IV SA/Wa 2305/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP postanawia odmówić R. A. przyznania prawa pomocy. R. A. (dalej "skarżący") wraz ze skargą na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2014 r, zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że nie posiada pracy. Jego żona również obecnie nie może pracować – przebywa w Szpitalu w S. i większość wydatków przeznaczona jest na leczenie żony. W rubryce dochody skarżący wpisał, że nie uzyskuje dochodów, zaś jego żona "ok. 3000 zł (praca tymczasowa)". Skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie: a) wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę S. A. rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych; b) zaświadczenia o wysokości dochodów uzyskiwanych przez żonę (w związku z oświadczeniem, że uzyskuje ona dochód w wysokości ok. 3000 zł z tytułu umowy o pracę tymczasową – rubryka nr 10 formularza PPF), c) zaświadczenia, potwierdzającego pobyt żony skarżącego w szpitalu, d) udokumentowania wydatków ponoszonych na leczenie żony (ewentualnie złożenia oświadczenia w tym zakresie), e) kopii dokumentów wskazujących wysokość, ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kalendarzowych, stałych miesięcznych opłat związanych np. z utrzymaniem mieszkania oraz kopii dokumentów wskazujących wysokość innych niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym, ewentualnie - w razie braku możliwości udokumentowania wysokości wszystkich niezbędnych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym - oświadczenia o wysokości nieudokumentowanych, niezbędnych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym. Skarżący nie nadesłał żądanych informacji i dokumentów w terminie i zwrócił się do Sądu o umożliwienie złożenia stosownych oświadczeń w późniejszym terminie. W związku z powyższym przy piśmie z dnia 22 stycznia 2015 r. ponowiono wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W piśmie z dnia 2 lutego 2015 r. skarżący napisał cyt: "chciałbym załączyć następujące dokumenty: wyciąg z posiadanych przeze mnie i moją żonę S. A. rachunków bankowych, zaświadczenie potwierdzające pobyt żony w szpitalu, udokumentowane wydatki poniesione za leczenie żony, kopię dokumentów wskazujących wysokość ponoszonych w okresie trzech miesięcy kalendarzowych, stałych miesięcznych opłat związanych np. z utrzymaniem mieszkania oraz zaświadczenie o moim pobycie w szpitalu. Niestety w związku z tym, że moja żona pracuje bez umowy, nie mogę załączyć zaświadczenia o wysokości jej dochodów". Do pisma z wymienionych przez skarżącego załączników dołączono jedynie wyciąg z rachunku bankowego skarżącego, dokumenty dotyczące stanu zdrowia skarżącego (skierowania, wyniki badań itp.) Rozpoznając wniosek, zważono co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W rozpatrywanej sprawie skarżący wraz ze skargą zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy, we wniosku na urzędowym formularzu PPF oświadczając, że nie może podjąć pracy. Jedocześnie w uzasadnieniu skargi podniósł, że wykonuje legalnie pracę zarobkową na terytorium Polski, na dowód czego do skargi dołączył kopię umowy zlecenia (umowa zawarta na czas określony od [...] września 2014 r. do [...] czerwca 2015 r., z wynagrodzeniem ustalonym na kwotę 1600 zł miesięcznie). W rubryce nr 10 formularza PPF skarżący oświadczył, że jego żona uzyskuje dochód z tytułu pracy dorywczej ok. 3000 zł, zaś w rubryce nr 5 , że "żona aktualnie przebywa w szpitalu i również nie może pracować". W rubryce nr 11 wpisał "Aktualnie moja żona przebywa w szpitalu. Nasze dochody w przeważającej części idą na jej leczenie" W tej sytuacji uzasadnione było wezwanie do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie wyciągu z rachunków bankowych skarżącego i jego żony, udokumentowanie pobytu żony w szpitalu i udokumentowania wydatków na jej leczenie (o czym mowa we wniosku), złożenie oświadczenia w sprawie miesięcznych wydatków, a także potwierdzenia wysokości uzyskiwanych dochodów. Skarżący przy piśmie z dnia 2 lutego nadesłał jedynie wyciąg z własnego rachunku bankowego i dokumenty dotyczące stanu jego zdrowia (skierowani, wyniki badań itp.). Brak jest natomiast wyciągów z rachunków bankowych żony skarżącego, dokumentów potwierdzających jej pobyt w szpitalu, dokumentów potwierdzających koszty jej leczenia. Ponadto skarżący nie wskazał żadnych wydatków ponoszonych na utrzymanie miesięczne. Zatem należy stwierdzić, że skarżący, będąc na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów nie wykonał tego wezwania w sposób prawidłowy. Należy jeszcze raz podkreślić, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy wyłącznie ocenia złożone przez stronę oświadczenia i dokumenty. Jeżeli skarżący, pomimo wezwania, nie przedstawia oświadczeń czy dokumentów, na podstawie których można by ustalić, jakimi środkami miesięcznie dysponuje i na jakim poziomie kształtują się koszty utrzymania, to należy uznać, że skarżący nie wykazał przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W rozpoznawanej sprawie wobec przedłożenia przez skarżącego niepełnych, a niekiedy sprzecznych i niepotwierdzonych informacji, nie było podstaw do uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.