IV SA/Wa 230/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] orzekającą o wymeldowaniu B. G. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż prawidłowe są ustalenia organu pierwszej instancji, że skarżąca opuściła przedmiotowy lokal w 1992 r. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez skarżącą, która uzasadnia opuszczenie lokalu trudną atmosferą związaną z zachowaniem męża. Uzasadnienie to w ocenie organu odwoławczego nie może odnieść zamierzonego skutku, ponieważ skarżąca nie skorzystała we właściwym czasie z powództwa o przywrócenie stanu poprzedniego. Uznać więc zdaniem organu należy, że opuszczenie lokalu było dobrowolne i jest długotrwałe, gdyż trwa już 15 lat. Ponadto organ drugiej instancji podniósł, iż po opuszczeniu przedmiotowego lokalu skarżąca zamieszkała w S., gdzie dokonała co prawda zameldowania na pobyt czasowy, ale dopiero w 2000 r., czyli po ośmiu latach od opuszczenia przedmiotowego lokalu. Skarżąca w skardze zwróciła uwagę na to, że: - wcześniej w tej sprawie decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia zaznaczył, że posiadanie wymeldowania na pobyt czasowy wyklucza możliwość kwestionowania zameldowania na pobyt stały, - jej pobyt w S. ma jedynie czasowy charakter, o czym świadczy czasowy meldunek w tym lokalu, którego dokonano bez potrzeby przedstawienia dokumentu potwierdzającego wymeldowanie z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w W., nie istnieje przy tym ograniczenie okresu zameldowania na pobyt czasowy, - organ nie wziął pod uwagę przyczyny zamieszkania w S. (pierwotnie trudna sytuacja domowa, a potem konieczność opieki nad chorą matką). W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą", zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie rozstrzyga zatem ani o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim (wyrok Trybunał Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01, OTK-A2002/3/34). Z danego lokalu można więc wymeldować nawet jego jedynego właściciela, jeżeli w nim nie zamieszkuje. Zachowuje on nadal prawo własności do tego lokalu. Z art. 15 ust. 2 ustawy wynika, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż o opuszczeniu miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy można mówić wówczas, gdy osoba, której postępowanie dotyczy, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym uprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli, zamiaru tej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2001 r., V SA 1496/00, LEX nr 54454). Za miejsce stałego pobytu uznaje się więc miejsce, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję. Miejscem stałego pobytu jest jednocześnie miejsce, w pobliżu którego lub w możliwie jak najmniejszym oddaleniu od którego zameldowany stara się koncentrować miejsce pracy lub nauki (ewentualne miejsce dojazdu do miejsc pracy lub nauki), miejsca robienia zakupów i korzystania z usług i opieki medycznej, itp. O istnieniu przesłanki opuszczenia, czy też nie opuszczenia miejsca stałego pobytu, można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, iż lokal, w którym była na stałe zameldowana jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być tego rodzaju miejscem. W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 127/05, publ. w LEX nr 201427) za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie ulega wątpliwości, iż skarżąca trwale i dobrowolnie opuściła przedmiotowy lokal przy ul. [...] w W., w konsekwencji czego od dawna w nim nie zamieszkuje, co stanowiło podstawę do jej wymeldowania. Długotrwałego niezamieszkiwania w lokalu nie kwestionuje sama skarżąca, przyznając powyższe zarówno w piśmie z dnia [...] lipca 2008 r. (k. 83 akt administracyjnych), jak i w dniu [...] grudnia 2007 r. do protokołu przesłuchania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji (k. 19 akt administracyjnych). Skarżąca zeznała tam wprawdzie, iż zaprzestanie zamieszkiwania nastąpiło w 1996 r. podczas, gdy wnioskodawczyni twierdzi, iż w rzeczywistości fakt ten zaistniał wcześniej, tj. w 1992 r. Ustalenie dokładnej daty opuszczenia przez skarżącą przedmiotowego lokalu nie ma jednak zasadniczego znaczenia w sprawie. Niezależnie bowiem od tego, czy skarżąca opuściła przedmiotowy lokal w 1992 r. czy w roku 1996, niezamieszkiwanie w nim ma charakter długotrwały. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że skarżąca opuściła przedmiotowy lokal wiele lat temu. Jeżeli chodzi o dobrowolność opuszczenia przez skarżącą spornego lokalu, to należy wskazać, iż z materiału dowodowego nie wynika, aby opuszczenie przez nią tego lokalu nastąpiło niedobrowolnie. Słusznie podnosi organ, iż skarżąca nie skorzystała z możliwości wytoczenia przed sądem cywilnym powództwa o przywrócenie posiadania przedmiotowego lokalu, co przemawia za tym, że zaakceptowała istniejący stan rzeczy i zorganizowała swoje centrum życiowe w innym miejscu (w S.). Ponadto nie negując tego, iż subiektywnie rzecz ujmując skarżąca istotnie mogła nie wyzbyć się chęci powrócenia w bliżej nieokreślonej przyszłości do spornego lokalu, podkreślić należy, iż przy ocenie istnienia przesłanek do wymeldowania organ meldunkowy zobowiązany jest do uwzględniania obiektywnych faktów. Kilkuletni pobyt poza miejscem stałego zameldowania, który nie wynika z podjęcia zatrudnienia, nauki, czy też innej działalności w innym mieście, czy państwie, hospitalizacji, czy też leczenia w innej formie nie jest sytuacją typową i dostarcza dostatecznych podstaw do uznania, iż osoba taka przeniosła centrum realizacji swoich życiowych potrzeb w inne miejsce. Przemawiają za tym względy elementarnej logiki oraz doświadczenia życiowego. Powyższej oceny nie może zmienić również uzyskanie przez skarżącą – w trakcie niezamieszkiwania w miejscu stałego pobytu zameldowania na pobyt czasowy w S. Uzyskanie po raz pierwszy tego meldunku miało bowiem miejsce dopiero kilka lata po opuszczeniu spornego lokalu. Nie jest to zatem sytuacja, w której osoba zameldowana na pobyt stały w jedynym lokalu przenosi się bezpośrednio, z racji obiektywnie usprawiedliwionych życiowymi potrzebami względów, do innego lokalu, gdzie równolegle (do czasu ustania realizacji wskazanej wyżej życiowej potrzeby) zamieszkuje i dokonuje zameldowania na pobyt czasowy, ale sytuacja w której po trwałym opuszczeniu lokalu, z którym łączy się meldunek na pobyt stały, zameldowany zmienia kolejne miejsce pobytu. W świetle powyższych faktów zaniechanie przez organ wymeldowania skarżącej z pobytu w spornym lokalu pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z przywołanym na wstępie celem zameldowania, tj. potwierdzeniem faktu pobytu zameldowanego w danym lokalu. Powyższe byłoby zatem utrzymywaniem fikcji meldunkowej. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).