IV SA/Wa 2327/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-12-29

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz – Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, ale posiada majątek nieruchomy, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Posiadanie majątku nieruchomego, który może generować przychody (np. z wynajmu, dzierżawy lub sprzedaży), stanowi przeszkodę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, nawet jeśli sytuacja dochodowa jest trudna.
Stan faktyczny
Skarżąca A. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżąca utrzymuje się z wynagrodzenia w wysokości 2700 zł netto miesięcznie wraz z dwójką synów, a ojciec dzieci nie płaci alimentów. Skarżąca posiada również majątek nieruchomy. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Wojewody odmawiającą wymeldowania z pobytu stałego.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w całości, 2) odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobyt stałego postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości, 2) odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W dniu 15 grudnia 2014r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] lipca 2014 r. o odmowie wymeldowania J. W. z pobytu stałego z budynku nr [...] w miejscowości K. Z treści wniosku PPF oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że A. K. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dwójka synów (w wieku 13 i 12 lat). Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącej (2700 zł. netto miesięcznie) Ojciec dzieci J. W. nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego, ciążącego na nim na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...] (kopia zaświadczenia komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. z dnia [...] czerwca 2014r. o wyegzekwowanych kwotach). Skarżąca mieszka w niewykończonym domu, posiada działkę nieużytkowaną rolniczo (o powierzchni 0,97ha) oraz jest współwłaścicielem działki rolnej w K. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, stosownie do art. 245 § 2 ww. ustawy. Według art. 245 ust. 2 i 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, że wnioskodawczyni wykazała, że w chwili obecnej nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, że obecnie jednym źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny jest dochód skarżącej ze stosunku pracy w wysokości 2700 zł. netto miesięcznie, co oznacza, że na osobę w rodzinie przypada miesięcznie kwota 700 zł. Wysokość uzyskiwanych w miesiącu dochodów wystarcza zatem jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny, a strona skarżąca nie ma z czego pokryć jakichkolwiek nawet niskich kosztów postępowania. Jednakże wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oceniając wniosek w tym zakresie, trzeba podkreślić, że przepis art. 246 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że strona powinna wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Trzeba również dodać, że przeciwko przyznaniu skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym przemawia to, że posiada ona majątek nieruchomy (postanowienia NSA: z dnia 30 sierpnia 2005 r., sygn. akt I OZ 835/05, opubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl, z dnia 18 marca 2011r., sygn. akt I OZ 162/11, opubl. Lex nr 786724). Istotne jest bowiem, że posiadanie nieruchomości tworzy możliwość generowania przychodów jako źródło pożytków w wyniku wynajmu lub dzierżawy tej nieruchomości innemu podmiotowi bądź też nawet sprzedaży nieruchomości. Reasumując, w chwili obecnej należy stwierdzić, że sytuacja materialna skarżącej jest trudna, dlatego też referendarz sądowy zwolnił wnioskodawczynię od kosztów sądowych w całości, a wiec m.in. od wpisu sądowego. Takie rozstrzygnięcie pozwoli skarżącej na kontynuowanie postępowania sądowoadministracyjnego bez ponoszenia kosztów. Jak już powiedziano, wniosek skarżącej nie mógł zostać rozpoznany w całości pozytywnie, ponieważ musiałaby pozostawać bez środków do życia. Wymaga również podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło