IV SA/Wa 2328/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata/radcy prawnego w sprawie ze skargi E. K. i T. S. na postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 20 lutego 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżąca E. K. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi na wskazane w sentencji postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Skarżąca otrzymuje rentę w wysokości 934,28 zł brutto miesięcznie. Mąż skarżącej prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", jednak według oświadczenia wnioskodawczyni firma męża nie przynosi dochodów, w 2012 r. poniosła stratę w wysokości 40.368, 50 zł. Skarżąca oraz jej mąż są współwłaścicielami hali produkcyjno-magazynowej o pow. 1100 m2 i biura o pow. 85 m2 oraz nieruchomości gruntowej o pow. 1,56 ha. Skarżąca wraz z mężem mieszka w domu jednorodzinnym o pow. 140 m2. Na miesięczne koszty utrzymania domu składają się następujące opłaty: olej opałowy - 350 zł, woda- 15 zł za osobę, gaz - 15 zł za osobę, energia elektryczna - 100 zł. Koszty wyżywienia i lekarstw kształtują się na poziomie 420 zł miesięcznie. Pozostałe koszty pokrywa mąż skarżącej, ponieważ otrzymywana przez nią renta jest zbyt niska. Uzasadniając przedmiotowy wniosek skarżąca wskazała, że sytuacja finansowa prowadzonej przez jej męża firmy jest bardzo zła. Pożar hali magazynowej, który miał miejsce w 2008 r., wygenerował duże koszty związane z remontem. Z tego powodu zmuszeni oni byli zaciągnąć kredyty w ING Banku Śląskim w kwocie 150.000 zł, w Raiffeisen Bank Polska w kwocie 75.000 zł oraz w Polbanku w wysokości 20.100 zł. Skarżąca oraz jej mąż korzystają także z limitu przyznanego na karcie kredytowej w wysokości 10.000 zł. W związku z powziętymi wątpliwościami co do uzyskiwanych przez męża skarżącej dochodów z działalności gospodarczej oraz posiadanych zasobów pieniężnych, Sąd pismem z dnia 4 marca 2013 r. zobowiązał wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o dane dotyczące aktualnej sytuacji materialnej jej rodziny, w szczególności do złożenia: - wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą oraz jej męża, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, - kopii zeznań podatkowych za rok 2011 złożonych przez skarżącą oraz jej męża, - wyjaśnień dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez męża skarżącej. Wskazano, że wyjaśnienia te powinny być wsparte stosowną dokumentacją, tj.: zaświadczeniem o treści wpisu w ewidencji gospodarczej oraz odpisami: deklaracji na podatek od towarów i usług składanych przez męża skarżącej w okresie ostatnich czterech miesięcy (od października 2012 r. do stycznia 2013 r.), ewidencji środków trwałych posiadanych w ramach jego działalności gospodarczej oraz prowadzonych w związku z nią ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów, - odpisów umów kredytów bankowych, zaciągniętych na pokrycie straty prowadzonej przez męża skarżącej firmy, o których mowa w rubryce 5 formularza PPF wraz z harmonogramem ich spłat. Uzupełniając na wezwanie Sądu przedmiotowy wniosek skarżąca przedłożyła wyciągi z kont bankowych, z których wynika, że na rachunku indywidualnym skarżącej i jej męża w ING Bank Śląski saldo końcowe na dzień 28 lutego 2013 r. było dodatnie i wynosiło 1.350, 00 zł. Wyciągi natomiast z rachunków firmy należącej do męża skarżącej, obrazujące operacje przeprowadzane w miesiącach 1.12.2012 r. - 28 luty 2013 r. wskazują, że saldo końcowe na tych rachunkach przez ostatnie trzy miesiące było ujemne. Należy jednocześnie zauważyć, że historia operacji finansowych na pierwszym ze wskazanych kont bankowych (konto indywidualne skarżących) potwierdza, iż suma wpłat dokonanych na to konto w okresie od dnia 1.12.2012 r. - 28 luty 2013 r. wynosiła 199.397,00 zł. Z nadesłanego bilansu z ksiąg rachunkowych wynika, że przychód z prowadzonej przez męża skarżącej działalność gospodarczej za okres od października 2012 r. do stycznia 2013 r. wyniósł 403.101,28 zł, natomiast wydatki wyniosły 415.707,07 zł. Podkreślenia wymaga, że skarżąca pomimo wezwania jej w pkt 3 pisma Sądu z dnia 4 marca 2013 r. do nadesłania ewidencja środków trwałych prowadzonej przez T. S. działalności gospodarczej nie nadesłała stosownych dokumentów źródłowych. Rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Skarżąca zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wniosła ona bowiem o zwolnieni jej z kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania , jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004r. , sygn. akt. OZ 862/04 ). Sytuacja skarżącej nie ma natomiast znamion takiej wyjątkowości, która predestynowała by ją do tej szczególnej pomocy jaką jest zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie pełnomocnika z urzędu w ramach prawa pomocy. Sama skarżąca otrzymuje wprawdzie niewielkie dochody z tytułu świadczenia rentowego (934,28 zł brutto miesięcznie), jednak decydujące znaczenie ma fakt, że mąż skarżącej, który pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, jest przedsiębiorcą, prowadzącym działalność gospodarczą na dużą skale. Przychód z prowadzonej przez T. S. działalności gospodarczej w okresie od października 2012 r. do stycznia 2013 r. wyniósł 403.101,28 zł. Wprawdzie firma męża skarżącej w ostatnich trzech miesiącach 2012 r. poniosła stratę, jednak ta okoliczność nie może stanowić podstawy do przyjęcia, iż przedmiotowy wniosek winien zostać uwzględniony. Należy mieć bowiem na uwadze, że strata podatkowa powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania - brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego, nie stanowi natomiast automatycznie o braku środków finansowych. Dodatkowo warto zauważyć, iż w styczniu 2013 r. strata została zniwelowana, firma T. S. uzyskała dochód w wysokości 4.756, 35 zł. Należy jednocześnie podkreślić, że skarżąca nie nadesłała ewidencji środków trwałych posiadanych w ramach prowadzonej przez jej męża działalności gospodarczej, co spowodowało, nie można było ocenić jaka jest aktualna wartości majątku prowadzonej firmy. Niezależnie od tego należy mieć na uwadze, że skarżąca oraz jej mąż posiadają znacznej wartości majątek, są bowiem współwłaścicielami hali produkcyjno-magazynowej, biura oraz nieruchomości gruntowej o pow. 1,56 ha. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza kiedy ich wartość wielokrotnie przewyższa wysokość kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2004r. , sygn. FZ 465/04, postanowienie NSA z dnia 19.11.2004r., sygn. FZ 463/04, postanowienie NSA z dnia 12.01.2005r. , sygn. FZ 415/04, postanowienie NSA z dnia 28.06.2005r. , sygn. II GZ 56/05). Posiadany majątek może bowiem przynosić pożytki, może też służyć jako zabezpieczenie zaciągniętych ewentualnie pożyczek czy kredytów jeżeli właścicielowi brakuje środków finansowych na bieżące wydatki w tym i na koszty sądowe (por. postanowienie NSA z dnia 08.04.2011r. , sygn. I FZ 10/11, postanowienie NSA z dnia 29.05.2009r. , sygn. I OZ 563/09). Podnoszone natomiast przez stronę skarżącą argumenty, że hala produkcyjno-magazynowa została podpalona i wymaga remontu, co generuje znaczne koszty, nie przesądzają o braku możliwości uzyskania środków finansowych w sposób wyżej opisany. Okoliczności te zmniejszają jedynie wartość tej inwestycji, co nawet przy szacunkowej jej wycenie nie zmienia obrazu możliwości płatniczych strony skarżącej w kontekście konieczności uiszczenia kosztów sądowych, do których aktualnie zobowiązana jest wnioskodawczyni. Z dokumentów nadesłanych przez skarżącą wynika, że prowadzona przez jej męża firma nie utraciła płynności finansowej oraz uzyskuje dochody na bieżącą działalność. Zatrudnia obecnie pracowników, posiada środki trwałe. Skoro mąż skarżącej nie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, a w ostatnim miesiącu uzyskał dochód z tej działalności, to nie ma podstaw do uznania, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie zostały wzięte pod uwagę konieczne koszty utrzymania skarżącej i jej męża oraz ciążące na nich zobowiązania, jednak fakt posiadania przez nich majątku o znacznej wartości, stałych dochodów, możliwość zaciągania kredytów, a przede wszystkim posiadanie dostępnych środków pieniężnych na koncie indywidualnym, które są wydatkowane również na inne potrzeby - niż tylko na konieczne utrzymanie, nie pozwala na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem strona skarżąca nie wykazała braku środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.