IV SA/Wa 2293/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-20
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Aneta Dąbrowska, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło rozpoznać zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o dostępie działki do drogi publicznej, mimo braku właściwości rzeczowej w sprawie?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność postanowienia SKO z powodu naruszenia przepisów o właściwości rzeczowej, gdyż sprawa należała do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej, a SKO nie posiadało właściwości do rozpoznania zażalenia. Naruszenie właściwości powoduje nieważność rozstrzygnięcia niezależnie od wpływu na jego treść.Stan faktyczny
R. J. zwrócił się do Prezydenta Miasta P. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego prawo dostępu jego działki do drogi publicznej z określeniem daty nabycia tego prawa. Prezydent Miasta odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak danych w ewidencji. SKO utrzymało w mocy odmowę, uznając, że zaświadczenie nie może zawierać wykładni przepisów ani analizy dokumentów. R. J. zaskarżył postanowienie SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia SKO i przekazano sprawę do rozpoznania właściwemu organowi; przyznano zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2013 r. sprawy ze skargi R. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata B. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
R. J. we wniosku z dnia 12 lipca 2012 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta P. z prośbą o wydanie, w trybie art. 217 § 2 K.p.a., zaświadczenia w przedmiocie prawa dostępu jego działki nr [...] położonej w P. przy ul. [...] do drogi publicznej tj. ulicą [...] położoną na działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...] z podaniem konkretnej daty, od której działka nr [...] ten dostąp nabyła.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Prezydent Miasta P. na podstawie art. 219 K.p.a. odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści, jako przyczynę wskazując, że Gmina Miasto P. nie posiada danych, ewidencji i rejestrów, które umożliwiałyby wydanie zaświadczenia, będącego przedmiotem wniosku. Organ stwierdził, że sprawa prawnego dostępu do drogi publicznej w ujęciu obecnym, jak i historycznym wymaga szczegółowego przeanalizowania w oparciu o przepisy prawa, które mają stanowić o tym, czy działka powinna posiadać prawny dostęp do drogi publicznej w ich rozumieniu.
R. J. wniósł zażalenie na ww. postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 124 § 1 i § 2 K.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej jako "SKO") utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta P., uznając zarzuty skarżącego za nieuzasadnione. Pokreślono, że zaświadczenie jest jedynie urzędowym potwierdzeniem istnienia określonego stanu prawnego lub faktów, przy jego pomocy organ stwierdza tylko co mu wiadomo na podstawie prowadzonej przez ten organ ewidencji rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zaświadczenie dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy chodzi o potwierdzenie istnienia określonego stanu faktycznego, a więc i daty. W zaświadczeniu nie dokonuje się wykładni przepisów, ani nie przeprowadza analizy dokumentów.
Skargę na ww. postanowienie SKO wniósł R. J. wnosząc o jego uchylenie i zobowiązanie gminy do wydania mu zaświadczenia z urzędowym potwierdzeniem dostępu jego działki nr [...] do drogi publicznej z potwierdzeniem daty nabycia tego uprawnienia. Skarżący podał, m. in., że Wydział Geodezji Gminy posiada niezbędne dane do wydania mu zaświadczenia o treści żądanej, co osobiście sprawdził. Skarżący stwierdził, że organ nie zadał sobie trudu do pozyskania wiedzy w celu wydania zaświadczenia z zapisu informatycznego, na co skarżący posiada dowody (zawiadomienie o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków). Podniósł, że dowodami przekształcenia użytku gruntowego na drogę z działek nr [...], [...], [...] i [...] w 1984 r. jest protokół graniczny z wykazem zmian gruntowych i mapą, akt wywłaszczenia [...], a działek nr [...] i [...] w 1996 r. wyrok sądu, sygn. [...]. Dostęp działki nr [...] do drogi publicznej ul. [...] dokumentują wypisy z rejestru gruntów, odpisy z KW oraz mapy.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądowa kontrola działalności administracji, sprawowana zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to po stronie Sądu obowiązek zbadania, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i uwzględnienie skargi, skutkujące w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia – ich uchyleniem, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - albo skutkujące stwierdzeniem nieważności takiej decyzji lub postanowienia, jeśli zachodzą przyczyny przewidziane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że w toku rozpoznawania sprawy organ dopuścił się naruszenia przepisów o właściwości art. 7b ust. 2 pkt. 2 ustawy z 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) co skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia organu II instancji.
Zgodnie z art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej winny przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji (postanowienia) powoduje nieważność rozstrzygnięcia niezależnie od wpływu na jego treść (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8.02.2008 r., IV SA/Wa 2455/07, System Informacji Prawnej LEX Nr 479295, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17.09.2010 r., II SA/Po 452/10, LEX Nr 754425).
W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł o wydanie zaświadczenia w sprawie dostępu do drogi publicznej jego działki, wskazując m. in., że dostęp ten dokumentują wypisy z rejestru gruntów, odpisy z KW oraz mapy. Powoływał także argumenty iż niezbędne informacje znajdują się w zapisach informatycznych w wydziale ewidencji gruntów. Domagał się zatem potwierdzenia danych znajdujących się w zasobach ewidencyjno-geodezyjnych. W tej sytuacji w ocenie Sądu sprawa ta należy do właściwości organów administracji geodezyjnej i kartograficznej.
W tym przypadku organem I instancji, zgodnie z art. 7d ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne jest starosta do którego zadań należy m.in. prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w tym ewidencji gruntów i budynków.
Zgodnie natomiast z art. 7 b ust.2 pkt.2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne organem wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej jest wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zatem zaskarżone rozstrzygniecie z naruszeniem przepisów o właściwości.
Bez znaczenia pozostaje przy tym to, że skarżący został pouczony o możliwości wniesienia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. i do tego pouczenia zastosował się. Każdy organ administracji ma obowiązek z urzędu badać swoją właściwość tak rzeczową jak i miejscową. W niniejszej sprawie SKO rozpoznało zażalenie mimo braku po jego stronie właściwości rzeczowej a zatem postanowienie to dotknięte jest wadą nieważności określoną w art. 156 §1 pkt. 1 kpa.
W tym stanie rzeczy jako przedwczesne należy uznać odnoszenie się do zarzutów skargi. Dopiero ponowne rozstrzygnięcie sprawy przez właściwy organ pozwoli Sądowi ocenić merytorycznie legalność rozstrzygnięcia.
Stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia powoduje konieczność przekazania zażalenia wraz z aktami sprawy organowi właściwemu, zgodnie z art. 65 § 1 kpa.
Z tych wszystkich względów na podstawie art. 145 §1 pkt. 2 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji
O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie § 15 ust. 1 i § 18 1c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r w sprawie opłat za czynności adwokackie (D.U. 163, poz. 1348 ze zm).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło