IV SA/Wa 2349/15

WyrokWSA w Warszawie2016-02-25

Skład orzekający: Anna Szymańska, Katarzyna Golat, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo ustalił wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, uwzględniając wypłaconą wcześniej kwotę na podstawie uchylonej decyzji, bez jej waloryzacji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo ustalił odszkodowanie, zaliczając wypłaconą wcześniej kwotę na poczet odszkodowania bez jej waloryzacji. Sąd administracyjny w poprzednim wyroku stwierdził, że słuszne było pomniejszenie odszkodowania o kwotę wypłaconą na podstawie uchylonej decyzji, nie zobowiązując jednocześnie organu do waloryzacji tej kwoty. Zgodnie z zasadą nominalizmu, wypłacona kwota powinna zostać pomniejszona o jej wartość nominalną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod budowę drogi. Po uchyleniu przez WSA decyzji Ministra Infrastruktury i poprzedzającej ją decyzji Wojewody z powodu wadliwej wyceny, Wojewoda ponownie ustalił odszkodowanie. Minister Infrastruktury i Rozwoju, w zaskarżonej decyzji, uchylił decyzję Wojewody w części dotyczącej rozliczenia wypłaconej kwoty i zobowiązał Prezydenta m.W. do wypłaty odszkodowania, zaliczając na jego poczet kwotę 8.579.716 zł wypłaconą wcześniej na podstawie uchylonej decyzji. Prezydent m.W. zaskarżył tę decyzję, zarzucając naruszenie art. 153 P.p.s.a. i art. 132 ust. 3a u.g.n. poprzez brak waloryzacji wypłaconej kwoty.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] czerwca 2015 r. nr [...] uchylająca decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2012 r. nr [...] w punkcie 3 i 4 i w tym zakresie orzekająca o zaliczeniu kwoty w wysokości 8.579.716 zł wypłaconej [...] września 2010 r. na podstawie decyzji Wojewody [..]. z [...] listopada 2009 r. nr [...] na poczet odszkodowania oraz w punkcie 5 i w tym zakresie orzekająca o zobowiązaniu Prezydenta m.W. do wypłaty odszkodowania w wysokości 12.893.284 zł w terminie 14 dni od dnia wydania niniejszej decyzji, a w pozostałej części utrzymująca ją w mocy. W zaskarżonej decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny: Decyzją Wojewody [...] z [...] lipca 2008 r. nr [...] nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,6535 ha, położona w W. w Dzielnicy W., obr. [...], częściowo zmienioną decyzją Ministra Infrastruktury z [...] stycznia 2009 r. nr [...], została przeznaczona pod budowę węzła [...] w W., przebudowa ulicy [...] na terenie gminy m.W. Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2009 r. Nr [..]. orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 16.789.717 zł na rzecz A. i R.M. za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności ww. nieruchomości, a także o powiększeniu odszkodowania o kwotę 10.000 zł na podstawie art. 18 ust. 1f ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 193, poz. 1194, ze zm.) oraz zobowiązał Prezydenta Miasta W. do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Minister Infrastruktury decyzją z [...] maja 2010 r. nr [...], utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 października 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1509/10, uchylił ww. decyzję Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...]. Przyczyną uchylenia obu decyzji odszkodowawczych było nieprawidłowe przeprowadzenie wyceny przedmiotowej nieruchomości, bowiem jak wskazał Sąd, rzeczoznawca majątkowy nieprawidłowo ograniczył analizę rynku nieruchomości porównawczych jedynie do dwóch dzielnic m.W., a nie całego miasta. Decyzją z [...] listopada 2012 r. nr [...], Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu na rzecz A. i R.M. odszkodowania w wysokości 21.463.000 zł z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności ww. nieruchomości (pkt 1), podwyższeniu ustalonego odszkodowania o kwotę 10.000 zł (pkt 2), ustaleniu zwaloryzowanej części wypłaconego odszkodowania przez Prezydenta Miasta W. z dniu [...] września 2010 r. na kwotę 9.281.969,42 zł (pkt 3) oraz ustaleniu do wypłaty na rzecz osób, o których mowa w pkt 1, kwoty odszkodowania w wysokości 12.191.030,58 zł (pkt 4), a także zobowiązał do wypłaty tak ustalonego odszkodowania Prezydenta Miasta W. w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna (pkt 5). Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Prezydent Miasta W. (dalej zwany "skarżącym") zarzucając, że ustalona wysokość odszkodowania jest znacznie zawyżona i odbiega od rzeczywistej jej wartości. W uzasadnieniu podniesiono, iż dokonana w operacie szacunkowym analiza rynku gruntów nieruchomości na rynku lokalnym oraz wycena, odnosi się do gruntów o innym charakterze i przeznaczeniu. Do porównania przyjęto nieruchomości o charakterze typowo usługowym (inwestycje komercyjne) i zauważono, że wyceniana nieruchomość ma charakter mieszkaniowo-usługowy. Transakcje o takim przeznaczeniu występują na badanym rynku i w pierwszej kolejności to one powinny być przyjęte do porównania. Ponadto pominięto fakt, że grunt był w połowie zadrzewiony. Skarżący przedstawił również operat szacunkowy sporządzony [...] kwietnia 2013 r. przez rzeczoznawcę majątkowego P.C., w którym wartość przedmiotowej nieruchomości została oszacowana na łączną kwotę 14.336.955 zł. Operat szacunkowy złożył także do akt sprawy były właściciel R.M. Wartość działki nr [...] określona w nim została na kwotę 22.658.000 zł. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] w całości i orzekł o ustaleniu na rzecz A. i R.M. odszkodowania w kwocie 21.463.000 zł, z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności ww. nieruchomości (pkt 1), podwyższeniu ustalonego odszkodowania o kwotę 10.000 zł (pkt 2) oraz zobowiązaniu do wypłaty tak ustalonego odszkodowania Prezydenta Miasta W. w terminie 14 dni od dnia wydania niniejszej decyzji (pkt 3). Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone przez Prezydenta m.W. Wyrokiem z 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3195/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] listopada 2013 r. Sąd podzielił zarzuty błędnej wykładni art. 132 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami, uznając za słuszne umniejszenie przez organ I instancji ponownie ustalanego odszkodowania o kwotę wypłaconej w dniu 22 września 2010 r. części odszkodowania na mocy decyzji, która następnie została uchylona. Minister Infrastruktury i Rozwoju, wskazaną na wstępie decyzją z [...] czerwca 2015 r., uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2012 r. w punkcie 3 i 4 i w tym zakresie orzekł o zaliczeniu kwoty w wysokości 8.579.716 zł wypłaconej [...] września 2010 r. na podstawie decyzji Wojewody [...]. z [...] listopada 2009 r. nr [...] na poczet odszkodowania oraz w punkcie 5 i w tym zakresie orzekł o zobowiązaniu Prezydenta m.W. do wypłaty odszkodowania w wysokości 12.893.284 zł, w terminie 14 dni od dnia wydania niniejszej decyzji, a w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie podstawę ustalenia odszkodowania stanowił operat szacunkowy sporządzony na zlecenie Wojewody [...] [...] marca 2012 r. przez rzeczoznawcę majątkowego R.Z., zaktualizowany [...] lutego 2015 r. Biegły wyceniając grunt zastosował podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Natomiast ze względu na brak na badanym rynku transakcji o podobnym stopniu zabudowy, wartość odtworzeniową budynków i budowli określono przy uwzględnieniu stopnia zużycia przy zastosowaniu podejścia kosztowego. Do ostatecznej analizy porównawczej wybrano 4 transakcje nieruchomościami przeznaczonymi pod usługi, zabudowanymi budynkami do rozbiórki. Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności operat szacunkowy Minister stwierdził, iż zawiera on wszystkie elementy wymagane przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109, ze zm.) – dalej zwanego "rozporządzeniem z 2004 r.". Wskazał, że biegły, wobec usługowego przeznaczenia wycenianej działki, korzystniejszego niż przeznaczenie drogowe wynikające z celu wywłaszczenia, prawidłowo zastosował procedurę wyceny określoną w art. 134 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518, ze zm.) - zwanej dalej "u.g.n." w związku z § 36 ust. 1 rozporządzenia z 2004 r., przyjmując do porównań nieruchomości podobne o przeznaczeniu usługowym. Ponadto wyczerpująco wyjaśnił przyjęty przez niego wybór metody szacowania nieruchomości oraz szczegółowo scharakteryzował przyjęty rynek transakcyjny. Opinia biegłego spełnia wszystkie wymogi formalne określone rozporządzeniem z 2004 r. i opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwym ustaleniu współczynników korygujących. Stwierdził zatem, że operat szacunkowy nie zawiera wad powodujących naruszenie przepisów u.g.n. oraz rozporządzenia z 2004 r. Powyższe ustalenia zostały uznane za prawidłowe również w ww. wyroku z 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3195/13, w który Sąd stwierdził, że zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowości sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego są nieuzasadnione. Zdaniem składu orzekającego organ II instancji nie miał potrzeby skorzystania z prawa określonego w art. 157 ust. 1 u.g.n. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że w operacie szacunkowym z [...] marca 2012 r., zaktualizowanym na dzień [...] listopada 2014 r., sporządzonym na zlecenie byłych właścicieli przez rzeczoznawcę majątkowego A.G. wartość przedmiotowej nieruchomości została oszacowana na łączną kwotę 22.658.000 zł, która jest na zbliżonym poziomie do wartości nieruchomości ustalonej w operacie stanowiącym podstawę ustalenia odszkodowania. Ponadto odnosząc się do kwestii rozliczenia zwaloryzowanego odszkodowania wypłaconego na rzecz byłych właścicieli przez Prezydenta Miasta W. organ wskazał, że art. 132 ust. 3a u.g.n. nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ dotyczy zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania. WSA w Warszawie w ww. wyroku z 19 sierpnia 2014 r. wprost uznał, że słusznym było pomniejszenie przez organ I instancji ponownie ustalonego odszkodowania o kwotę wypłaconej 22 września 2010 r. części odszkodowania na mocy decyzji, która następnie została uchylona. Jednocześnie zwrócił uwagę, że Sąd nie zobowiązał organu do zwaloryzowania wypłaconej 22 września 2010 r. kwoty, stanowiącej część odszkodowania. Minister wyjaśnił, że zasada waloryzacji odszkodowania na dzień jego zapłaty jest dla podmiotu wywłaszczonego gwarantem urealnienia wysokości odszkodowania za odjęte prawo. Wartość rzeczywiście wypłaconego odszkodowania ma odpowiadać wartości nabywczej odszkodowania ustalonego w decyzji. Waloryzacja odszkodowania następuje zawsze od momentu jego ustalenia do dnia zapłaty odszkodowania, bez względu na to, czy podmiot zobowiązany opóźnia się w jego zapłacie. Fakt, że decyzje organów administracji publicznej ustalające odszkodowanie zostały uchylone i sprawa podlegała ponownemu rozpatrzeniu nie uzasadnia waloryzacji. Natomiast zgodnie z zasadą nominalizmu, zawartą w art. 3581 § 1 kodeksu cywilnego, w przypadku gdy przedmiotem zobowiązania od chwili jego powstania jest suma pieniężna, spełnienie świadczenia następuje poprzez zapłatę sumy nominalnej, czyli sumy wskazanej w umowie. Zasada ta nie znajdzie jednak zastosowania, jeżeli odmienna regulacja wynika z przepisów szczególnych albo jeżeli strony inaczej postanowią w umowie. W tej sytuacji Minister uznał, że obowiązkiem organu było ustalenie odszkodowania o nominalnej wartości nieruchomości z uwzględnieniem wypłaconego wcześniej odszkodowania w oparciu o uchylone decyzje i pomniejszenie nowoustalonego odszkodowania o nominalną wartość wypłaconej uprzednio kwoty. Powyższe uzasadniało zmianę decyzji organu I instancji. Jednocześnie podkreślił, że waloryzacja to czynność techniczno-obrachunkowa związana z prawidłowym spełnieniem świadczenia głównego wynikającego z decyzji administracyjnej, dokonywana przez podmiot zobowiązany do zapłaty odszkodowania. Wadliwie dokonana waloryzacja skutkować będzie nienależnym spełnieniem świadczenia zapłaty odszkodowania, a spór co do wysokości waloryzacji rozstrzygać będzie sąd powszechny. Ponadto należy odróżnić moment ustalenia wysokości odszkodowania w decyzji administracyjnej od momentu wypłaty tak ustalonego odszkodowania. Organ bowiem ustala nominalną wysokość odszkodowania, która waloryzowana jest w dniu wypłaty przez płatnika. Tym samym uznał, że wydanie decyzji odszkodowawczej nie jest jednoznaczne z terminem wypłaty odszkodowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezydent Miasta W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej zwanej "P.p.s.a.") poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania, wyrażonych w ww. wyroku z dnia 19 sierpnia 2014 r., a w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że Sąd nie zobowiązał do zwaloryzowania wypłaconej dnia 22 września 2010 r. kwoty stanowiącej część odszkodowania, 2) art. 132 ust. 3a u.g.n. poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten nie jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 3581 § 1 k.c. i uznanie, że obowiązkiem organu było ustalenie odszkodowania o nominalnej wartości nieruchomości z uwzględnieniem wypłaconego wcześniej odszkodowania w oparciu o uchylone decyzje i pomniejszenie nowo ustalonego odszkodowania o nominalną wartość wypłaconej uprzednio kwoty. W ocenie skarżącego, skoro Minister zaskarżoną decyzją dokonał merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania, przed dokonaniem zaliczenia (potrącenia) wypłaconej 20 września 2009 r. kwoty odszkodowania, która podlegała zwrotowi po uchyleniu decyzji ustalającej odszkodowanie, to w pierwszej kolejności zobowiązany był dokonać waloryzacji kwoty wypłaconego już odszkodowania. Ponadto do takiej waloryzacji był zobowiązany na podstawie ww. wyroku z 19 sierpnia 2014 r., stosownie do art. 153 P.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie wskazując, że zarzut naruszenia art. 132 ust. 3a u.g.n. został uwzględniony przez Sąd w ww. wyroku, natomiast skarga na decyzję z [...] listopada 2013 r. nie podnosiła kwestii waloryzacji, zatem za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Ustalenie odszkodowania w niniejszej sprawie nastąpiło na podstawie przepisów u.g.n. Przepisy regulujące kwestię odszkodowań zawarte są w Dziale III, rozdziale 5 tej ustawy oraz w Dziale V, rozdziale 1 poświęconym wycenie nieruchomości. Art. 128 u.g.n., otwierający rozdział 5 Działu III, stanowi że odszkodowanie ma odpowiadać wartości prawa, którego uprawniony jest pozbawiony decyzją wywłaszczeniową. Natomiast art. 130 ust. 1, stanowiąc o wysokości odszkodowania, nakazuje ustalanie go według stanu, przeznaczenia i wartości, wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu (zasada ta dotyczy także sytuacji, gdy o odszkodowaniu organ orzeka odrębna decyzją). Samo ustalenie wysokości następuje, w myśl ust. 2 ww. artykułu, po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, ustawowo zwanej operatem szacunkowym (por. art. 156 ust. 1 u.g.n.). Stan nieruchomości, to stan zagospodarowania, stan prawny, stan techniczno-użytkowy, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, a także stan otoczenia nieruchomości, w tym wielkość, charakter i stopień zurbanizowania miejscowości, w której nieruchomość jest położona (art. 4 pkt 17 u.g.n.). Wartością, o której mowa w ww. przepisach jest zaś co do zasady, w myśl art. 134 ust. 1 u.g.n., wartość rynkowa, a więc najbardziej prawdopodobna jej cena, możliwa do uzyskania na rynku, określona z uwzględnieniem cen transakcyjnych (art. 151 ust. 1 u.g.n.). Czynniki, które z kolei rzeczoznawca musi brać pod uwagę przy szacowaniu nieruchomości wskazuje art. 154 ust. 1 u.g.n. i są to: rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Natomiast nieruchomości podobne można scharakteryzować jako takie, które są porównywalne z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość (art. 4 pkt 16 u.g.n.). W sytuacji gdy wraz z wywłaszczeniem zmienia się przeznaczenie nieruchomości, wartość nieruchomości określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania jeśli to przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości (art. 134 ust. 3 u.g.n.). Natomiast według alternatywny sposób użytkowania wówczas, jeżeli przeznaczenie zgodne z celem wywłaszczenia powoduje zwiększenie jej wartości (art. 134 ust. 4 u.g.n.). W przypadku zaś, gdy decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została następnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność, osoba, której wypłacono odszkodowanie, lub jej spadkobierca są zobowiązani do zwrotu tego odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu (art. 132 ust. 3a u.g.n.). Zasady waloryzacji tegoż odszkodowania określa art. 5 u.g.n. stanowiąc, że dokonywana ona ma być z zastosowaniem wskaźników zmian cen nieruchomości ogłaszanych przez Prezesa GUS, w drodze obwieszczeń w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Do czasu jednak ogłoszenia przez Prezesa GUS wskaźników zmian cen nieruchomości waloryzacji dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez ten organ (por. art. 227 u.g.n.). Organ słusznie ocenił, że operat sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego R.Z., posiadającego uprawnienia nr [...], zaktualizowany [...] lutego 2015 r. został opracowany prawidłowo i przy poszanowaniu reguł ustanowionych w ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak też powoływanego wcześniej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Poprawność wyceny, z punktu widzenia zgodności z prawem zastosowanego podejścia i metody, przyjętych w operacie założeń, niewkraczających w obszar wiedzy specjalistycznej, nie budzi również zastrzeżeń Sądu. Został on sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, w dacie wydawania kwestionowanych decyzji był aktualny. Ponadto został skorygowany stosownym aneksem. W toku postępowania strony miały możliwość zgłoszenia uwag do sporządzonej wyceny, zatem prawa stron w zakresie zapewnienia im czynnego udziału na każdym etapie postępowania zostały naruszone. Formułowane zaś przez skarżących w stosunku do operatu zastrzeżenia stanowią w istocie wyłącznie polemikę z ustaleniami rzeczoznawcy, niepopartą przekonującymi dowodami, które mogłyby skutecznie podważać jego wiarygodność. W aspekcie art. 153 P.p.s.a. należy podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3195/13, wprost wskazał, że nie podziela zarzutu skarżącego, co do pobieżnej kontroli przez organ ww. operatu szacunkowego czy też nieprawidłowości tego operatu. Dalej Sąd przesądził, że dobór transakcji porównawczych należy do wyłącznej kompetencji rzeczoznawcy. Powinien on jednak wykazać (co najmniej uprawdopodobnić), że są to "nieruchomości podobne" do wycenianej. Rzeczoznawca powinien też możliwe precyzyjnie wyjaśnić jakimi kryteriami się kierował. Uzasadnić w sposób logiczny i klarowny założenia i wnioski operatu. Sąd przywołał wyjaśnienia dokonane przez biegłego w piśmie z dnia 18 marca 2013 r. i stwierdził, że organ - przy tak precyzyjnych wyjaśnieniach ze strony biegłego - nie miał potrzeby do skorzystania z prawa określonego w art. 157 ust. 1 u.g.n. (poddanie operatu ocenie Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych). O potrzebie takiej zewnętrznej weryfikacji operatu decyduje przy tym nie tyle samo żądanie strony postępowania, lecz powstanie po stronie organu uzasadnionych wątpliwości, co do prawidłowości jego sporządzenia. Nadto w piśmie z dnia 18 marca 2013 r. rzeczoznawca majątkowy R.Z. ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji i powtórzonych w skardze do WSA. Sąd nie podzielił żadnych zarzutów skargi, dotyczących prawidłowości sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. Oceniając sprawę ponownie, będąc związany przywołaną oceną prawną WSA w Warszawie, Sąd nie może dokonać odmiennej oceny od przedstawionej wyżej, zawartej w wyroku WSA w Warszawie z 19 sierpnia 2014 r. Powodem uchylenia decyzji przez WSA w Warszawie ww. wyrokiem było natomiast uznanie za błędnej wykładni art. 132 ust. 3a u.g.n. Sąd, odwołując się do orzecznictwa wywiódł, że przepis ten zawiera rozstrzygnięcia dotyczące obowiązku zwrotu wypłaconego odszkodowania w przypadku, gdy decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została następnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność. Niekiedy w wyniku stwierdzenia nieważności lub uchylenia decyzji, w której ustalone zostało odszkodowanie, istnieje konieczność ponownego ustalenia odszkodowania. Zgodnie z art. 132 ust. 3 a u.g.n. jeżeli decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została następnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność, osoba której wypłacono odszkodowanie, lub jej spadkobierca są zobowiązani do zwrotu tego odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu. Z kolei art. 5 u.g.n. stanowi, że waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w drodze obwieszczeń, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Zgodnie z art. 227 u.g.n. do czasu ogłoszenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźników zmian cen nieruchomości waloryzacji dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Podobnie w wyroku z dnia 28 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 428/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: obowiązek zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania w sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji, na podstawie której je wypłacono, zachodzi także wówczas, gdy zaistniała konieczność jego ustalenia i wypłacenia na nowo (tak też: WSA w Lublinie w wyroku z dnia 8 listopada 2012 r. II SA/Lu 615/12, WSA w Warszawie w wyroku z dnia 26 stycznia 2012 r. SA/Wa 1092/11). WSA w Warszawie w wyroku z 19 sierpnia 2014 r. stwierdził, że słusznym było umniejszenie przez organ I instancji ponownie ustalanego odszkodowania, o kwotę wypłaconej w dniu 22 września 2010 r. części odszkodowania na mocy decyzji, która następnie została uchylona. WSA uznał zatem, że organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 132 ust. 3 a u.g.n., co skutkowało uchyleniem ww. decyzji na podstawie art.145 § 1 lit. a P.p.s.a. Skoro Sąd uznał, że słusznym było "umniejszenie przez organ I instancji ponownie ustalanego odszkodowania, o kwotę wypłaconej w dniu 22 września 2010 r. części odszkodowania", to obowiązkiem organu było w tej sytuacji ustalenie odszkodowania z uwzględnieniem wypłaconego wcześniej odszkodowania w oparciu o uchylone decyzje i pomniejszenie nowo ustalonego odszkodowania o wartość wypłaconej uprzednio kwoty. Skoro organ wykonał zalecenia wynikające z wyroku WSA z 19 sierpnia 2014 r., to nie są zasadne zarzuty związane z naruszeniem art. 153 P.p.s.a., a tym samym związane z art. 132 ust. 3a u.g.n. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło