IV SA/Wa 2326/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2013 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił A. A przyznania uprawnień kombatanckich określonych przepisami ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami zbrodni wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. nr 42, poz. 371 ze zm.). Wnioskiem z dnia 26 maja 2012 r. – doprecyzowanym pismem z dnia 25 czerwca 2012 r. – A. A. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o uchylenie, w trybie art. 154 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, dalej "k.p.a.", decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. i przyznanie uprawnień kombatanckich. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. odmawiającej przyznanie uprawnień kombatanckich. Organ wskazał, że decyzja, której A. A. domagał się uchylenia jest decyzją ostateczną, która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania. Jednakże względy interesu społecznego lub słuszny interes strony nie przemawiają za jej uchyleniem. Po rozpoznaniu wniosku A. A. o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że prowadzenie postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. nie ma na celu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Powołując się na orzecznictwo sądowe organ podniósł, że słusznym interesem strony nie można uznać dążenia strony do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem rozpoznania przez organ w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wyjaśnił, że działa na podstawie przepisów prawa, a te nie dają podstaw do przyznania A. A. uprawnień kombatanckich z uwagi na jego trudną sytuację finansową. A. A. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2012 r. Skarżący zarzuca organowi częściowe i selektywne stosowanie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Ponadto A. A. podniósł, że organ nie zapoznał się dowodami zawartymi w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w W. Wydział [...] (sygn. akt [...]), jak również nie wziął pod uwagę faktów świadczących o tym, że jego ojciec był kombatantem, a jemu jako synowi kombatanta i inwalidzie przysługują uprawnienia kombatanckie stosownie do treści art. 19 § 2a powołanej ustawy. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd uznał, że skarga jest bezzasadna. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymującej w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania A. A. uprawnień kombatanckich określonych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2012 r. poz. 400). Zaskarżona decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym, uregulowanym w przepisie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej jako "k.p.a.". Stosownie do przywołanej normy prawnej, decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Podkreślenia wymaga, że istnienie interesu społecznego czy słusznego interesu strony nie może być tylko stwierdzeniem, lecz musi być on wykazany jak inne istotne dla rozstrzygnięcia każdej sprawy okoliczności faktyczne. Niewątpliwie interes społeczny lub słuszny interes strony nie może prowadzić do wydania decyzji pozostającej w sprzeczności z obowiązującym w chwili wydania weryfikowanej decyzji prawem. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 października 2007 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1406/06 (dostępnego w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl/) słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa. Dodatkowo należy zaznaczyć, iż przedmiotem postępowania, o którym mowa w art. 154 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy ostatecznie zakończonej. W postępowaniu tym niedopuszczalna jest weryfikacja ostatecznej decyzji z uwagi na wadliwość merytorycznego rozstrzygnięcia. W przeciwnym wypadku postępowania takie służyłoby do ponownego rozpoznania sprawy już zakończonej ostateczną decyzją administracyjną niejako "w kolejnej instancji". Prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Organ administracji nie jest zatem uprawniony do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, lecz winien dokonać jej analizy jedynie pod kątem zbadania dwóch przesłanek jakimi są interes społeczny lub słuszny interes strony. W związku z czym podnoszone przez stronę zarzuty i wątpliwości natury merytorycznej pozostają bez istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w takim postępowaniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 października 2012 r. w sprawie o sygn. akt I GSK 913/11, z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1081/10, z dnia 25 lutego 2011 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 607/10 – dostępnych w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd podziela stanowisko Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zawarte w zaskarżonej decyzji. Ustalając istnienie przesłanek wzruszenia decyzji z przyczyn wskazanych treścią przepisu art. 154 k.p.a. za bezsporne Sąd uznał, że decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2011 r. jest decyzją ostateczną. Od decyzji tej strona postępowania – A. A. nie złożył wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zatem z chwilą upływu terminu do jego złożenia decyzja stała się ostateczna. Ponadto decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. odmówiono A. A. przyznania uprawnień kombatanckich określonych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, co oznacza, że strona nie nabyła na jej podstawie praw. Istotą niniejszej sprawy jest natomiast kwestia czy słuszny interes strony lub interes społeczny przemawia za uchyleniem decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2011 r. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie budzi wątpliwości, że przesłanka ta nie została spełniona. A. A. złożył wniosek o zmianę decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. z uwagi fakt, że Sąd Okręgowy w W. Wydział [...] wyrokiem z dnia [...] marca 2012 r. sygn. akt [...] wskazał drogę administracyjną do przyznania uprawnień kombatanckich. We wniosku skarżący podniósł, że argumenty wskazane we wcześniejszym postępowaniu nie uległy zmianie i są tożsame. W pierwotnym wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich skarżący wnosząc o przyznanie uprawnień kombatanckich powołał się na fakt, że od urodzenia ma wadę wzroku, która jest następstwem tego, że podczas działań wojennych jego matka będąc z nim w ciąży przestraszyła się bombardowania w pobliskim lesie. W ocenie skarżącego okoliczność ta nie pozwoliła mu zdobyć wykształcenia i tym samym miała wpływ na jego warunki życiowe. Organ słusznie przyjął, że skarżący nie przedstawił nowych dowodów i nie wskazał jakichkolwiek okoliczności, które przemawiałyby za wzruszeniem ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. z uwagi na interes społeczny lub słuszny interes strony. Wbrew twierdzeniom skarżącego nowe okoliczności w niniejszej sprawie nie wynikają z treści wyroku sądu powszechnego z dnia [...] marca 2012 r. złożonego przez A. A. w toku postępowania. Niedopuszczalne jest natomiast uchylenie decyzji w omawianym trybie wyłącznie z uwagi na subiektywne przekonanie strony, że decyzja jest krzywdząca dla strony będącej w trudnej sytuacji finansowej. Takie stanowisko strony w istocie zmierza do ponownej oceny merytorycznej materiału dowodowego na którym wydana została decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. Ponadto od czasu wydania decyzji w zwykłym trybie do czasu wydania decyzji odmawiającej jej uchylenie nie miała miejsca zmiana obowiązujących w tej materii przepisów ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, na skutek której strona mogłaby ubiegać się o otrzymanie uprawnień kombatanckich. Podkreślić wypada – w ślad za Kierownikiem Urzędu - że przepisy ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, nie stanowią podstawy do nabycia uprawnień kombatanckich po zmarłych rodzicach. Dlatego zarzut skarżącego naruszenia przez organ art. 19 § 2a powołanej ustawy jest chybiony, gdyż przepis ten dotyczy małżonków zmarłych kombatantów i innych osób uprawnionych, a nie ich dzieci. Kierownik Urzędu dokonał trafnej oceny powyższych okoliczności stwierdzając, że subiektywne przekonania strony i poczucie krzywdy nie przemawiają za istnieniem interesu o którym mowa w art. 154 k.p.a. Uprawnione było zatem rozstrzygnięcie organu o odmowie uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2011 r., gdyż słuszny interes w rozumieniu powołanego przepisu musi mieć oparcie w przepisach prawa i wynikać ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.