IV SA/Wa 2334/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. B. i I. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia odmówić przyznania prawa pomocy L. B. (dalej: "skarżąca") wniosła skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca w uzasadnieniu wniosku podniosła, że koszty w niniejszej sprawie mogą wynosić ok. 500 zł, w związku z czym wnosi o zwolnienie od kosztów, gdyż taka kwota przy jej dochodach, stanowi wysokie obciążenie. Skarżąca podniosła, że ona i jej mąż ze względu na stan zdrowia, dużą część dochodów przeznaczają na leki. Skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, mąż jest współwłaścicielem (w ¼) mieszkania w W. o pow. 38 m2. Posiadają także działkę o pow. 709 m ze starym murowanym domem z 1956 r. (do kapitalnego remontu). Skarżąca otrzymuje rentę w wysokości 1038 zł, zaś jej mąż rentę strukturalną w wysokości 1115 zł. Zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie: - wyciągów z wszelkich rachunków bankowych skarżącej i jej męża z okresu ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia w sprawie wysokości opłat ponoszonych na utrzymanie (np. utrzymanie mieszkania, leki itp.) przeciętnie w miesiącu. W piśmie z dnia 5 lutego 2015 r. skarżąca oświadczyła, że nie posiada konta bankowego, konto natomiast posiada jej mąż (lecz nie dołączono wyciągu). Skarżąca poinformowała, że mąż opłaca składkę KRUS – kwartalnie 249 zł. Skarżąca otrzymuje rentę w wysokości 885,68 zł netto, zaś jej mąż rentę strukturalną w wysokości 1.115 z ł netto. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a",. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania żądanej pomocy. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości referendarza sądowego w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki niewykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). Wskazuje się też, że skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689). Niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ocena taka była konsekwencją działania skarżącej, która nie dopełniła w sposób należyty ciążącego na niej obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Z informacji podanych przez skarżącą na urzędowym formularzu PPF wynika, że ona i jej mąż uzyskują dochody w wysokości ok. 2000 zł netto miesięcznie. Skarżąca, będąc na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwana do przedstawienia dodatkowych informacji oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów nie wykonała tego wezwania w sposób prawidłowy. Przede wszystkim skarżąca została wezwana do nadesłania wyciągów bankowych – swojego i męża - lub złożenia oświadczenia o nieposiadaniu wyciągów. Odpowiadając na to wezwanie oświadczyła, że nie posiada konta, natomiast z informacji zawartych w piśmie z dnia 5 lutego 2015 r. wynika jednoznacznie, że jej mąż posiada rachunek bankowy, jednak nie złożono wyciągu z tego rachunku. Ponadto skarżąca została wezwana do wyszczególnienia wydatków miesięcznych, tymczasem poza informacją, że mąż opłaca składkę KRUS w wysokości 249 zł na kwartał, nie wskazała wysokości pozostałych wydatków na utrzymanie konieczne. Biorąc pod uwagę, że skarżąca nie wykazała wysokości miesięcznych wydatków na utrzymanie oraz nie przedstawiła wyciągu z rachunku bankowego męża z okresu ostatnich trzech miesięcy, nie sposób było stwierdzić, że wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Należy w tym miejscu także zaznaczyć, że na obecnym etapie postępowania koszty sądowe wynoszą 200 zł (wpis od skargi), a nie jak wskazała skarżąca we wniosku – 500 zł. Na kolejnych etapach postępowania skarżąca może (choć nie musi) być zobowiązana do uiszczenia kosztów takich jak: opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł czy wpis od skargi kasacyjnej – w wysokości 100 zł (tylko przy założeniu niekorzystnego dla niego wyniku sprawy). Należy jeszcze raz podkreślić, że to na skarżącej spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy ocenia złożone przez stronę oświadczenia i dokumenty. Jeżeli skarżąca, pomimo wezwania, nie przedstawia oświadczeń czy dokumentów, na podstawie których można by ustalić, na jakim poziomie kształtują się koszty utrzymania, to należy uznać, że skarżąca nie wykazała przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.