IV SA/Wa 2284/05

WyrokWSA w Warszawie2006-05-08

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Marta Laskowska, Aneta Opyrchał

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza grunty rolne na cele budowlane i poszerza drogę kosztem tych gruntów, narusza interes prawny właścicieli tych gruntów?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie bada celowości ani trafności rozwiązań planistycznych, a jedynie ich zgodność z prawem. Rada gminy, działając w ramach "władztwa planistycznego", ma prawo samodzielnie określać przeznaczenie terenu i sposób jego zagospodarowania. W tym przypadku Rada Gminy K. nie przekroczyła swoich uprawnień, uzyskując wymagane zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i planując drogę dojazdową zgodnie z przepisami. Zmiana przeznaczenia gruntów i poszerzenie drogi, choć narusza interes prawny właścicieli, nie stanowi naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które mogłoby skutkować uchyleniem uchwały.
Stan faktyczny
Skarżący, właściciele gruntów rolnych, wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy K. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzucili naruszenie ich interesu prawnego poprzez przekształcenie ich gruntów rolnych na tereny budowlane bez ich zgody oraz poszerzenie drogi kosztem ich działek. Domagali się uchylenia uchwały, wskazując na zmniejszenie areału rolnego, obniżenie wartości nieruchomości i utratę statusu rolnika. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że przyjęte rozwiązania są zgodne z polityką przestrzenną gminy i nie naruszają prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska, asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi E. Z., A. Z., M. Z., M. C., B. C., S. C., A. U. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę - Rada Gminy K. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004r., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( jedn. tekst z 2001r. Dz. U. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) i art. 20 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2004r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) przyjęła Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy K. dla wybranych obszarów planistycznych wymienionych w § 1 pkt 4 ( opubl. w Dz. Urz. Woj. [...] Nr 41, poz. 6779 z dnia 18 lutego 2005r.). Skargę na powyższą uchwałę wnieśli E. Z., M. Z., A. Z., M. i B. C., S. C. i A. U., podnosząc, iż Rada Gminy uchwalając Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, obejmujący obszar planistyczny [...], naruszyła ich interes prawny, gdyż bez ich wniosków i zgody dokonała przekształcenia gruntów rolnych, stanowiących ich własność, przeznaczając je na tereny budowlane - oznaczone w planie symbolem [...]. Nadto podnieśli, że sprzeciwiają się poszerzeniu działki nr [...] o szer. 3 pod drogę [...], gdyż ich zdaniem tego rodzaju droga jest niepotrzebna, bowiem jest drogą ślepą, kończącą się na działce nr [...]. Domagają się skrócenia drogi do działek skarżących i przeniesienia na rzecz właścicieli działek nr [...], [...] i [...], własności działki nr [...], wydzielonej w PRL z ich gruntów pod drogę, gdyż działka ta niekorzystnie dzieli grunty działek [...] i [...], a nadto posiadają własne dojazdy do drogi publicznej nr [...]. Skarżący podnieśli, że chcą zachowania dotychczasowego rolnego przeznaczania ich działek i nie są zainteresowani budową drogi [...], gdyż będzie to skutkowało zmniejszeniem areału rolnego, obniżeniem wartości ich nieruchomości, a oni nie zamierzają sprzedawać działek, ani ich zabudowywać. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie, podnosząc ,że przy uchwaleniu planu przeanalizowano wszelkie możliwości rozwiązań planistycznych, które byłyby najmniej uciążliwe dla właścicieli nieruchomości objętych zakresem planu, mając na względzie ład przestrzenny gminy. Przyjęte rozwiązania planistyczne są konsekwencją polityki przestrzennej gminy określonej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy K. uchwalonym Uchwałą Nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...] grudnia 2002r. Według studium nieruchomości skarżących położone są na terenach istniejącego zainwestowania, zawierających rezerwy terenowe pod budownictwo. W przeznaczeniu zagospodarowania nieruchomości skarżących pod zabudowę trudno dopatrywać się działań zmierzających do pogorszenia ich sytuacji. W procesie prac planistycznych uzyskano wszelkie uzgodnienia i opinie. Uwagi skarżących wniesione w procesie planowania sprowadzały się do nie wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na budowlane oraz kwestii przeniesienia na ich rzecz własności działki nr [...], stanowiącej własność gminy. Przeznaczenie terenu pod określone funkcje pozostaje we właściwości organów gminy i mieści w przyjętym w doktrynie pojęciu " władztwa planistycznego". Zdaniem Rady uprawnienia gminy do ustalenia przeznaczenia terenu i sposobu jego zagospodarowania nie zostało nadużyte, a zarzuty skarżących wynikają z niezrozumienia istoty planu. W piśmie procesowym z dnia 4 listopada 2005r. skarżąca E. Z. podniosła zarzut, że uchwalony plan zagospodarowania obejmujący obszar planistyczny 19b nie jest zgodny ze Studium, bowiem część graficzna planu nie uwzględnia przewidzianej w studium ścieżki rowerowej. W piśmie procesowym z dnia 20 kwietnia 2006r. skarżący dodatkowo podnieśli, że na skutek odrolnienia skarżący - właściciele działek [...] i [...] stracą status rolnika, ponieważ pozostała im cześć gruntów rolnych będzie mniejsza niż 1ha fizycznych, a zatem utracą status gospodarstwa rolnego. Realizacja tego Miejscowego planu zagospodarowania terenu pogorszy jakość ich życia oraz wymusi płacenie podatku od nieruchomości, który znacznie obciąży ich budżet. Na rozprawie skarżący podtrzymali zarzuty skargi. Pełnomocnik Rady Gminy podtrzymał stanowisko organy, a nadto wyjaśnił, że ścieżka rowerowa wzdłuż drogi nr [...] nie jest objęta uchwalonym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi nie są zasadne. Wymaga podkreślenia, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zakres sądowej kontroli uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ograniczony jest do badania zgodności z prawem; celowość i trafność przyjętych rozwiązań nie należy do zakresu badania sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( jedn. tekst. Z 2001r. Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, podjęte w sprawie z zakresu administracji publicznej może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone podjętym aktem, tyle że po wcześniej bezskutecznym wezwaniu do usunięcia zarzucanego naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie interes prawny skarżących niewątpliwie został naruszony przez zmianę przeznaczenia ich nieruchomości położonych na obszarze objętym kwestionowanym planem oraz poszerzenie kosztem ich działek istniejącej drogi na działce [...] do parametrów drogi [...] a stosowne wezwanie Rady Gminy K. do usunięcia zarzucanego naruszenia okazało się bezskuteczne. To zaś oznacza w świetle powołanego wyżej art. 101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, że zaistniały warunki do kontroli legalności zaskarżonego planu przez Sąd. Nie oznacza natomiast i oznaczać nie może - jak tego zdaje się oczekują skarżący- uznania skargi z tego tylko powodu. Zaskarżona Uchwała Rady Gminy K. mogłaby być wyeliminowana z obrotu prawnego, jeżeli wraz z naruszeniem interesu prawnego skarżących doszłoby do naruszenia norm prawa materialnego czy procesowego. Oceniając legalność zaskarżonej uchwały należy stwierdzić, że Rada Gminy K. dochowała obowiązujących postanowień zawartych w art. 17 i art. 20 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), które określają szczegółowo procedurę sporządzenia i uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czego zresztą skarżący nie kwestionowali. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa, a tylko to mogło czynić skutecznym wniesiona skarga. Zgodnie z art. 3 ust. 1 cyt. wyżej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do zadań własnych gminy należy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej gminnym, w tym uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczenia terenu jak stanowi art. 4 ust.1 tej ustawy następuje ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu. Z powyższych regulacji wynika uprawnienie gminy do samodzielnego rozstrzygania i określenia warunków zagospodarowania terenu, określane w doktrynie jako władztwo planistyczne. W ocenie Sądu Rada Gminy K., przeznaczając część gruntów rolnych stanowiących własność skarżących - oznaczone w planie symbolem [...] - pod zabudowę mieszkaniową, usługi lub inną nieuciążliwą aktywność gospodarczą ( § 29 uchwały), a także planując urządzenie na działce nr [...] o szer. 3m, stanowiącej własność gminy, drogę dojazdową [...] ( § 9 uchwały), nie przekroczyła swojego uprawnienia wynikającego z władztwa planistycznego. Podkreślić należy, że Rada Gminy uzyskała decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2004r., jak też decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2004r. zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, wymaganą art. 17 pkt 9 ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym. Przewidziana w planie droga dojazdowa [...] o szerokości 10 w liniach rozgraniczających odpowiada warunkom wynikającym z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w spawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 43, poz. 430). W myśl art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Zestawienie tego przepis z art. 1 i art. 4 ust.1 tej ustawy wskazują, że gmina działając w ramach swoich uprawnień planistycznych uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i ustalając przeznaczenia oraz zasady zagospodarowania terenu, określa sposób wykonywania prawa własności. Należy dodać, że przepis art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym reguluje kwestie związane z wzajemnymi rozliczeniami pomiędzy gminą a właścicielem nieruchomości ( użytkownikiem wieczystym), w związku ze zmianą wartości nieruchomości, wynikłą z uchwalenia planu lub jego zmiany. Jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą korzystanie z nieruchomości lub jej części zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe, bądź istotnie ograniczone, właściciel nieruchomości ( użytkownik wieczysty) może wystąpić do gminy z roszczeniem o odszkodowanie lub wykup nieruchomości ( ust. 1). Mając to wszystko na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 157, poz. 230 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło