IV SA/Wa 2330/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi Z. I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją Rada do Spraw Uchodźców, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", w zw. z art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680), zwanej dalej "ustawą", utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] czerwca 2013 r. o umorzeniu postępowania w sprawie nadania Z. l. - obywatelce F. - statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek z 7 listopada 2012 r. jest niedopuszczalny. Organ odwoławczy uzasadnił swoje orzeczenie, przywołując następujące okoliczności faktyczne i uwarunkowania prawne sprawy: - 14 grudnia 2010 r. Z. l. złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy podając w nim, że jej stryj zabił człowieka, a synowie zabitego grozili jej ojcu i rodzinie; - Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] lipca 2012 r. odmówił wnioskodawczym nadania statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej i orzekł o wydaleniu wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany; Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] października 2012 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, a decyzja organu odwoławczego została zaskarżona do Sądu; - 7 listopada 2012 r. wnioskodawczyni złożyła kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy, w którym podniosła, że przyjechała do Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na problemy, jakie miał jej ojciec; rodzice nie powiedzieli jednak jej dokładnie, o co chodzi, gdyż nie chcą jej martwić z powody jej słabego zdrowia; - decyzją z [...] czerwca 2013 r. organ I. instancji na podstawie art. 40 ust. 1 i ust 2 pkt 2 ustawy umorzył postępowanie z uwagi na niedopuszczalność wniosku, ponieważ wnioskodawczyni przedstawiła w nim okoliczności tożsame z okolicznościami, które były już przedmiotem decyzji z [...] lipca 2012 r., utrzymanej w mocy przez decyzję z [...] października 2012 r.; - do odwołania od decyzji z [...] czerwca 2013 r. wnioskodawczyni dołączyła: - wysłany już po zakończeniu pierwszej procedury list od I. A. zdaniem wnioskodawczyni potwierdzający, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia jej rodzina znajdzie się w poważnym niebezpieczeństwie, - informacje o "zemście krwi", które nie zostały wzięte pod uwagę w trakcie pierwszej procedury (zdaniem wnioskodawczyni organy nie zbadały ówcześnie kwestii "zemsty krwi" w kontekście udzielenia jej zgody na pobyt tolerowany), - zaświadczenie ze Stowarzyszenia C., opinię doradcy społecznego C. oraz dokumenty dotyczące jej zdrowia, mogące zdaniem wnioskodawczyni mieć znaczenie z punktu widzenia udzielenia zgody na pobyt tolerowany, - ponowny wniosek z 7 listopada 2012 r. nie zawiera nowych okoliczności faktycznych uzasadniających obawę przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej, które mogłyby stanowić podstawę do ponownego rozpatrzenia sprawy, ponieważ: - w obu wnioskach zasadniczą przyczyną opuszczenia kraju pochodzenia przez wnioskodawczynię jest grożąca jej "zemsta krwi" (ze strony krewnych człowieka zabitego przez jej zmarłego stryja); kwestia "zemsty krwi" jako przesłanki udzielenia ochrony międzynarodowej została już rozstrzygnięta w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] października 2012 r.; - kwestia "zemsty krwi" nie może być podstawą do udzielenia ochrony, a ponadto nie są nią objęte kobiety; - ponowne badanie tej kwestii byłoby możliwe jedynie w przypadku wznowienia postępowania; - obecnie organy jedynie porównują okoliczności wskazane w ponownym wniosku z materiałem wskazanym w aktach poprzedniego postępowania w kontekście aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia (sytuacja ta od zakończenia poprzedniej procedury nie zmieniła się w sposób zasadniczy); - sygnalizowana przez Cudzoziemkę - w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji - zasada jedności rodziny odnosi się do małżonka i małoletnich dzieci, a takowych wnioskodawczyni nie posiada; ponadto żaden z krewnych wnioskodawczyni nie uzyskał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowej; - dołączone do odwołania materiały nie dotyczą nowych okoliczności uzasadniających rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, ponieważ: - wiarygodności listu nie sposób zweryfikować, jego treść nie odnosi się do indywidualnej sytuacji wnioskodawczyni, a nikt z członków jej rodziny nie podnosił, że obawia się działań milicji (czego dotyczy list), lecz "zemsty krwi", - informacja dotycząca "zemsty krwi" nie ma znaczenia, gdyż - jak wskazano wyżej - ta kwestia jako przesłanka udzielenia ochrony międzynarodowej została już rozstrzygnięta w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] października 2012 r.; - pozostałe dokumenty załączone przy odwołaniu mogą świadczyć o dobrej asymilacji wnioskodawczyni w społeczeństwie polskim, co jednak nie jest podstawą do udzielenia jej ochrony, oraz o schorzeniach, na które cierpi wnioskodawczyni, ale brak informacji, że nie mogą być one leczone w kraju pochodzenia; W skardze na decyzję organu odwoławczego wnioskodawczyni zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: a) art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy poprzez: - przyjęcie, że wniosek został oparty na tych samych podstawach co poprzedni, pomimo że wnioskodawczyni przedstawiła nowe dowody, w tym list od I. A. oraz informacje o "zemście krwi"; b) art. 13 ustawy poprzez błędną wykładnię przesłanki "przynależności do grupy społecznej", którą jest w niniejszej sprawie jej rodzina obciążona "krwawą zemstą"; c) art. 16 ust. 1 pkt 3 i art. 16 ust. 2 w zw. z art. 15 ustawy poprzez nieudzielenie ochrony uzupełniającej w sytuacji, gdy po powrocie do kraju pochodzenia istnieje poważne ryzyko poddania wnioskodawczyni nieludzkiemu traktowaniu nie przez państwo, lecz przez członków rodziny dążącej do wywarcia "krwawej zemsty"; d) art. 97 ustawy poprzez nierozważenie sytuacji wnioskodawczyni w świetle zasady jedności rodziny i udzielenia zgody na pobyt tolerowany z uwagi na zintegrowanie się ze społeczeństwem polskim oraz jej kłopoty zdrowotne czyniące ją w pewien sposób zależną od opieki jej rodziny; dołączone zaświadczenie ze Stowarzyszenia C. oraz opinia doradcy społecznego C. mają w tym kontekście istotne znaczenie; 2. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, art. 12, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i niewłaściwą ocenę dowodów, w tym niezebranie w koniecznym zakresie informacji o kraju pochodzenia oraz o instytucji "zemsty krwi". W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podniósł (k. 87), że w rozpoznawanym przypadku zwyczaj "zemsty krwi" był realizowany przez zorganizowaną grupę, a Skarżąca po powrocie do kraju pochodzenia może być narażona na represje z uwagi na stosowanie w nim prawa szariatu, co jest możliwe w związku z relokacją wojsk [...] w inne miejsca. Pełnomocnik skarżącej wniósł ponadto o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że nie zostały uiszczone w części ani w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obiegu prawnego. Jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku (art. 40 ust. 1 ustawy). Wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach (art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy). Nowy wniosek oparty jest na tych samych podstawach, jeżeli odnosi się do tej samej podstawy faktycznej lub prawnej. Stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy przewidujący niedopuszczalność wniosku, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach, jest wyrazem implementacji do krajowego porządku prawnego przepisów dyrektywy 2005/85/WE. Zgodnie z art 32 ust. 3 tej dyrektywy kolejny wniosek jest poddawany najpierw wstępnemu rozpatrzeniu co do tego, czy po podjęciu w sprawie tego wniosku decyzji zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub Informacje odnoszące się do rozpatrzenia możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy. Stosownie natomiast do art. 32 ust. 4 dyrektywy 2005/85/WE jeżeli po wstępnym rozpatrzeniu, o którym mowa w art. 32 ust. 3 tej dyrektywy, zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełniania przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy, wniosek jest rozpatrywany dalej zgodnie z rozdziałem II dyrektywy 2005/85/WE. Z kolei zgodnie z art. 32 ust. 6 powyższej dyrektywy Państwa Członkowskie mogą zdecydować o dalszym rozpatrywaniu wniosku jedynie wtedy, gdy dany wnioskodawca bez własnej winy nie był w stanie uzyskać wiedzy o sprawach, o których mowa w art. 32 ust. 3-5 tej dyrektywy (czyli o nowych elementach lub informacjach odnoszących się do możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy) w trakcie uprzedniej procedury. Należy stwierdzić, że nowy wniosek z 7 listopada 2012 r. jest oparty generalnie na tej samej podstawie faktycznej, co poprzedni wniosek z 14 grudnia 2010 r. Skarżąca w późniejszym wniosku ponownie powołała się bowiem na zagrożenie dla niej ze strony członków innej rodziny dochodzącej "krwawej zemsty" na jej rodzinie. Takie same okoliczności faktyczne podniosła we wcześniejszym wniosku. Nowością w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem - odnośnie kwestii "krwawej zemsty" - nie była żadna nowa okoliczność faktyczna, mogąca stanowić podstawę udzielenia ochrony, lecz jedynie nowe dowody (list i informacje dotyczące "krwawej zemsty") mające uwiarygodnić okoliczność faktyczną (zagrożenie dla niej ze strony członków innej rodziny dochodzącej na jej rodzinie "krwawej zemsty"), powołaną przez Skarżącą i rozpatrzoną już przez organy w postępowaniu wywołanym pierwszym wnioskiem z 14 grudnia 2010 r., zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji z [...] października 2012 r. (w sprawie ze skargi na tą decyzję, o sygn. akt IV SA/Wa 2745/12, skarga została prawomocnie oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 kwietnia 2013 r.). W decyzji tej wskazano, że nawet jeśli uznać okoliczności dotyczące zagrożenia ze względu na "zemstę krwi" za wiarygodne, to dla uzyskania ochrony międzynarodowej w formie statusu uchodźcy konieczne jest wykazanie zagrożenia prześladowaniem z co najmniej z jednego z pięciu powodów konwencyjnych, tj. z powodu rasy, religii narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej w rozumieniu art. 13 ustawy; zagrożenie ze strony innych podmiotów prywatnych ze względu na "zemstę krwi" nie mieści się w żadnym z tych powodów. Organ w ostatecznej decyzji z [...] października 2012 r. zbadał także pierwszy wniosek Skarżącej, biorąc pod uwagę kwestię "zemsty krwi", w kontekście udzielenia innych (poza statusem uchodźcy) form ochrony, nie stwierdzając przesłanek do ich udzielenia, stąd brak jest możliwości ponownego badania kolejnego wniosku opartego o te same okoliczności faktyczne w świetle przesłanek do udzielenia innych - poza statusem uchodźcy - form ochrony. Ponadto należy wskazać, że w decyzjach wydanych w postępowaniu wszczętym na podstawie pierwszego wniosku z 14 grudnia 2010 r. organy orzekły, iż wyjaśnienia ojca Skarżącej, że zagrażający mu mężczyźni są "pracownikami służb" nie są możliwe do weryfikacji i - w kontekście podnoszonej kwestii "zemsty krwi" - nie zostały uznane za istotne. W tej sytuacji przedstawienie dokumentu prywatnego, który miałby uwiarygodnić istnienie zagrożenia związanego z realizacją zwyczaju "zemsty krwi" przy pomocy osób będących funkcjonariuszami państwa (tj. poszukiwanie członków rodziny Skarżącej przez milicję, czyli "pracowników służb"), nie skutkuje możliwością ponownego badania tych okoliczności w kontekście udzielenia Skarżącej ochrony. Wprawdzie organ, rozpoznając ponowny wniosek, mylnie skonstatował w uzasadnieniu decyzji, jakoby Wnioskodawczyni nie podnosiła uprzednio, że obawia się działania milicji, jednak obawy w tym zakresie były formułowane w kontekście zwyczaju "krwawej zemsty" i trafnie uznano, że zagadnienie to, jako ewentualna podstawa objęcia ochroną międzynarodową, zostało rozważone i ostatecznie rozstrzygnięte uprzednią decyzją. W tym kontekście uchybienie, co do prawidłowego uzasadnienia decyzji, nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Reasumując: nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia nowe dowody przedstawione w trakcie ponownego postępowania: list I. A. oraz informacje o "krwawej zemście". Jak wyżej wskazano, nie stanowią one nowych okoliczności faktycznych mogących stanowić podstawę do udzielenia ochrony, lecz stanowią próbę udowodnienia, że Skarżąca rzeczywiście jest zagrożona poszukiwaniem przez milicję, co mogłoby się wiązać z "krwawą zemstą". Zostało to już uznane ostateczną decyzją z [...] października 2012 r. za okoliczności nie mogące stanowić o objęciu formami ochrony międzynarodowej. Próba uprawdopodobnienia okoliczności, ocenionych w uprzednim postępowaniu za nieistotne (nie mogące stanowić przesłanki objęcia ochroną) nie może być rozumiane jako przywołanie "nowych podstaw wniosku", w myśl art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy, zgodnie z rozumieniem tego pojęcia w art. 32 ust. 3, ust. 4 i ust. 6 dyrektywy 2005/85/WE. Przepisy art. 23 ust. 4 lit. h i art. 25 ust. 2 lit. f dyrektywy 2005/85/WE w sytuacji braku w ponownym postępowaniu nowych elementów lub Informacji odnoszących się do możliwości uzyskania przez wnioskodawcę statusu uchodźcy, nie zobowiązują organu do rozpatrzenia kolejnego wniosku w kontekście całokształtu okoliczności sprawy, lecz uprawniają Państwo Członkowskie do zastosowania szybszej ścieżki postępowania w celu załatwienia takiego wniosku (art. 23 ust. 4 lit. h dyrektywy 2005/85/WE) oraz przewidują możliwość uznania takiego, tożsamego wniosku złożonego po wydaniu ostatecznej decyzji, za niedopuszczalny (art. 25 ust. 2 lit. f tej dyrektywy). Przy badaniu przesłanek do umorzenia postępowania z art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy nie bierze się już pod uwagę całokształtu okoliczności sprawy, a jedynie treść kolejnego wniosku. Zgodnie z powyższym przepisem wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. W ocenie Sądu jednoznacznie wskazuje to na niemożność ponownego badania, czy występują przesłanki do udzielenia ochrony, jeżeli wnioskodawca kolejny wniosek oparł na tych samych podstawach, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Nową okolicznością faktyczną, która powinna była być ponownie zbadana przez organ w kontekście zaistnienia przesłanek udzielenia ochrony, mogłaby być niekorzystna z punktu widzenia wnioskodawczyni zmiana sytuacji [...]. Mimo że - jak wynika z analizy akt administracyjnych - Wnioskodawczyni takiej zmiany nie podnosiła ani nie wskazała na nią w skardze, organ dokonał zbadania sytuacji [...] pod tym względem i nie stwierdził pogorszenia sytuacji w zakresie ochrony praw człowieka. W świetle powyższego nie są zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 13 oraz art. 16 ust. 1 pkt 3 i art. 16 ust. 2 w zw. z art. 15 ustawy. Wobec tego należy uznać, że orzekające w sprawie wniosku z 7 listopada 2012 r. organy umarzając postępowanie na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy nie naruszyły tych przepisów ani przepisów postępowania, dotyczących obowiązku organu zbadania okoliczności sprawy i dania temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (art. 7, art. 12, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.), odnośnie do okoliczności faktycznej w postaci "krwawej zemsty" i możliwości poszukiwania w tym kontekście członków rodziny Skarżącej przez milicję (pracowników służb). Należy przy tym zauważyć, że Skarżąca w toku ponownego postępowania podniosła wprawdzie nowe okoliczności faktyczne takie jak dobra asymilacja w społeczeństwie polskim, silny związek z przebywającymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej członkami rodziny (rodzicami i trójką rodzeństwa) oraz niestabilny stan zdrowia, skutkujący częściowym uzależnieniem od członków rodziny, wnosząc o uwzględnienie tych okoliczności w świetle przesłanek do udzielenia jej zgody na pobyt tolerowany. W ocenie Sądu organ dokonał jednak trafnej oceny tych okoliczności konstatując, że nie uzasadniają one udzielenia powyższej formy ochrony, ponieważ: - dobra asymilacja w społeczeństwie polskim nie jest przesłanką do udzielenia zgody na pobyt tolerowany; - silny związek z przebywającymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej członkami rodziny nie może przesądzać o udzieleniu Skarżącej powyższej formy ochrony, ponieważ w dniu wydania zaskarżonej decyzji żaden z przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej członków jej rodziny nie był objęty jakąkolwiek formą ochrony międzynarodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; nieuzasadnione byłoby więc przyznanie ochrony Skarżącej ze względu na związek rodzinny z osobami nie mającymi uregulowanego statusu pobytowego w Rzeczypospolitej Polskiej; - sygnalizowane na etapie postępowania choroby Skarżącej nie mogą przesądzać o udzieleniu jej zgody na pobyt tolerowany; nie uprawdopodobniono nawet, aby Skarżąca nie mogła leczyć się poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej ani żeby na skutek tych chorób nie mogła odbywać dłuższych podróży. Odnośnie podniesionej na rozprawie przez pełnomocnika skarżącej okoliczności relokacji wojsk [...] w inne miejsca, co wiąże się z zagrożeniem dla Cudzoziemki w następstwie stosowania prawa szarłatu, należy wskazać, że nie była ona podnoszona w trakcie postępowania ani w żaden sposób nie jest uprawdopodobniona, stąd nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd. Nie można uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 13 ustawy poprzez błędną wykładnię przesłanki "przynależności do grupy społecznej", którą zdaniem Skarżącej jest jej rodzina obciążona "zemstą krwi". Ta kwestia została bowiem już ostatecznie rozpatrzona uprzednio wydaną decyzją z [...] października 2012 r. i nie może być rozpatrywana ponownie. W decyzji tej uznano, że rodzina obciążona zwyczajem "zemsty krwi" nie jest prześladowaną grupą społeczną, o której mowa w art 13 ustawy. W związku z tym Sąd w pkt 1 sentencji wyroku oddalił skargę w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi {Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 250 powyższej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461) oraz art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm.).