IV SA/Wa 2291/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. H. na postanowienie Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia: - odmówić skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowenia radcy prawnego z urzędu. M. H. w skardze na postanowienie Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2014 r. nr [...], zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowenie radcy prawnego. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył jedynie, że nie posiada żadnego majątku, natomiast z "pracy w niepełnym wymiarze godzin" otrzymuje 1200 zł. brutto miesięcznie. Zarządzeniem z dnia 24 listopada 2014 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego i dochodowego. Skarżący został zobowiązany do złożenia: 1) wyciągów z wszelkich posiadanych przez niego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu konta bankowego), 2) oświadczenia o źródłach utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy - należy nadesłać dokument potwierdzający podaną w rubryce 10 formularza PPF wysokość otrzymywanych dochodów oraz wyjaśnić z jakiego tytułu pochodzą te środki, 3) zaświadczenia z Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wyjaśniającego, czy skarżący otrzymywał lub otrzymuje pomoc dla osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy oraz wskazującego wysokość otrzymywanej pomocy, 4) oświadczenia, czy skarżący korzysta z pomocy finansowej lub rzeczowej rodziny lub znajomych, a jeżeli tak to z jakiej i ewentualnie w jakiej wysokości, 5) szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych miesięcznie na konieczne utrzymanie (m.in. zakup żywności, odzieży, środków czystości, leków), 6) wyjaśnienia jakie koszty ponosi skarżący z tytułu zamieszkiwania w [...] oraz nadesłania dokumentu (np. kopii umowy najmu) potwierdzającego wysokość tych kosztów. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie. Stwierdzono, co następuje: Zdaniem referendarza sądowego, w niniejszej sprawie nie było możliwe dokonanie oceny sytuacji majątkowej strony skarżącej, ponieważ skarżący nie przedstawił dokumentów i materiałów źródłowych obrazujących jego dochody i ponoszone wydatki. W związku z tym trzeba przyjąć, że nie wykazał on, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W orzecznictwie sądowym przyjęto, że "wykazanie" oznacza rzetelne udokumentowanie, że podstawy przyznania prawa pomocy rzeczywiście zachodzą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt I FZ 511/07). Podkreśla się, ze strona ma przekonać referendarza (Sąd), że znajduje się w sytuacji uzasadniającej uwzględnienie jej wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt II FZ 721/10). Niewystraczające do przyznania prawa pomocy jest samo tylko oświadczenie wnioskodawcy, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania. Trzeba podkreślić, że w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy ciężar wykazania przesłanek uprawniających do uzyskania tego prawa spoczywa w całości na stronie. Działania śledcze mogą być podejmowane przez wyznaczonego referendarza sadowego wyłącznie w sytuacji, gdy wniosek strony wzbudza wątpliwości, co do zgodności ze stanem rzeczywistym. Zgodnie z art. 255 powołanej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Referendarz nie może prowadzić postępowania poza granice wyznaczone przez art. 255 p.p.s.a. w tym nie może występować do innych organów i instytucji o dostarczenie dokumentów mogących mieć wpływ na ocenę wniosku strony ubiegającej się o prawo pomocy. Postępowanie w tym przedmiocie opiera się na zasadzie kontradyktoryjności o czy świadczy nie tylko art. 255 p.p.s.a. a przede wszystkim art. 246 tej ustawy. Mając powyższe na uwadze, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 24 listopada 2014 r. wezwał stronę do udokumentowania stanu majątkowego i dochodów. Skierowane do strony wezwanie obligowało do nadesłania oświadczenia o źródłach utrzymania: m.in. dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu, zaświadczenia dotyczącego otrzymywania pomocy dla osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy. Tych dokumentów nie złożono. Nie nadesłano również wyciągów z rachunków bankowych za określony czas należących do skarżącego, nie wyjaśniono również, jakie koszty ponosi skarżący z tytułu zamieszkiwania w [...] i nie nadesłano umowy najmu mieszkania. Na koniec wypada dodać, że osoba składająca wniosek o przyznanie prawa pomocy musi się liczyć z określonym stopniem ingerencji w sferę swojej prywatności. Ma oczywiście prawo do odmowy udzielenia wnioskowanych informacji, niemniej skutkuje to niekorzystnym dla niej załatwieniem wniosku, a brak wykonania wezwania wystosowanego na podstawie przepisu art. 255 p.p.s.a. skutkuje odmową przyznania prawa pomocy wobec niewykazania, że w sprawie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a (por. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r. I OZ 182/12 dostępne na stronie: www.orzecznia.nsa.gov.pl). Skarżący nie współpracując z Sądem w wyjaśnianiu swej sytuacji majątkowej nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy). Z przedstawionych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.