IV SA/Wa 235/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2007 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych -oddala skargę- Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., po rozpoznaniu odwołania A. N., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, ponownie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] marca 2005 r, odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 lutego 2006 r, sygn. akt IV SA/Wa 1988/05, uchylił poprzednią decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2005 r., utrzymującą w mocy wskazaną wyżej decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2005r. Sąd wprawdzie uznał, że organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy i jego subsumcji do obowiązującego stanu prawnego, to jednak uznał, iż organ ten naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a., gdyż w toku postępowania nie wyjaśnił i nie rozpatrzył okoliczności, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.. Sąd wskazał, iż kluczowym w przedmiotowej sprawie jest wyjaśnienie jakich informacji udzielili pracownicy organu pierwszej instancji skarżącemu i czy został poinformowany o sankcjach nakładanych w przypadku nieprawidłowego podania we wniosku powierzchni rolnej działek. Brak takiej informacji, w ocenie Sądu, uzasadniałby zniesienie stosowania sankcji pieniężnych, w sytuacji gdyby okazało się, że skarżący został wprowadzony w błąd przez pracowników organu pierwszej instancji. Organ podał, że zgodnie ze wskazaniami Sądu przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w toku którego uzyskał od Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. wyjaśnienia, z których wynika, iż skarżący uczestniczył w szkoleniu dotyczącym prawidłowego wypełniania wniosków o przyznanie płatności, bowiem jego podpis widnieje na liście obecności. Ponadto zostały odebrane wyjaśnienia od: K. K., M. Z., I. W., A. B., E. S., które zatrudnione były w 2004 roku w organie pierwszej instancji. Również z wyjaśnień pracownika Biura Powiatowego J. Z., którego skarżący wskazał w odwołaniu, wynika, iż został on poinformowany o zaistniałym konflikcie krzyżowym i konieczności ustalenia faktycznego użytkowania spornych działek. Skarżący składając wyjaśnienia przyznał, że przy składaniu wniosku poinformowano go, iż w razie stwierdzenia nieprawidłowości we wniosku zostanie wezwany. Po stawieniu się na wezwanie organu otrzymał informację o konflikcie kontroli krzyżowej i o grożących sankcjach. Zdaniem organu odwoławczego poczynione ustalenia wskazują, iż A. N. został przez pracowników organu pierwszej instancji poinformowany o możliwości zaistnienia sankcji w razie zgłoszenia przez niego działek, których wnioskodawca jest właścicielem ale ich faktycznie nie użytkuje, Organ ponadto podniósł, że nałożone sankcje wynikały z art. 5 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r.. ustanawiającego przejściowe środki działania dla celów stosowania w roku 2004 rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie mechanizmu jednolitej płatności powierzchniowej wobec Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Malty, Polski, Słowenii i (Dz. U. WE nr L 328 z 17.12.2003r.). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli różnica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią zatwierdzoną przekracza 50 % pomoc nie jest przyznawana, a na rolnika nakładana jest kara pieniężna w wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zadeklarowanym obszarem a zatwierdzonym obszarem. W przedmiotowej sprawie powierzchnia zgłoszona we wniosku wyniosła [...] ha, stwierdzona (po wykluczeniu z wniosku działek o nr [...], [...],[...]) -[...] ha. Różnica między wyżej wymienionymi powierzchniami wyniosła [...] ha, co stanowi 58,45 % zatwierdzonej powierzchni. W związku z tym przez kolejne trzy lata kalendarzowe płatności przysługujące skarżącemu będą pomniejszane o kwotę [...] zł. Natomiast podstawą obliczenia Uzupełniającej płatności obszarowej ( UPO ) był art. 32 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzenia i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 ( Dz. U. WE nr L 327 z 12.12.2001r. ), zgodnie z którym jeśli różnica jest większa niż 20% obszaru ustalonego, pomoc obszarowa nie jest przyznawana dla tej grupy. Skarżący we wniosku zgłosił [...] ha, zatwierdzona powierzchnia działek po wykluczeniu działek nr [...] i [...] wynosiła [...] ha. Różnica między tymi powierzchniami wyniosła [...] ha, co stanowiło [...] 28,58% zatwierdzonej powierzchni. Organ odwoławczy stwierdził, iż po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, w jego ocenie, rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest słuszne. Skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. N. Skarżący żądając zmiany zaskarżonej decyzji lub jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organom administracji zarzucił, iż decyzja ta narusza: art, 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie uwzględnienie przez organ zaleceń wynikających z wcześniejszego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz jej sprzeczność z zebranymi dowodami. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zgodnie z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ, którego decyzja została uchylona jest związany wskazaniami sądu administracyjnego. Przyznał, iż organ odwoławczy podjął próbę dokonania wyjaśnień zgodnie z zaleceniami Sądu jednakże, w ocenie skarżącego, próba ta okazała się nieskuteczna i materiał dowodowy nadal nie wyjaśnia najistotniejszej okoliczności sprawy. Wskazał, iż w piśmie z dnia [...] listopada 2006 r., kierowanym do organu sugerował w jaki sposób organ może ustalić osobę, która przyjmowała wniosek skarżącego o dopłaty. W ocenie skarżącego przesłuchanie przez organ w charakterze świadków osób, co do których wiadomo, że nie posiadają żadnej wiedzy o zdarzeniu jest pozbawione podstaw faktycznych. Podniósł także, iż w jego opinii, w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego wynika, że organ pierwszej instancji pouczył skarżącego, że powinien wpisać do wniosku wszystkie działki, których jest właścicielem. Powyższe pouczenie, według skarżącego zdecydowało o błędnym wypełnieniu przez niego wniosku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej jednocześnie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Ponadto odnosząc się do zawartego w piśmie skarżącego z dnia [...] listopada 2006 r. zarzutu dotyczącego wpływania przez pracowników organu na zeznania świadka - J. N. organ stwierdził, że taka sytuacja nie miała miejsca. Organ wskazał również, że skarżący uczestniczył w szkoleniu dotyczącym wypełnienia formularzy wniosków o przyznanie płatności, podpisał formularze wniosków o przyznanie płatności i tym samym złożył oświadczenia, iż znane są mu zasady przyznawania płatności. Organ podniósł, iż informacje o przyznawaniu płatności są udzielane wszystkim zawarte są w formularzy pod pozycję "objaśnienia" a dodatkowa udzielane są ubiegającym o przyznanie płatności w ramach organizowanych szkoleń i przy ocenie formalnej wniosku. Zatem, w ocenie organu, skarżący nie może czynić z uzyskania właściwych informacji argumentu dla faktu, iż zadeklarował do przyznania płatności działki nie będące w jego posiadaniu, pozycję "objaśnienia" a dodatkowa udzielane są ubiegającym o przyznanie płatności w ramach organizowanych szkoleń i przy ocenie formalnej wniosku. Zatem, w ocenie organu, skarżący nie może czynić z uzyskania właściwych informacji argumentu dla faktu, iż zadeklarował do przyznania płatności działki nie będące w jego posiadaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowo-administracyjnym jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem. W ocenie legalności aktów i czynności z zakresu administracji publicznej Sąd stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej u.p.p.s.a., nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przede wszystkim podnieść należy, iż zgodnie z art. 153 u.p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Postanowienia cytowanego wyżej przepisu oznaczają, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostaje, w przypadku uchylenia aktu administracyjnego przez sąd, przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie, (por. wyrok NSA z 22 marca 1999 r, IV SA 527/97, LEX nr 47475). Związanie zaś samego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu jest równoznaczne z tym, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku, (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2006 r, I FSK 506/05, LEX nr 187499). Wbrew zarzutom skargi stwierdzić należy, iż organ drugiej instancji w pełni zastosował się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r. - sygn. akt IV SA/Wa 1988/05. Z analizy przedłożonych Sądowi akt przedmiotowej sprawy wynika, iż organ wnikliwe przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy skarżący był informowany przez pracowników organu pierwszej instancji o zasadach wypełniania wniosku o przyznanie płatności, jak również o sankcjach jakie mogą być zastosowane w razie nieprawidłowego wypełnienia wniosku poprzez zgłoszenie działek rolnych, których faktycznie nie użytkuje, chociaż stanowią jego własność. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyczerpująco podał, jakie podał czynności w sprawie stosując się do wskazań Sądu zawartych w powołanym wyżej wyroku z dnia 21 lutego 2006r. Z poczynionych przez organ odwoławczy ustaleń wynika, iż rola pracownika organu pierwszej instancji w chwili p[przyjmowania wniosku osoby ubiegającej się o dopłaty sprowadza się do sprawdzenia wniosku pod względem formalnym, czyli pod względem prawidłowości i kompletności jego wypełnienia. Po tej wstępnej kontroli następuje kontrola merytoryczna wniosku. Dopiero w trakcie kontroli merytorycznej organ pierwszej instancji jest w stanie stwierdzić czy wnioskodawca zadeklarował prawidłowo tylko te działki rolne, które są w jego faktycznym władaniu. Z tego wynika, że w momencie przyjęcia wypełnionego przez rolnika formularza wniosku organ nie ma możliwości stwierdzenia czy i jakiego rodzaju sankcje zostaną naliczone wnioskodawcy. Jak wynika z materiału dowodowego sprawy, skarżący składając zeznania w dniu 15 listopada 2006r. wyraźnie stwierdził, że pracownik organu pierwszej instancji J. Z. poinformował go o grożących sankcjach w przypadku, kiedy te same działki zostały podane we wnioskach dwóch producentów i w toku postępowania nie można wyjaśnić, iż były w jego posiadaniu. Wskazać również należy, iż z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ pierwszej instancji zorganizował dla rolników spotkanie informacyjno-promocyjne, którego uczestnikiem był skarżący. Spotkanie odbyło się w miejscowości O. w dniu [...] stycznia 2004 r. Fakt obecności skarżącego potwierdza jego podpis na liście uczestników spotkania. Zgodnie z wyjaśnieniem organu na spotkaniach tego rodzaju rolnicy otrzymywali materiał szkoleniowy ze szczegółową informacją dotyczącą prawidłowego wypełnienia wniosków o przyznanie płatności a także mieli możliwość zadawania pytań w tym względzie osobom prowadzącym spotkanie. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż wyżej wskazane instrukcje rolnicy otrzymywali także drogą pocztową oraz są one dostępne na stronach internetowych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Agencji. Zatem uzasadnionym jest stwierdzenie, że organy stworzyły skarżącemu możliwość uzyskania pełnej informacji w sprawie. Podkreślenia także wymaga, iż formularz wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach zagospodarowania zawiera pkt X "Oświadczenia i zobowiązania", zobowiązujący wnioskodawcę do podpisania oświadczenia, iż m.in. znane są mu zasady przyznawania płatności. Oświadczenie tej treści złożył również skarżący, podpisując w dniu [...] czerwca 2004 roku wniosek o przyznanie płatności, złożony w dniu [...] czerwca 2004r. w organie pierwszej instancji. Zatem należy sądzić, iż znał nie tylko zasady przyznawania płatności, ale także sankcje jakie będą nałożone w razie podania we wniosku danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Poza tym skarżący jako rolnik prowadzi działalność rolniczą i w jego interesie jest znać obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Z tych wszystkich podanych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.