekście powyższych rozważań w rozpatrywanej sprawie zgodzić się należy ze skarżącym Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad, a także stanowiskiem organu przyjętym w odpowiedzi na skargę, że w zaskarżonej decyzji organ pominął kwestię terminu, w którym Generalny Dyrektor został zobowiązany do wypłaty odszkodowania. W dniu [...] kwietnia 2014 r., kiedy to Wojewoda w swojej decyzji ustalił odszkodowanie i zobowiązał do jego wypłaty na rzecz M. B., decyzja o realizacji inwestycji nie była ostateczna, a jak wynika z akt sprawy, stała się ostateczna w dniu [...] sierpnia 2014 r. Oznacza to, że od tego momentu, mimo że decyzja o ustaleniu odszkodowania nie była ostateczna, Generalny Dyrektor był zobowiązany wypłacić odszkodowanie. Jednocześnie beneficjentka odszkodowania M. B. nie miała prawnych możliwości dochodzenia wypłaty odszkodowania, ponieważ w obrocie nie było ostatecznej decyzji ustalającej odszkodowanie. Organ odwoławczy powinien był z urzędu wziąć pod uwagę, że w ten sposób sformułowane rozstrzygnięcie w decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. przeczy zasadzie trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 K.p.a., ponieważ zobowiązuje do spełnienia świadczenia na podstawie decyzji, która nie była ostateczna. Dopiero łączne uzyskanie waloru ostateczności przez decyzję o realizacji inwestycji i decyzję o ustaleniu odszkodowania, stwarza stan prawny, w którym świadczenie może zostać spełnione. Wobec powyższego należało zatem stwierdzić, że decyzja z dnia [...] listopada 2014 r. została wydana z naruszeniem art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. w zw. z art. 132 ust. 1a u.g.n. oraz art. 16 § 1 K.p.a.
Z ustanowionej w Konstytucji RP i wyrażonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności wynika, że sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznawana i rozstrzygnięta, co oznacza, że tak organ I instancji, jak i organ II instancji mają obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Przystępując do rozpatrzenia odwołania organ drugiej instancji dokonuje oceny materiału dowodowego zebranego i rozpatrzonego przez organ pierwszej instancji oraz zbadania ustaleń poczynionych przez ten organ. W wyniku przeprowadzonej oceny organ odwoławczy może określić zakres i kierunki dalszego postępowania wyjaśniającego w drugiej instancji. Oczywistym jest, że organ odwoławczy musi dokonać w toku postępowania odwoławczego oceny, w jakim zakresie w postępowaniu przed organem I instancji zebrano i rozpatrzono materiał dowodowy załatwianej sprawy. W przypadku, gdy materiał dowodowy został w toku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w pierwszej instancji zebrany w sposób wyczerpujący, organ odwoławczy ma obowiązek dokonać ponownej jego oceny i wydać orzeczenia co do istoty sprawy
Tak zatem zasadniczy cel postępowania odwoławczego sprowadza się do merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją albo postanowieniem organu pierwszej instancji. Co do zasady także orzeczenie organu odwoławczego ma charakter merytoryczny (art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.) lub merytoryczno-reformacyjny (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.). Stanowi to bezpośrednią realizację zasady ekonomiki postępowania, gdyż służy przyspieszeniu załatwienia sprawy administracyjnej przez organy administracji publicznej, najpóźniej na etapie postępowania przed organem II instancji. Temu samemu celowi służy instytucja przewidziana w przepisie art. 136 k.p.a. uprawniająca organ odwoławczy do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Wyniki poczynionych ustaleń faktycznych i prawnych, jak wskazano wyżej, organ odwoławczy winien uzewnętrznić w uzasadnieniu wydanej decyzji administracyjnej w spełniającym wymogi określone w art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., zatem zawierającym jednoznaczne wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. Organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, w tym w szczególności na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. W uzasadnieniu poza składnikami expressis verbis wskazanymi w art. 107 § 3 K.p.a. organ winien nadto szczegółowo odnieść się do argumentów podnoszonych w odwołaniu.
Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno zatem umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie postanowienia wydawanego przez organ II instancji winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu.
W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy w sposób wybiórczy odniósł się do zarzutów podnoszonych przez M. B. w odwołaniu. Trudno stwierdzić, na jakiej podstawie określił odległość od jeziora działki o numerze ewidencyjnym [...], a także odległość pozostałych działek przyjętych do porównania, w sposób odmienny od odległości wskazanych przez skarżącą w odwołaniu. Organ nie odniósł się także do okoliczności powołanych przez skarżącą, takich jak położenie działki na tle terenów sąsiadujących, bliskość terenów chronionych czy rozwój istniejącej zabudowy oraz zmiana cen nieruchomości w związku z tą zabudową. Argumenty organu mają jedynie charakter polemiki z twierdzeniami skarżącej, w dodatku nie znajdującej oparcia w materiale dowodowym. Organ powinien był w sposób jednoznaczny wskazać odległości pomiędzy działkami, powołując się na operat szacunkowy, mapy lub inne dokumenty zgromadzone w materiale dowodowym i wyjaśnić jaki wpływ mają te odległości na przyjęcie do porównania działek z miejscowości B. Jeżeli natomiast uznałby, że w materiale dowodowym brak jest dokumentów umożliwiających dokonanie stosownej analizy, mógł skorzystać z przysługującego mu zgodnie z art. 136 K.p.a. uprawnienia do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego we własnym zakresie.
Minister w sposób ogólnikowy odniósł się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu wobec sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. Nawet jeśli przyjął, że operat został sporządzony prawidłowo, nie oznacza to, że był zwolniony z wyjaśnienia swojego stanowiska stronie wnoszącej odwołanie. Powołanie się na szczególny status rzeczoznawcy majątkowego pozostaje bez wpływu na obowiązek skontrolowania prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego co do jego zgodności z prawem. Operat szacunkowy stanowi dowód z opinii biegłego, który podlega ocenie organu - tak jak każdy dowód - z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 K.p.a. Stąd też operat szacunkowy powinien być sporządzony w sposób umożliwiający ocenę poprawności dokonanej przez rzeczoznawcę wyceny, w tym zawierać precyzyjne informacje na temat powodów, dla których do porównania przyjęto te, a nie inne nieruchomości będące w obrocie na określonym obszarze oraz co do przyjętych atrybutów dotyczących wycenianej nieruchomości. Organ nie dokonał oceny całokształtu materiału dowodowego, ponieważ mimo wyraźnych zarzutów odwołania, pominął w rozstrzygnięciu kwestie odnoszące się do danych wynikających z operatu szacunkowego. Doszło zatem do naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a w konsekwencji także art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., ponieważ organ nie wyjaśnił swojego stanowiska w sposób niebudzący wątpliwości, a tym samym trudno jest wywieść, na jakiej podstawie przyjął, że decyzja I instancji nie narusza prawa, a zarzuty odwołania nie mogą zostać uwzględnione.
Rację miała skarżąca M. B., podnosząc także zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. Zasada pogłębiania zaufania została naruszona przez nieodniesienie się w sposób wyczerpujący i precyzyjny do zarzutów odwołania. Argumentacja organu nie była jasna i przekonywująca, a skarżąca mogła mieć uzasadnione wątpliwości, z jakich względów organ odmówił zasadności podnoszonym przez nią zarzutom, ponieważ takiego wyjaśnienia w zaskarżonej decyzji nie było.
Sąd uznał, że wobec tak przedstawiającej się wadliwości decyzji organu II instancji nie było możliwe skontrolowanie zaskarżonej decyzji i z tego względu nie odniósł się do pozostałych zarzutów skargi M. B.
Ponownie rozpatrując sprawę, Minister dokona całościowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Przy wydawaniu rozstrzygnięcia organ powinien wyjaśnić swoje stanowisko w sposób jasny, niebudzący wątpliwości i przekonywujący, nie tylko powołać przepisy prawne mające zastosowanie w sprawie, ale też szczegółowo przedstawić motywy swojego rozstrzygnięcia i odnieść się do wszystkich zarzutów podniesionych przez M. B. w odwołaniu od decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r., uwzględniając wyżej przedstawioną argumentację Sądu.
W odniesieniu do terminu wypłaty odszkodowania, ponownie rozpatrując sprawę, organ weźmie pod uwagę wskazania Sądu wyrażone w przedstawionych wyżej rozważaniach, tj. że decyzja powinna zobowiązywać do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna, lecz nie wcześniej, niż decyzja o udzieleniu zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nabierze cech ostateczności. Jeżeli uzna, że Wojewoda dopuścił się uchybień wyłącznie w tym zakresie może skorzystać z przysługującego mu uprawnienia zmiany decyzji organu I instancji w tym zakresie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze, w punkcie 1 sentencji orzeczenia Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na mocy art. 145 § 1 pkt lit. c P.p.s.a.; w punkcie 2 stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 P.p.s.a.; w punkcie 3 postanowił o kosztach postępowania sądowego na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło