IV SA/Wa 2282/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.), asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Hanna Parypa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) października 2007 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia (...) października 2007 r. Wojewoda Mazowiecki po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia (...) sierpnia 2007 r. orzekającej o wymeldowaniu wyżej wymienionego z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. (...) w P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w myśl art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.) organ administracji wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu w rozumieniu w/w przepisu można mówić wówczas, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w przedmiotowym lokalu i ma zamiar założenia w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Podniósł, iż organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające i ustalił, że J. W., skazany za fizyczne i psychiczne znęcanie się nad byłą żoną, przebywa w Areszcie Śledczym. W przedmiotowym lokalu nie ma jego rzeczy osobistych a przed aresztowaniem przebywał w nim sporadycznie. Co więcej, wyrokiem z dnia 17 października 2006 r. Sąd Rejonowy w P. orzekł eksmisję J. W. bez uprawnienia do lokalu socjalnego. Z wyjaśnień złożonych przez J. W. wynika jednoznacznie, iż nie zamierza powrócić do miejsca stałego zameldowania i do czasu zakończenia sprawy o podział majątku wspólnego chce wynająć mieszkanie. Organ odwoławczy podkreślił, iż ewidencja ludności polega na rejestracji danych o rzeczywistym miejscu pobytu osób a funkcja społeczna tego procesu wymaga zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, S. W., pełnomocnik J. W., zwanego dalej skarżącym, wniosła o " pozostawienie meldunku brata ". W obszernym uzasadnieniu skargi wskazała, iż organ nie uwzględnił całego materiału dowodowego, ponieważ nie wziął pod uwagę drugiej strony postępowania, skarżący nie był zawiadamiany o toczącym się postępowaniu i nie mógł przedstawić swoich racji. Przedstawiła także szereg zarzutów odnoszących się jednakże do postępowań w sprawach o podział majątku wspólnego i eksmisję skarżącego oraz do osoby J. W. Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji nie zaś według kryteriów słusznościowych. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270- dalej zwaną p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.. Podstawą materialno-prawną zaskarżonej decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001 r., nr 87, poz. 960 ze zm.) w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Stosownie do art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r. sygn. akt V SA 1496/00 - LEX nr 54454). Opuszczenie lokalu jest to nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założenie w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne ( wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1999 r., sygn. Akt V S.A. 252/99, LEX nr 49952 oraz z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. Akt V S.A. 3169/00 LEX nr 50123). W szczególnych wypadkach orzecznictwo dopuszcza jednakże wymeldowanie osoby, która nie opuściła miejsca pobytu dobrowolnie. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, niepublikowany, zamieszczony w LEX nr 50123; wyrok NSA z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88, ONSA 1989/2/72). O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić wtedy, gdy dana osoba ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. W rozumieniu omawianej ustawy meldunek ma charakter jedynie rejestracyjny i nie wiąże się z prawem do lokalu. Na etapie czynności zameldowania i wymeldowania nie bada się więc tytułu prawnego do lokalu. W toku postępowania administracyjnego przeprowadzonego w rozpatrywanej sprawie ustalono, iż skarżący, skazany prawomocnym wyrokiem za znęcanie się nad byłą żoną i przebywający w Areszcie Śledczym, przed aresztowaniem, które nastąpiło w przedmiotowym lokalu, przebywał w nim sporadycznie i nie posiadał tam swoich rzeczy osobistych. Wobec skarżącego prawomocnym wyrokiem z dnia 17 października 2006 r. Sąd Rejonowy w P. orzekł eksmisję. Skarżący, w swoich pismach do organu, wskazywał jednoznacznie i stanowczo, iż nie ma zamiaru przebywać w przedmiotowym lokalu i do czasu podziału majątku wspólnego ma zamiar wynajmować mieszkanie. Z analizy wyjaśnień skarżącego wynika, iż właściwie jedynym powodem, dla którego nie zgadza się on na wymeldowanie, są nieuregulowane kwestie majątkowe z byłą żoną. Wskazać należy jednak, że kwestia zameldowania, w sprawach dotyczących podziału majątku dorobkowego byłych małżonków, które należą do odrębnego postępowania cywilnego, nie ma żadnego znaczenia. Jak już wskazano wyżej, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i potwierdza fakt pobytu w tym lokalu - art. 9 ust. 2b omawianej ustawy. Skoro więc zameldowanie ma na celu wyłącznie odzwierciedlenie w urzędowej ewidencji faktycznego pobytu danej osoby, to wymeldowanie nie może być traktowane jako źródło utraty jakichkolwiek praw majątkowych, a co za tym idzie, skarżący nie utracił swoich praw jako współwłaściciel mieszkania. Faktem jest, iż zaprzestanie przez skarżącego przebywania w przedmiotowym lokalu spowodowane zostało zastosowaniem wobec niego przewidzianego prawem środka przymusu, jednakże Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całej rozciągłości pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2007 r. sygn. Akt II OSK 1251/06 ( niepubl.) zgodnie, z którym " to czy opuszczenie lokalu jest dobrowolne ma znaczenie, kiedy dana osoba jest zmuszona opuścić lokal na skutek działań bezprawnych innych osób, ale nie w sytuacji, kiedy opuszczenie przez nią lokalu było następstwem zawinionych przez nią działań ". Podkreślić należy, iż aresztowanie skarżącego było skutkiem popełnienia przez niego przestępstwa umyślnego. Nie trafnym jest zarzut, iż skarżący nie był zawiadamiany o toczącym się postępowaniu i nie mógł złożyć wyjaśnień. Z akt sprawy wynika, bowiem, iż skarżący był zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie o wymeldowanie ( k- 59 akt administracyjnych ) a poprzez składanie pisemnych wyjaśnień brał czynny udział w postępowaniu, co więcej- był reprezentowany przez pełnomocnika, którym to w dniu 15 listopada 2006 r. ustanowił swoją siostrę S. W. Podniesione w skardze zarzuty dotyczące osoby J. W. jak też postępowań toczących się przed sądem powszechnym nie mogły odnieść zamierzonego skutku albowiem, jak już wskazano wyżej, sąd administracyjny bada jedynie legalność decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela stanowisko organów I i II instancji, iż w niniejszej sprawie doszło do opuszczenia przez skarżącego miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.), Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) Sąd orzekł jak w sentencji.