IV SA/Wa 2345/07

WyrokWSA w Warszawie2008-02-14

Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów jest zobowiązany do ujawnienia w tej ewidencji następców prawnych, jeśli poprzedni właściciele nie figurują w operacie ewidencji gruntów jako właściciele nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów nie jest zobowiązany do ujawnienia następców prawnych, jeśli osoby, po których dziedziczą, nie figurują w operacie ewidencji jako właściciele nieruchomości. Ewidencja gruntów stanowi jedynie rejestr stanów prawnych wynikających z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych i aktów normatywnych, a nie organ kształtujący te stany. Właściwym trybem do ustalenia prawa własności jest postępowanie cywilne.
Stan faktyczny
Skarżąca H. P. wniosła o ujawnienie jej w ewidencji gruntów jako następcy prawnego po J. P. i K. P. Organy administracyjne odmówiły wpisu, wskazując, że J. P. i K. P. nie figurują w ewidencji jako właściciele nieruchomości. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń organów, podnosząc zarzuty dotyczące sfałszowania dokumentów i nieprawnego przejęcia majątku przez inne osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Asesor WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 roku sprawy ze skargi H. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia (...) października 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy ujawnienia w ewidencji gruntów następców prawnych - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] sierpnia 2007 r. o odmowie ujawnienia w ewidencji gruntów z obrębu L. gm. W. i G. gm. S. następców prawnych po J. P. i K. P. na podstawie postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku z dnia 13 stycznia 1956 r. i postanowienia z dnia 20 grudnia 2006 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, iż w operacie ewidencji gruntów obrębu G., gm. S. i obrębu Lipniak, gm. W., ani J. P. ani K. P. nie figurują, jako właściciele lub posiadacze nieruchomości, dlatego też nie można w tym operacie ujawnić H. P., będącej spadkobiercą tych osób, skoro osoby te nie występują w tym operacie. Również z przedłożonego przez skarżącą postanowienia spadkowego nie wynika, aby w skład spadku po K. P. wchodziło gospodarstwo rolne lub jakiekolwiek inne nieruchomości. O ile nabycie własności nieruchomości w drodze spadku następuje wówczas gdy spadkodawca był właścicielem nieruchomości, to skarżąca nie przedstawiła dokumentu na podstawie którego właścicielami gruntu był jej dziadek J. P. (zmarły w 1950 roku) i jej ojciec K. P. (zmarły w 2005 roku). Z kopii testamentu sporządzonego przez J. P. wynika, że w styczniu 1950 r. miał w posiadaniu 4,5 ha gruntów, które podzielił po połowie dla syna i dla żony. Z testamentu nie wynika jednak, czy grunty te zostały jednoznacznie oznaczone i miały wówczas uregulowany stan prawny. W latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku na terenie całego kraju dokonano kompleksowych pomiarów gruntów, na podstawie których założono ewidencję gruntów, w której ujawniono osoby faktycznie władające gruntami oraz właścicieli gruntów, którzy przedstawili przysługujące im do gruntu tytuły własności. Następnie w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku dokonano kompleksowo regulacji stanów prawnych gruntów w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250). Po przeprowadzeniu regulacji stanów prawnych w trybie tej ustawy nieruchomości położonych we wsi G. i L., ani J. P., ani K. P. nie występują w rejestrze po uwłaszczeniu. Żądanie skarżącej udostępnienia informacji dotyczących własności gruntów J. P. i K. P. nie może być zatem spełnione. Wszelkie rodzinne rozliczenia majątkowe nie należą bowiem do kompetencji organu administracyjnego lecz do postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. W zaskarżonej decyzji wskazano przy tym, że organ prowadzący ewidencję gruntów sam nie kształtuje stanu prawnego, dokonuje jedynie rejestracji stanów Sygn. akt IV SA/Wa 2345/07 prawnych wynikających z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych i aktów normatywnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia [...] października 2007 r., H. P. wniosła o wyjaśnienie na jakiej podstawie Z. M. - jako druga żona dziadka skarżącej J. P. - weszła w posiadanie gospodarstwa rolnego należącego do ojca skarżącej K. P. W protokole nr [...] z dnia [...] kwietnia 1973 r., macocha K. P. twierdzi, że nabyła na podstawie umowy od K. P. 1,46 ha i 0,39 ha ziemi, lecz nie posiada umowy na zakup tych gruntów. Nie jest to prawdą, ponieważ, ojciec skarżącej - K. P. -przed śmiercią kazał ubiegać się m.in. skarżącej, o Vi posiadłości po swoim ojcu J. P., gdyż zgodnie z postanowieniem Sądu gospodarstwo po J. P., zgodnie z jego testamentem, zostało podzielone na dwie części, jedna należała do drugiej żony J. P., a druga część do jedynego syna K. P. Na podstawie sfałszowanych protokołów, druga żona J. P. fałszowała protokoły, testamenty i przewłaszczyła ziemię wraz z budynkami należącymi do J. P., a później do K. P. Dokumenty po J. P. zostały zlikwidowane w Urzędzie, by w sposób nieprawny uwłaszczyć majątek należący do J. P., a po jego śmierci, w części do K. P. Z fałszowanych protokołów znajdujących się w Starostwie Powiatowym w S. oraz postanowień sądów wynika, że J. P. był właścicielem gospodarstwa rolnego, co potwierdzają mieszkańcy wsi L. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego wniósł o jej oddalenie, przytaczając motywy uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Skarżąca nie podniosła zarzutów mających świadczyć o naruszeniu prawa zaskarżoną decyzją, lecz wniosła o wyjaśnienie stanu prawnego nieruchomości, które jej zdaniem, należały niegdyś do jej dziadka J. P., a następnie w części do jej ojca K. P. Sąd nie jest jednak związany - z mocy art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - granicami zarzutów i wniosków zawartych w skardze, dlatego zobowiązany był Sygn. akt IV SA/Wa 2345/07 dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, niezależnie od tego, czy skarżąca sformułowała wobec niej jakiekolwiek zarzuty. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż ocena dopuszczalności uzyskania praw do nieruchomości przez Z. M. oraz nabycia praw do nieruchomości przez skarżącą, nie należy do organów administracji, lecz do sądu cywilnego, jako właściwego do rozstrzygnięcia, czy J. P. i K. P. byli właścicielami jakiejkolwiek nieruchomości. Dlatego też zarzuty skarżącej dotyczące konieczności wyjaśnienia tych okoliczności nie mogą być uwzględnione przez sąd administracyjny. Zaskarżona decyzja wydana została w sprawie dotyczącej odmowy wpisania skarżącej do ewidencji gruntów i budynków, w miejsce J. P. i K. P., jako właścicieli nieruchomości. Organy orzekające w sprawie ustaliły bowiem, iż w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu L. gm. W. i obrębu G. gm. S, brak wpisów dotyczących J. P. i K. P., jako właścicieli nieruchomości. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027, ze zm.), ewidencja gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Z §12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) wynika natomiast, iż prawa właścicieli do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, ostatecznych decyzji administracyjnych, oraz dyspozycji zawartych w aktach normatywnych. W rozpatrywanej sprawie skarżąca przedłożyła postanowienie o stwierdzeniu praw do spadku z dnia 13 stycznia 1956 r. po J. P. i postanowienie o stwierdzeniu praw do spadku z dnia 20 grudnia 2006 r. po K. P., z których nie wynika, czy spadek po wskazanych osobach obejmował jakiekolwiek nieruchomości. Również z kopii testamentu z dnia [...] czerwca 1950 r. nie wynika, których nieruchomości ewidencyjnie oznaczonych J. P. był właścicielem. Jeżeli więc organy orzekające w sprawie ustaliły, iż zarówno J. P., jak i K. P., nie są wykazani w ewidencji gruntów i budynków dla obrębu G. gm. S. i obrębu L. gm. W. jako właściciele jakichkolwiek nieruchomości, to wydane przez te organy decyzje odmawiające wpisania do ewidencji gruntów i budynków skarżącej, jako właściciela nieokreślonej jednak nieruchomości są Sygn. akt IV SA/Wa 2345/07 prawidłowe. W żaden bowiem sposób skarżąca nie wykazała, w szczególności nie przedłożyła w tym względzie stosownych dokumentów, z których by wynikało, do których nieruchomości miałaby być wpisana, jako ich właściciel. Podstawą wpisania skarżącej do ewidencji gruntów i budynków mogłyby być jedynie takie dokumenty, wymienione w cytowanym wyżej §12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, które by stwierdzały, jakie nieruchomości ewidencyjnie określone stanowią własność skarżącej lub własność jej poprzedników prawnych. Jeżeli natomiast skarżąca kwestionuje przysługiwanie prawa własności do określonych nieruchomości wskazanej osobie, to właściwą drogą prawną do wykazywania tych okoliczności jest stosowne postępowanie przez sądem cywilnym, ponieważ organy administracyjne nie są uprawnione w postępowaniu dotyczącym wpisów w ewidencji gruntów i budynków dokonywać własnych ustaleń w zakresie przysługiwania praw do nieruchomości, lecz zobowiązane są jedynie do rejestrowania stanów prawnych wynikających ze stosownych dokumentów określających lub stwierdzających te prawa. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło